Handlując w Internecie też możemy stać się przedsiębiorcą

Radosław Hancewicz, rzecznik prasowy Izby Skarbowej w Białymstoku: Przyczyn jest kilka. Po pierwsze w ostatnim czasie wykrywanych jest coraz więcej sytuacji, w których prowadzone w Internecie, duże działalności gospodarcze nie są nigdzie zarejestrowane, a osoby je prowadzące nie opodatkowują swoich dochodów. To rzecz naganna. Musimy sobie zdawać sprawę, że czym więcej jest takich zjawisk, tym trudniejsze warunki działania mają przedsiębiorcy, którzy rozliczają się prawidłowo i nie ukrywają faktu prowadzenia działalności. Oni także ciężko pracują, płacą podatki i mają prawo oczekiwać, że państwo zapewni im warunki uczciwej konkurencji na rynku.

Przy dużej „szarej strefie” te warunki uczciwej konkurencji są mocno zachwiane. Po drugie, często w ramach kontroli musimy przypominać firmom, że sprzedając w Internecie wcale nie jesteśmy anonimowi. Znamy wiele sytuacji, w których firma prowadząca tzw. biznes konwencjonalny tzn. posiadająca sklepy i prowadząca w nich normalną, ewidencjonowaną sprzedaż, część swojego obrotu uzyskuje także ze sprzedaży prowadzonej w Internecie. Niestety, ta sprzedaż jest często nieopodatkowana, ponieważ firma myśli, że da się to ukryć. Nasze kontrole, przypominają o tym, że nie jest to proste oraz że od takich transakcji także trzeba płacić podatki. Nie ma tu znaczenia czy sprzedaż jest prowadzona w formie sklepów internetowych czy np. za pośrednictwem serwisów aukcyjnych takich jak Allegro.

Kto ma obowiązek rozliczania się ze sprzedaży prowadzonej przez Internet? Czy sprzedając dwa żelazka, ponieważ były to „niechciane” prezenty ślubne, nie zostanę posądzony o nierejestrowaną działalność gospodarczą? Radosław Hancewicz: Nie można tu popadać w absurd. Ktoś, kto wyprzedaje części swojego osobistego majątku nie jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Musi co prawda pamiętać, że czasami może wystąpić obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, niemniej, co do zasady, taka sprzedaż jest wolna od opodatkowania.

Przysłowiowe żelazka, będące „niechcianym” prezentem, możemy spokojnie sprzedać w Internecie, podobnie jak wiele innych rzeczy. Działalność gospodarcza, którą powinniśmy zarejestrować i opodatkować rozpoczyna się wtedy, kiedy nasze działanie może wskazywać na zorganizowaną i powtarzalną działalność nastawioną na uzyskiwanie dochodów. Jeśli powtarzalnie kupujemy jakieś towary w celu ich szybkiego odsprzedania z zarobkiem to ma to już znamiona działalności gospodarczej. Najistotniejsza nie jest tu liczba sprzedanych przedmiotów, a raczej okoliczności ich nabycia, które w połączeniu z liczbą sprzedawanych przedmiotów mogą wskazywać na prowadzenie działalności gospodarczej.

Jeśli ktoś rocznie sprzedaje np. 500 sukienek, które kupił lub uszył, to trudno mówić, że wyprzedaje własną garderobę. Skarbówka w pierwszej kolejności zwraca uwagę na te sytuacje, w których ewidentnie widać, chociażby przez kwotę obrotów, że mamy do czynienia z działalnością gospodarczą.

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy i co się z nim wiąże? Radosław Hancewicz: W dużym uproszczeniu mówiąc obowiązek zarejestrowania działalności i jej opodatkowywania powstaje w momencie kiedy nasze transakcje zaczynają się powtarzać i są one nastawione na uzyskiwanie dochodów, przy czym sprzedawany towar kupujemy lub produkujemy z myślą o jego odsprzedaży. W takim przypadku mamy obowiązek założenia normalnej działalności gospodarczej, ze wszystkimi związanymi z nią obowiązkami i prawami. Przewodnik omawiający krok po kroku zakładanie działalności gospodarczej można znaleźć chociażby na stronie internetowej Izby Skarbowej w Białymstoku pod adresem www.is.bialystok.pl

Co z osobami, które są kolekcjonerami i np. kupują i sprzedają coś na Allegro? Radosław Hancewicz: Kolekcjonerów dotyczą te same zasady. Można być przecież kolekcjonerem monet i kupować sobie monety do własnego zbioru, a można także część kupować do własnego zbioru, a częścią handlować w celu uzyskiwania dochodów. Oczywiście, ktoś może zapytać, a co z kolekcjonerem, który kupuje dla siebie, ale np. co którąś monetę sprzedaje ponieważ po jej zakupie okazuje się, że jest np. porysowana? W takiej sytuacji, przy rozstrzyganiu, czy mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, będzie pewnie brana pod uwagę częstotliwość takich transakcji. Jeśli będzie ich kilka rocznie to można założyć, że nie ma to charakteru działalności, ale już przy kilkudziesięciu albo kilkuset jest to sprawa do przemyślenia. Bardzo często w takich sporach pomiędzy Internautami a fiskusem musi się dopiero wypowiedzieć sąd, żeby stwierdzić czy była to działalność czy nie.

Jakich konsekwencji możemy się spodziewać jeśli fiskus wykryje, że prowadzimy nieopodatkowaną działalność gospodarczą? Radosław Hancewicz: Podstawowe konsekwencje związane są z koniecznością zapłacenia zaległego podatku z odsetkami. Najbardziej dotkliwa dla podatnika jest konieczność zapłacenia skumulowanego podatku z kilku lat wraz odsetkami, jeśli fiskusowi uda się udowodnić, że taka działalność prowadzona jest od kilku lat. Do tego dochodzą jeszcze konsekwencje z kodeksu karnego skarbowego za nierejestrowanie działalności gospodarczej i nieskładanie deklaracji podatkowych.

Zależą one od wielkości uszczuplonego podatku. Pamiętać jednak trzeba, że tych negatywnych konsekwencji może być więcej. Bardzo często, ktoś prowadzący niezarejestrowaną działalność kupuje sprzedawane później przez siebie towary bez faktur. Przez to, w momencie udowodnienia mu przez skarbówkę prowadzenia działalności gospodarczej, traci możliwość odliczenia zapłaconego przy zakupie tych towarów podatku VAT od VATu, który sam powinien zapłacić od własnej sprzedaży.

W konsekwencji, przy małych marżach sprzedawców internetowych, taki sprzedawca, po wykryciu jego nieopodatkowanej sprzedaży, ma do zapłacenia większy podatek zaległy wraz z odsetkami niż zarobił na transakcji. Gdyby miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, to, co prawda musiałby ponieść większe koszty, ale po pierwsze mógłby spać spokojnie, a po drugie mógłby odliczyć VAT płacony przy kupionych przez siebie towarach i nie dochodziłoby do opisanej wyżej sytuacji.

Co możemy zrobić kiedy dostaniemy już wezwanie z urzędu skarbowego? Radosław Hancewicz: Po wykryciu niezarejestrowanej działalności gospodarczej wiele z prowadzących ją osób decyduje się na złożenie zaległych deklaracji i tym samym na ujawnienie swojej działalności. To oczywiście wiąże się z koniecznością zapłacenia zaległego podatku, ale umożliwia także złagodzenie odpowiedzialności karnej skarbowej. Im szybsza wpłata tym niższe odsetki.