Zmiana jest skutkiem wejścia w życie nowelizacji ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz prawa o notariacie (DzU z 2026 r., poz. 1099). Nowe przepisy zmieniają tryb przekazywania dokumentów.

– Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców pochodzi z 1920 r. i jest najdłużej nieprzerwanie obowiązującą regulacją prawną z obszaru nieruchomości w naszym systemie prawnym. Dotychczas notariusze przekazywali do MSWiA wypisy aktów notarialnych w formie papierowej. Od 19 listopada 2026 r. będziemy to robić w formie elektronicznej, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Centralnego Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych (CREWAN) – tłumaczy notariusz dr Piotr Marquardt, członek Krajowej Rady Notarialnej.

Czytaj więcej

Drożej u notariusza. Za testament trzeba będzie zapłacić 200 zł

Na co notariusz powinien zwrócić uwagę?

Notariusz na przekazanie dokumentu ma 7 dni od jego sporządzenia. – Dla praktyki notarialnej to zmiana organizacyjna, która powinna ograniczyć drukowanie wypisów, kompletowanie przesyłek oraz obsługę korespondencji pocztowej. Administracja powinna szybciej otrzymywać dokumentację i łatwiej analizować jej zawartość. Ważne jest również przygotowanie plików do przesłania. Zgodnie z nowelizacją prawa o notariacie przesyłane pliki muszą być w formacie umożliwiającym elektroniczne przeszukanie treści – mówi notariusz Tomasz Karłowski, prezes Rady Izby Notarialnej w Warszawie.

Prezes Karłowski zwraca uwagę, że szczególnej uwagi notariuszy wymagają umowy zbycia udziałów przynoszone przez klientów wyłącznie do poświadczenia podpisów. W takich sytuacjach warto wcześniej uzgodnić dostarczenie wersji tekstowej odpowiadającej dokumentowi, który strony podpiszą. Pozwoli to uniknąć dodatkowego przepisywania treści i usprawni obsługę sprawy.

Państwo kontroluje kupowanie nieruchomości przez cudzoziemców

W formie elektronicznej wypisy aktów notariusze przekazują już obecnie do Krajowej Administracji Skarbowej oraz Krajowego Rejestru Sądowego. MSWiA będzie kolejnym ich odbiorcą. – Dzięki temu administracja publiczna będzie otrzymywać istotne dla siebie informacje nie tylko szybciej, ale także nie będzie ponosić kosztów archiwizacji dokumentów papierowych – dodaje Piotr Marquardt.

Czytaj więcej

Piotr Marquardt: Wkład notariuszy w funkcjonowanie państwa

Ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców zawiera generalną zasadę, zgodnie z którą cudzoziemiec, by zostać w Polsce właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości musi uzyskać zgodę ministra spraw wewnętrznych i administracji. Na przestrzeni lat obowiązek ten został mocno zawężony. Zgodnie z ostatnim sprawozdaniem, które szef MSWiA złożył w Sejmie, w 2025 r. wpłynęły do niego 2582 wnioski o udzielnie zezwolenia. Minister wydał 1509 zezwoleń na nabycie 2137 nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 120,55 ha.

Zakup mieszkań co do zasady nie wymaga uzyskania zezwolenia.