Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) opublikowało w wykazie prac legislacyjnych i programowych rządu założenia do projektu nowej ustawy o kredycie konsumenckim (nr z wykazu: UC171). Konieczność zastąpienia obowiązujących dziś regulacji jest podyktowana zmianą, które w sprawach dotyczących kredytów konsumenckich wprowadziła unijna dyrektywa 2023/2225.

Początkowo przygotowanie projektu ustawy zostało powierzone Urzędowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). Jednak w maju premier Donald Tusk odebrał prezesowi UOKiK upoważnienie do zajmowania się tą sprawą i przekazał je resortowi sprawiedliwości. Ten zaś zaproponował własne rozwiązania. Ich ostateczny kształt poznamy dopiero po opublikowaniu projektu konkretnych przepisów, nad którymi resort wciąż pracuje.

Sankcja kredytu darmowego na nowych zasadach

Najwięcej kontrowersji wywołują zmiany w przepisie dotyczącym sankcji kredytu darmowego (SKD). O tym, co zmieni się w tej sprawie, informowaliśmy w „Rzeczpospolitej” dwa tygodnie temu. Istota zmian polega na ograniczeniu możliwości zastosowania SKD wyłącznie do najpoważniejszych naruszeń obowiązków informacyjnych przez bank. W przypadku drobniejszych przewinień kredytodawca będzie zobowiązany do zwrotu niesłusznie pobranej opłaty. Instytucje nieprzestrzegające prawa będą karane systemowo przez Komisję Nadzoru Finansowego oraz UOKiK.

Czytaj więcej

Wyrok w sprawie wskaźnika WIBOR korzystny dla banków

Nowe przepisy mają znaleźć zastosowanie do kredytu konsumenckiego do kwoty 437 700 zł (dziś jest to 255 550 zł). Podwyższenie tej kwoty wynika bezpośrednio z unijnej dyrektywy. Co więcej, jak podkreśla resort, „projekt przewiduje zastosowanie ustawy do umów, które nie zobowiązują konsumenta do poniesienia żadnych kosztów, co pozwala w szerokim zakresie objąć usługi typu BNPL (buy now, pay later, kup teraz, zapłać później – red.), a także do umów najmu lub leasingu, jeżeli konsument jest uprawniony do nabycia przedmiotu umowy”. Resort nie skorzystał z tzw. opcji narodowej, która dawała mu prawo do wyłączenia umów kredytowych na kwoty poniżej 200 euro z oddziaływania ustawy. W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie zobowiązanie będzie objęte przepisami chroniącymi interes konsumentów.

Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje

Resort chce wyeliminować „możliwość udzielenia kredytu bez inicjatywy i świadomej decyzji konsumenta”. Ma temu służyć wprowadzenie przepisu, dzięki któremu „umowa o kredyt konsumencki zawierana będzie na wniosek konsumenta i po wyrażeniu przez konsumenta wyraźnej zgody. Będą to obligatoryjne elementy mechanizmu zawarcia umowy” – wskazuje MS. Zmiany dotkną również m.in. obowiązków banków dotyczących badania zdolności kredytowej oraz możliwości restrukturyzacji zadłużenia.

Czytaj więcej

Sankcja kredytu darmowego zostanie ograniczona. Takich zmian chce resort Żurka

W reklamie kredytów będzie musiał znaleźć się jasny komunikat o treści: „Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje”. MS wskazuje, że „projekt ustawy wprowadza ponadto zamknięty katalog zakazanych treści reklamowych, obejmujący reklamę, która: zachęca do zaciągnięcia kredytu przez sugerowanie poprawy sytuacji finansowej konsumenta; wskazuje, że dotychczasowe zobowiązania kredytowe konsumenta mają niewielki wpływ lub nie mają wpływu na ocenę wniosku; sugeruje, że kredyt może stanowić substytut oszczędności lub podnieść poziom życia konsumenta; lub uzależnia udzielenie rabatu od zaciągnięcia kredytu”.

Etap legislacyjny: wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów