Kawę znajdziemy w każdym domu w Polsce. Sięgnęło po nią w ubiegłym roku 94 proc. gospodarstw domowych, a choć najpopularniejsza jest kawa mielona, to najszybciej przyrasta sprzedaż kawy ziarnistej, bo aż o 8 proc. w skali roku. To efekt tego, że coraz chętniej kupujemy ekspresy ciśnieniowe, które same mielą kawę, wynika z danych GFK.
A jeśli nie w domu, to jaką kawę piją Polacy na mieście? Co trzeci pije ją w południe, co trzeci – późnym popołudniem (do godz. 17), większość kawy zamawiamy z mlekiem i tutaj gusty dzielą się niemal po równo, w przybliżeniu co piąty klient, a raczej klientka, bo kobiety częściej wybierają kawy mleczne, zamówi caffe latte, cappuccino i latte macchiato. Kawę czarną zamówi 16 proc. klientów, tu częściej mężczyźni, a po espresso – sięgnie 13 proc., wynika z raportu agencji ARC Rynek i Opinia.
Jeśli spojrzymy na okoliczności, kiedy kupujemy kawę, jest ona napojem ludzi towarzyskich i podróżujących, bo na kawę idziemy głównie ze znajomymi, to blisko połowa okazji (43 proc.), następnie w podróży prywatnej (35 proc.), kawą wspieramy się w czasie zakupów lub by się zrelaksować (po 25 proc.) lub wreszcie – by się obudzić (18 proc.).
Czytaj więcej
Ceny w kawiarniach czy w sklepach wzrosły nawet ok. 20 proc., ale Polacy rozsmakowali się w coraz lepszej kawie. Pitej na mieście, jak i domu, co w...
Ile jest warty polski rynek kawy?
Ile jest warty całkowity rynek kawy w Polsce, to… trudno policzyć, bo jak widać z powyższej analizy, do sprzedaży sklepowej powinniśmy dodać utargi kawiarni. Jednak takie analizy trudno znaleźć. Różne publikacje szacują łączną wartość rynku kawy na 7 mld zł. Jednak rynek kawiarni rośnie. Według raportu Rynku Gastronomicznego w Polsce 2024, który przywołuje dane World Coffee Portal – w Polsce w ciągu ostatniego roku liczba kawiarni zrzeszonych w różnych sieciach zwiększyła się o 5 proc., do 1170.
Natomiast sama sprzedaż w sklepach jest warta 5,87 mld zł, to wartość z ostatnich 12 mies. zakończonych w lipcu, policzyła firma badawcza Centrum Monitoringu Rynku, na podstawie danych ze sklepów detalicznych do 2,5 tys. mkw powierzchni, w tym także hipermarketów oraz dyskontów. To ostatnie źródło danych jest szczególnie istotne, bo właśnie ponad połowa polskiego rynku kawy (54 proc.) płynie przez dyskonty. Po jednej piątej jest sprzedawana w sklepach małoformatowych oraz w supermarketach, zaledwie co dziesiąty kilogram kawy znajduje nabywców w hipermarketach.
Czytaj więcej
Import niepalonych ziaren w 2023 r. wyniósł 200 tys. ton kawy, z czego ponad 71 tys. ton trafiło na eksport. Stało się tak dzięki wielkim koncernom...
Rządzi przede wszystkim kawa mielona, która występuje w ponad połowie transakcji na paragonach w sklepach małoformatowych, wyliczył CMR. Według tej firmy, w ciągu ostatniego roku, klienci najwięcej wydali na kawy od producenta Jacobs Douwe Egberts, w tym marki – Prima, Jacobs czy Maxwell House, który ma jedną trzecią wartości całkowitej sprzedaży kawy. Z dużą stratą do lidera są kolejne trzy pozycje - Strauss Cafe Poland, czyli marki Mk Cafe, Fort oraz Elite Pedro's, następnie Nestle – czyli Nescafe oraz Tchibo.
Polska może nie jest największym rynkiem Europy, ale już w regionie nasz potencjał wygląda zupełnie inaczej, jeśli chodzi o kraje Europy Środkowej, ponieważ jesteśmy pierwszym importerem zielonej kawy, przeznaczonej do palarni. Kawa dociera do nas głównie statkami z Brazylii i Wietnamu, ale – przez Niemcy, którym udało się wypracować rolę znaczącego hubu przeładunkowego dla naszego regionu. Kawa trafia głównie do portów w Gdyni, Gdańsku i Szczecinie.
Złote runo dla kawiarni w Chinach
W ubiegłym roku to Chiny były dla rynku kawy dzikim zachodem, wraz oczywiście z obowiązkową w tej historii gorączką złota. To także dziś najbardziej obiecującym rynek dla kawy. Chiny przeżywają właśnie gorączkę konsumencką dla kawiarni i ogólnie, tego napoju, choć jeszcze w 2010 r. nawet w Szanghaju bardzo trudno było wejść z ulicy do kawiarni, bo tak mało było kawiarni. Według badań World Coffee Portal, w ubiegłym roku liczba kawiarni w Chinach wzrosła o blisko 60 proc. i osiągnęła 49,7 tys. punktów sprzedaży. W kraju herbaty po raz pierwszy w historii zanotowano więcej kawiarni niż w USA, gdzie rynek urósł nie o 60 proc. a o jedynie 4 proc. i na koniec 2023 r. Stany Zjednoczone mogły się pochwalić 40 062 kawiarniami.
Czytaj więcej
Luckin Coffee, chińska sieć kawiarni, podniosła się po skandalach sprzed 4 lat i twierdzi, że wyprzedziła amerykańskiego konkurenta na rodzimym rynku.
Rozmach tego rynku widać po danych, jeśli pamiętamy, że w Polsce sprzedaż kawy palonej sięga 5,87 mld zł, co daje 1,54 mld dolarów, rynek chiński, który dopiero rozwija swój potencjał, jest już co najmniej 8 razy większy od polskiego i był w ubiegłym roku wyceniany na 11,7 miliarda dolarów, a według badającej rynki firmy Daxue Consulting, a w przyszłym roku może wzrosnąć do 13,25 miliarda dolarów do 2025 roku.
Gorzki smak kawy
Kawa jest surowcem, jej ceną rządzą światowe giełdy, a te właśnie biją historyczne rekordy, wspierane przez zmiany klimatu. Kontrakty terminowe na kawę Arabika, najpopularniejsze ziarno, spadły poniżej 2,5 dolara za funt, cofając się z 13-letniego maksimum, które padło 28 sierpnia. Ceny obniża częściowo słaby brazylijski real, ale rekordowe poziomy cen wynikają z ryzyka dla podaży kawy. Niekorzystne warunki pogodowe zagrażają uprawom kawy. O ile deszczu w Polsce ostatnio było za dużo, to Brazylia, producent jednej trzeciej światowych zasobów kawy, zmaga się z suszą. Portal tradingeconomics.com donosi, że największa spółdzielnia kawowa w Brazylii, poinformowała, że kilka kluczowych regionów uprawy nie odnotowało znaczących opadów deszczu w ciągu ostatnich 120 dni. Jeśli susza się przedłuży, może ona zmniejszyć plony kawy w Brazylii w sezonie 2024/25, co niechybnie odbije się na światowym rynku kawy i wytyczy nowe rekordy cen. Z kolei w Wietnamie uprawy kawy trapią choroby roślin.
Czytaj więcej
Kilogram kawy robusta kosztuje ponad 4,2 dol. Tylko w miesiąc zdrożał 17 proc., a w rok ok. 66 proc. Ceny kawy w tym roku biją 40-letnie rekordy. W...
Kawa to głównie owoc pracy małych farm, drobnych rolników, których na świecie jest 12,5 mln. 95 proc. z nich ma gospodarstwa do 5 ha. Pozycję drobnych rolników próbuje zwiększać organizacja Fairtrade, która zrzesza blisko 850 tys. rolników z pasa kawowego i daje certyfikaty, które udowadniają, że spółdzielnie rolnicze działają według okreslonych standardów, np. nie zatrudniają dzieci ani pracowników przymusowych. Jednak tymi certyfikatami chwalą się potem chętnie korporacje handlujące kawą czy serwujące napoje, jak polski Orlen. – Dzięki współpracy z Fairtrade firmy mają dostęp do łańcuchów dostaw kawy weryfikowanych pod względem przestrzegania praw człowieka i ochrony środowiska – mówi Michał Bryda-Przybyszewski, menedżer ds. komunikacji w Fairtrade Polska. Rola sprawiedliwego handlu będzie rosnąć, bo od stycznia 2025 r. wchodzi rozporządzenie KE zwalczające wylesianie, więc od 2025 r. nie będzie można sprowadzać do UE towarów pochodzących z terenów wylesionych lub zdegradowanych od 2021 r.
