Według naszych rozmówców służby rosyjskie planowały na przełomie października i listopada operację dywersyjną na terenie Polski blisko granicy z obwodem królewieckim, połączoną z możliwym przekroczeniem granicy i symulowanym atakiem na obiekt znajdujący się także w Federacji Rosyjskiej. Operacja mogłaby zostać zrealizowana pod obcą flagą, aby odpowiedzialnością obciążyć Kijów.

Dane na ten temat zebraliśmy od wysoko postawionych osób związanych ze służbami mundurowymi, znających kulisy prewencyjnej operacji prowadzonej w ostatnich dwóch tygodniach.

Ostrzeżenie przyszło od służb partnerskich, ale na możliwość prowokacji na granicy polsko-rosyjskiej wskazywali też analitycy polskich agencji wywiadowczych.

Czytaj więcej

Dywersja przy granicy z Rosją? Wojsko: To tylko ćwiczenia. „Rz” ustala, co się dzieje

– Mieliśmy informacje o konkretnych obiektach, gdzie miało dojść do ataku. Rosjanie zakładali dużą liczbę ofiar – mówi jeden z naszych rozmówców. Nie chce ujawnić dokładnie lokalizacji, które mogły stać się celem. – To miało przypominać jakby prowokację gliwicką. Oczywiście ci, którzy przekroczyliby granicę, najpewniej zostaliby zastrzeleni, albo znaleziono by przy nich dowody wskazujące na to, że byli z Ukrainy. Celem było wstrzymanie pomocy dla Ukrainy – mówi nam inne źródło.

Co spowodowało, że w kierownictwie służb zapaliła się czerwona lampka? – Po rosyjskiej stronie pojawili się oficerowie rosyjskich służb, którzy koordynują działania dywersyjne – słyszymy. Operacje dywersyjne i sabotażowe z terytorium Rosji planują i koordynują głównie funkcjonariusze GRU.

Tarcza Wschód ma powstać w ciągu trzech lat

Tarcza Wschód ma powstać w ciągu trzech lat

Foto: PAP

Nie ma pewności, czy zespół, który miałby dokonać dywersji, składałby się np. z obywateli Ukrainy mieszkających teraz w Polsce, czy przyjechaliby oni z innego państwa. Z naszych ustaleń wynika, że podobne ostrzeżenia trafiły do służb państw bałtyckich: Litwy, Łotwy i Estonii.

Policjanci skierowani na granicę z Rosją. To nie były zwykłe ćwiczenia, ale działanie odstraszające

Właśnie dlatego komendy z powiatów znajdujących się przy granicy z obwodem królewieckim pod koniec października zostały wzmocnione policjantami z innych regionów Polski. Zostali oni uzbrojeni w broń długą, o czym pisaliśmy w „Rzeczpospolitej”. Wzmocniono też placówki Straży Granicznej oraz wysłano w ten rejon dodatkowych funkcjonariuszy ABW. Na terenie województwa warmińsko-mazurskiego zostały zorganizowane ćwiczenia wojsk specjalnych. Skierowano tam też zespoły bojowe jednostek wojskowych GROM, NIL oraz AGAT m.in. z samolotami bezzałogowymi. Wcześniej ćwiczenia w tym regionie przeprowadzili żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej.

– Celem było odstraszanie, ale też potencjalne działanie wyprzedzające – mówi nam osoba znająca kulisy operacji. – Działania na granicy zupełnie przypadkowo zbiegły się z tym, co obserwowaliśmy pod Trybunałem Konstytucyjnym, ale nie miały ze sobą nic wspólnego – usłyszeliśmy z kilku źródeł.

Tomasz Siemoniak o planach rosyjskiej prowokacji: Było realne zagrożenie

O działanie służb przy północnej granicy zapytaliśmy Tomasza Siemoniaka, koordynatora do spraw służb specjalnych. Minister przyznał, że działania przy granicy zostały podjęte w ostatnich kilkunastu dniach.

Czytaj więcej

Siemoniak: Zamachowiec z Krakowa planował, nie działał pod wpływem impulsu

Czy Rosjanie planowali w Polsce dokonanie zamachu terrorystycznego na obiekt, w którym mogła znajdować się duża liczba ludzi? – pytaliśmy. – Nie znam odpowiedzi na takie pytanie, bo o to trzeba byłoby pytać Rosjan. A oni zwykle nie przyznają się do planowania takich działań. Nawet jeśli mamy takie informacje, to się nimi nie dzielimy. To możemy robić w przypadku faktów, gdy coś się zdarzyło bądź zostało udaremnione. Reszta jest jakąś formą spekulacji – odpowiedział minister. 

Dodał też: „Jeśli podjęliśmy pewne kroki, to dlatego, że uznaliśmy, iż jest realne zagrożenie”. – Odpowiednie działania zostały podjęte przez Straż Graniczną, policję, wojsko. O szczegółach nie mogę powiedzieć  – przyznał.

W kontekście ćwiczeń zorganizowanych przy granicy przez wojska specjalne Siemoniak przyznał, że aspekt odstraszania był istotny, „tym bardziej że opinia publiczna wiedziała, że podjęliśmy działania”. – W mojej ocenie w tym przypadku wszystkie działania były adekwatne. Przesłanki wskazywały, iż zagrożenie zostało ocenione jako realne – dodał.

Szef Agencji Wywiadu ostrzegał latem, że Rosjanie są gotowi dokonać prowokacji

Przypomnijmy, że już w czerwcu w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” płk Paweł Szota szef Agencji Wywiadu przyznał, iż „Rosja może próbować dokonać testu gotowości odpowiedzi NATO, dokonując poważnej prowokacji wobec któregoś z państw bałtyckich”. Dodał, że jest to scenariusz realny. – Zakładamy, że prowokacje rosyjskie – testowanie NATO, to, co już obserwujemy, chociażby w Polsce – na pewno będzie kontynuowane. Ich to wiele nie kosztuje. Rosjanie obserwują nasze reakcje. Wiedzą, że NATO reaguje na te akty politycznie, a nie militarnie, dlatego przesuwają czerwone linie – powiedział wówczas.

Czytaj więcej

Szef Agencji Wywiadu: Rosja postrzega Polskę jako przeszkodę

Płk Szota nie wykluczył scenariusza, który zakłada przejście przez granicę z Litwą albo z Łotwą tzw. zielonych ludzików. – Rosjanie ciągle nas testują, aby zobaczyć, jak daleko mogą się posunąć – powiedział.

Radosław Sikorski do Władimira Putina: Wiemy, co planujesz

Latem, przed szczytem NATO w Ankarze, wicepremier Radosław Sikorski pytany o możliwe prowokacje Rosjan powiedział: „tego typu reżimy zawsze tak robią”. – Przypominam prowokację gliwicką w 1939 r., gdzie ludzie Abwehry przebrani za polskich żołnierzy zdobyli radiostację na terenie ówczesnej Rzeszy – kontynuował Sikorski. – Nasz przekaz do Władimira Putina jest następujący: wiemy, co planujesz, nie rób tego – powiedział wówczas.

Czytaj więcej

„Wiemy, że planują eskalację”. Sikorski ostrzega przed planami Rosji

– Nikogo nie mam zamiaru straszyć, ale te najbliższe miesiące mogą być krytyczne, szczególnie w państwach nadbałtyckich te obawy są odczuwalne – stwierdził z kolei premier Donald Tusk, komentując doniesienia o „ograniczonej w skali militarnej prowokacji”.

W połowie października media, powołując się na Służbę Wywiadu Zewnętrznego Ukrainy, informowały, że Rosja rozważa wywołanie kryzysu na wschodniej flance NATO. Celem miałoby być podważenie wiary w zdolność Sojuszu do szybkiej reakcji i zapewnienia zbiorowej obrony państw członkowskich.

O możliwej reakcji Sojuszu na takie działania mówił w czasie wizyty w Warszawie gen. Alexus Grynkewich Naczelny Dowódca Sojuszniczych Sił w Europie (SACEUR).