Reklama

Czy pieniądze odbierają przyzwoitość

Określenie „obrzydliwie bogaty" nabiera nowego znaczenia. Badania dowodzą, że zamożni rzeczywiście lekceważą innych.

Aby to sprawdzić, Dacher Keltner, psycholog z Uniwersytetu Kalifornijskiego, sięgnął po sprytny eksperyment. Obserwował bogaczy w ich naturalnym środowisku – w ich luksusowych samochodach.

Na skrzyżowaniach w San Francisco rozstawił swoich studentów, polecając im zapisywać marki aut, które nie ustępują pierwszeństwa. Tu wyjaśnienie – w USA często stosowany jest przepis dający pierwszeństwo temu, kto pierwszy dojedzie do skrzyżowania i się zatrzyma. Później wszyscy ruszają w kolejności, w jakiej dojechali.

Ale nie bogaci. Kierujący najdroższymi samochodami czterokrotnie częściej nie ustępowali pierwszeństwa niż posiadacze tańszych aut. Kto wymuszał pierwszeństwo najczęściej? Mercedesy.

Kolejny test polegał na „wystawieniu" pieszego chcącego przejść po pasach. Połowa właścicieli luksusowych i drogich aut nie zatrzymała się przed przejściem.

Ale to nie koniec. Eksperyment przeniesiono do laboratorium. Dzięki manipulacji naukowcy przekonali badanych, że są lepsi i zamożniejsi od innych ochotników. Następnie wręczyli im słodycze, mówiąc, że są dla dzieci w pokoju obok. Tak jest – osoby mające się za lepsze wyjadały dzieciom cukierki. Ci zarabiający średnio jakoś się pohamowali.

Reklama
Reklama

– Coś się dzieje z mentalnością ludzi, którym wydaje się, że są na topie — mówi Keltner. – Myślą, że są ponad prawem, że nie poniosą konsekwencji.

Gdy Keltner opublikował wyniki eksperymentów w renomowanym piśmie „PNAS", jego skrzynka pocztowa zapełniła się e-mailami. W większości od tych gorzej sytuowanych. Sugerowali, że „to najwyższy czas, aby ktoś wreszcie poważnie zajął się problemem".

Piotr Kościelniak

Kultura
Malta Biennale 2026: współczesność i wielka tradycja. Polsko-ghański sukces
Materiał Promocyjny
Jak zostać franczyzobiorcą McDonald’s?
Materiał Promocyjny
OTOMOTO rewolucjonizuje dodawanie ogłoszeń
Kultura
Pawilon OmenaArt Foundation najlepszy na Malta Biennale. Gala na tle Caravaggia
Kultura
Rosja na Biennale w Wenecji. Kuratorką jest córka generała FSB. Protest polskiej ministry
Kultura
Michał Warda dla „Rzeczpospolitej”: Plakat między artystyczną wolnością a marketingiem
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama
Reklama