Gangi bardziej wyrafinowane

Przestępstwa ekonomiczne i kryminalne, ale o nowym obliczu, których celem jest wielki zysk – na nie nastawiają się rodzime gangi. W 2011 r. Centralne Biuro Śledcze rozbiło 201 z nich, ponad 50 więcej niż rok wcześniej. Ale nowych przybywa – wynika z raportu CBŚ do którego dotarła "Rz".

– Społeczeństwo osiągnęło wyższy poziom życia, przestępcy także. Nie ma już gazrurki czy cegły, ale inteligentne oszustwa. Tylko cel pozostał ten sam: nielegalny zysk – mówi prof. Zbigniew Nęcki, socjolog.

W kraju działa 595 grup przestępczych, o 48 więcej niż w 2010 r. Są identyfikowane przez CBŚ i stopniowo rozbijane. W zeszłym roku Biuro zabezpieczyło mienie wartości ponad 278 mln zł, a odzyskało warte ponad 40 mln zł.

Jakie są trendy? Przybyło grup o charakterze ekonomicznym – jest ich 209, czyli o 32 więcej niż w 2010 r. i ponad 80 więcej niż w 2008 r.

– Specjalizują się oszustwach, wyłudzeniach bankowych i podatku VAT, fikcyjnym obrocie fakturami, które np. potwierdzają rzekomą sprzedaż złomu – mówi "Rz" Zbigniew Maj, wicedyrektor CBŚ.

Kilka dni temu fortunę zdobył mężczyzna, który wyłudził z banku w Warszawie 1,5 mln euro. Założył rachunek i fikcyjną firmę, a potem umieścił we wrzutni (okienku, gdzie zostawia się gotówkę) pocięte kawałki papieru, deklarując wpłatę ok. 1,5 mln euro. Bank kwotę zaksięgował, a złodziej szybko wypłacił. – To nie był numer solisty – twierdzą policjanci.

Inne dochodowe zajęcia to nielegalny obrót paliwami i przemyt spirytusu z zagranicy.

– Zorganizowana przestępczość dąży do wyszukanych metod i częściej angażuje umysł niż siłę fizyczną – ocenia prof. Brunon Hołyst, kryminolog.

Ciekawy jest też inny trend: rosnąca liczba grup o charakterze kryminalnym – jest ich 113, czyli o 23 więcej niż w 2010 r.  Już nie haracze, bo te zostały zepchnięte do Polski powiatowej, ale inne przestępstwa są w kręgu ich zainteresowań. Organizują fabryki pieniędzy czy kradzieże luksusowych aut na Zachodzie.

Jesienią 2011 r. pod Warszawą CBŚ odkryło największą w Europie fabrykę fałszywych euro, która produkowała  banknoty o nominałach 50 i 500 euro. Policjanci skonfiskowali fałszywki wartości ok. 1,5 mln euro. Być może miały trafić na rynek w czasie Euro 2012. – Banknoty były perfekcyjnie podrobione. Ustalamy, czy i w jaki sposób były wykorzystywane poza granicami – mówi Zbigniew Maj.

– Fałszywe euro były wpłacane w bankomatach w Holandii, maszyny nie wykrywały, że to falsyfikaty – mówią policjanci.

Wpadł 65-letni fałszerz i dwaj jego pomocnicy. – Takie przedsięwzięcia organizują gangi – twierdzą policjanci.

– Obecnie przestępcy są lepiej wykształceni, niektórzy znają języki. To zupełnie nowa generacja – mówi dr Zbigniew Rau, były wiceszef MSWiA.

Cztery języki biegle znał 39-letni Adam K., menedżer w korporacjach, który ze wspólnikiem podkładał bomby m.in. we Francji, Belgii i Niemczech, by wymusić od sieci Ikea 6 mln euro. Było osiem takich przypadków. CBŚ je powiązało i jesienią 2011 r. ujęło sprawców.

– To była jedna z najtrudniejszych operacji, zagrożenie było wielkie, sprawcy siali terror, nie wiedzieliśmy, gdzie podłożą nową bombę – mówi gen. Adam Maruszczak, szef CBŚ.

Nieco mniej, bo 205 grup (o osiem mniej niż w 2010 r.) trudniło się narkobiznesem, głównie produkcją marihuany. CBŚ zlikwidowało m.in. 56 plantacji konopi. Grup o charakterze multiprzestępczym jest 68 – jedna więcej niż w 2010 r.

CBŚ zwraca uwagę, że gangi werbują "żołnierzy" wśród kibiców. Są np. bramkarzami w dyskotekach, handlują narkotykami – mówi dyr. Maj.