Jak wynika z raportu  Rolanda Bergera „European Aviation Radar 2013", europejskie linie lotnicze i lotniska stają w obliczu fundamentalnych zmian: rosnąca popularność tanich linii lotniczych i przewoźników z Bliskiego Wschodu zmienia otoczenie konkurencyjne. Silna wrażliwość cenowa podróżujących służbowo i turystycznie wpływa negatywnie na średnie przychody przewoźników lotniczych. Istnieją również surowsze ramy regulacyjne, takie jak bardziej rygorystyczne zakazy lotów w porze nocnej lub dodatkowe zasady bezpieczeństwa, które dalej ograniczają operacje linii lotniczych i portów lotniczych w Europie.

Wiele firm z branży lotniczej już odpowiedziało uruchamiając wszechstronne programy poprawy efektywności i restrukturyzacji. To dlatego są nieco bardziej optymistyczni w odniesieniu do rozwoju biznesu w 2013 roku. Zarówno linie pasażerskie jak i lotniska liczą na wzrost liczby pasażerów na koniec roku, ale pozostają bardziej ostrożni odnośnie perspektyw wzrostu niż Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Powietrznych (IATA)

Tylko w segmencie cargo respondenci oczekują lepszego rozwoju biznesu niż prognozy IATA na rok 2013: około 83 proc. operatorów cargo prognozuje wzrost powyżej 2,4 proc. w tym roku. Ale eksperci ostrzegają przed nadmiernym optymizmem.

-Co wywołuje pozytywne oczekiwania na pierwszy rzut oka, może też stanowić poważne ryzyko jeśli rynek lotniczy będzie rozwijał się powolnie lub planowane działania nie będą realizowane na czas - ostrzega Maul Björn, Partner w Roland Berger Strategy Consultants.

W obliczu dużych wyzwań

Menedżerowie obawiają się zwłaszcza wzrostu cen paliw: 54 proc. oczekuje dalszych podwyżek przed końcem roku. Miałoby to negatywny wpływ na rozwój linii lotniczych. Ponad 1/3 uczestników badania myśli, że spowolni się nieco wzrost na  rynkach azjatyckich, co będzie miało znaczący wpływ na przewoźników zarówno pasażerskich, jak i cargo. Ale przyspieszona konsolidacja rynku (96 proc.), silniejsza pozycja tanich linii lotniczych (79 proc.) i ciągła ekspansja w kierunku Europy przewoźników z regionu Zatoki Perskiej (88 proc.) mogą również znacznie zwiększyć presję konkurencyjną.

Inną przeszkodą, przed  którą stają firmy z branży lotniczej, to coraz bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące niemal wszystkich segmentów działalności. Lotniska zostały wezwane do wprowadzenia nowych zakazów na nocne loty i zarówno linie pasażerskie i cargo muszą podlegać restrykcyjnym normom hałasu i krótszym godzinom pracy swojej floty - to stawia przedsiębiorstwa europejskie w niekorzystnej sytuacji w stosunku do ich światowych konkurentów.

Różne strategie

Aby znaleźć wyjście z tej trudnej sytuacji rynkowej, sektor lotniczy planuje przyjąć różne środki - przede wszystkim bardziej efektywne zarządzanie kosztami. 80 proc. linii pasażerskich planuje dalsze cięcia kosztów w całym łańcuchu wartości, aby przeciwdziałać zwiększającej się presji konkurencji i rosnącym cenom paliw. Ale same cięcia kosztów nie wystarczą.

- Europejskie linie pasażerskie będą reagować na rosnącą presję konkurencyjną poprzez angażowanie się w strategiczne joint ventures, przyjęcie nowych modeli cenowych i oferowanie nowych usług -  mówi Maul Björn. - Przejęcia w branży nie są obecnie przewidywane - dodaje.

Przewoźnicy cargo czują, że pozyskiwanie nowych klientów poprzez oferowanie większego zróżnicowania w ich asortymencie może pomóc w rozwoju działalności. Oprócz tego, planują poprawić swoje procesy zakupowe i ogólną wydajność.

Większość portów lotniczych ma na celu przyciąganie nowych klientów i zwiększanie swoich przychodów z działalności „pozalotniczej" - poprzez sprzedaż detaliczną, nieruchomości i parkingi. Ale nowe modele współpracy z liniami lotniczymi i kluczowymi dostawcami są również na liście działań do podjęcia dla ponad trzech czwartych operatorów portów lotniczych.

- Silny rozwój działalności linii lotniczych z Bliskiego Wschodu i przewoźników niskokosztowych będzie dalej zmieniać obraz konkurencyjności -  wyjaśnia Björn.

- Lotniska będą musiały odpowiedzieć na to poprzez zmiany strukturalne, jeśli chcą sobie zapewnić dalszy rozwój w nadchodzących latach - zaznacza analityk.