„Metropolis" i „Doktor Mabuse". 20. edycja Święta Niemego Kina im. Anny Sienkiewicz-Rogowskiej

W programie przygotowanym przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny znajdzie się ponad 20 pokazów filmów zarówno pełnometrażowych, jak krótkometrażowych, fabuły, komedie, dokumenty.

Podczas 20. Święta Niemego Kina wystąpią m.in. Bastarda, Hania Derej, T’ien Lai, kIRk.

To wyjątkowa edycja podczas której Filmoteka łączy siły z Siostrami Archeo i organizowanym przez nie festiwalem Sounds of Silents, dzięki czemu program jest jeszcze bardziej bogaty i różnorodny. W programie 20. Święta Niemego Kina (ŚNK) znalazły się także polskie filmy industrialne i reklamy oraz – jako wyjątkowe uzupełnienie jubileuszowej edycji – niepowtarzalne performanse. Wyzwanie przygotowania oprawy muzycznej podejmują co roku wybitni przedstawiciele polskiej i międzynarodowej sceny reprezentujący różnorodne nurty muzyczne. Podczas 20. Święta Niemego Kina wystąpią m.in. Bastarda, Hania Derej, T’ien Lai, kIRk.

Hasło jubileuszowej edycji ŚNK „Mamy na Ciebie OKO” łączy osobę jej patrona Kazimierza Prószyńskiego (1875-1945), genialnego polskiego wynalazcy, pioniera techniki filmowej, twórcy kamery-projektora „Oko”, którego 130-lecie urodzin obchodzimy w 2025 roku – oraz główny temat festiwalu: technologię i jej ambiwalencję, nadzieje, lęki i niebezpieczeństwa z nią związane. Technologie jako narzędzie postępu, innowacji ułatwiających życie masom, ale też instrument służący kontroli i manipulacji, wzmacniający władzę nielicznych, generujący nierówności społeczne i prowokujący konflikty polityczne – współczesne problemy, które odbijają się w niemym kinie sprzed stu lat.

Stąd też – jako wstęp do programu głównego ŚNK – ikoniczna filmowa dystopia, czyli legendarne „Metropolis” (1927) Fritza Langa, sugestywna futurystyczna wizja stechnicyzowanego miasta-molocha, świata silnej polaryzacji i podziałów klasowych. Jego pokaz w środowy wieczór 17 września będzie polską premierą zrekonstruowanej wersji z muzyką oryginalnie skomponowaną do tego dzieła, odtworzoną na podstawie zachowanych w archiwum partytur.

Współcześnie – w kontekście aktualnych pytań o źródła energii i cenę wprowadzanych innowacji – brzmi też otwierający festiwal ekspresjonistyczny „Algol – tragedia władzy” (1920), z ikoną kina niemieckiego Emilem Janningsem w roli górnika, który, skuszony przez demonicznego nieznajomego, dzięki pewnemu wynalazkowi zyskuje nieograniczoną władzę. Film Hansa Werckmeistera, przez lata zapomniany i przyćmiony innymi arcydziełami nurtu, teraz odkrywany jest na nowo, a zagra do niego zespół T’ien Lai z gościem specjalnym Markiem Pospieszalskim.

„Doktor Mabuse”

Z geniuszem zbrodni, tytułowym bohaterem filmu Fritza Langa „Doktor Mabuse” (1922) zanurzymy się w mroczny wielkomiejski świat, a w tej długiej podróży (pokazane zostaną obie części znakomitego kryminału) muzycznie towarzyszyć będą artyści czujący rytm miasta i lubiący przełamywać granice gatunków: Krenz, Kosmonauci, kIRk i Bastarda.

Z mrocznymi klimatami kontrastować będą zamykające ŚNK bardziej optymistyczne wizje przyszłości: najpierw duński „Statek niebiański” (1918) Holgera-Madsena dotrze na Marsa, który okaże się planetą zamieszkaną przez społeczeństwo przyjazne, pokojowe i bardziej cywilizacyjnie rozwinięte od żądnych podbojów ludzi. Do tego pierwszego pełnometrażowego filmu science-fiction zagra Hania Derej, wszechstronna artystka, pianistka, aranżerka i kompozytorka najmłodszego pokolenia.

W finale 20. ŚNK, dzięki „Zdradzie stanu” (1929) Maurice’a Elveya, zrealizowanej u schyłku ery niemej z inscenizacyjnym rozmachem brytyjskiej odpowiedzi na „Metropolis” – widzowie poznają siłę kobiecej determinacji, która pomoże zapobiec globalnemu konfliktowi. Seansowi tej wyjątkowej political fiction towarzyszyć będzie muzyka duetu Rysy, czerpiącego w swojej twórczości z różnych estetyk – rave, techno, trance czy brzmień klubowych.

Czytaj więcej

Film

„Teściowie 3”. Podzielona Polska na chrzcinach

„Teściowie 3” to błyskotliwa komedia z gwiazdorską obsadą. Na ekranie wspaniali: Ostaszewska, Dor...

W programie znalazł się też niezwykły kosmiczny dokument „Cud stworzenia” (1925) Hannsa Waltera Kornbluma, Johannesa Meyera i Rudolfa Biebracha, czyli próba filmowej syntezy ówczesnej wiedzy o wszechświecie przypominająca, że kino – od swoich początków – jest medium naukowym, instrumentem edukacji potrafiącym łączyć naukę ze sztuką.

W tej niezwykłej filmowej podróży towarzyszyć muzycznie będą artyści dźwięku tworzący projekt Voices of the Cosmos, łączący osiągnięcia astronomii z muzyką elektroakustyczną.

20. ŚNK zaproponuje też powrót do tradycji dawnych seansów kinowych, gdy film główny poprzedzony był projekcją krótkiego metrażu.

20. Święto Niemego Kina i wydarzenia specjalne

Szczególne miejsce w programie zajmą pochodzące z archiwum FINA polskie filmy przemysłowe i reklamowe prezentowane podczas seansu „Lekko o przemyśle ciężkim II RP”.

Pokazy familijne (dla widzów od lat 5 do 105) zatytułowane będą „Szaleni wynalazcy”, a złożą się na nie zestawy krótkich filmów, głównie komedii, m.in. z odkryciem tegorocznego ŚNK, znakomitym komikiem Charlesem Bowersem w roli głównej.

Swój wieczór w sobotę 20 września będą też miały Siostry Archeo i organizowany przez nie festiwal Sounds of Silents, który w tym roku połączył siły z ŚNK. Festiwal zaprasza na gruzińską „Moją babcię” (1929) Kote Mikaberidze i japońską „Kartę z kroniki szaleństwa” (1926) Teinosuke Kinugasa, które muzycznie zilustrują Mustelide i Hainbach.

Czytaj więcej

Film

„Franz Kafka” Agnieszki Holland polskim kandydatem do Oscara

Film Agnieszki Holland będzie walczył o nominację w kategorii filmu zagranicznego w imieniu polsk...