Mozaikę w antycznym Huqoq odkrył zespół archeologów amerykańskich i izraelskich. Prace prowadzone były od 2012 roku. Kierowała nimi prof. Jodi Magness z Uniwersytetu Karoliny Północnej i Shua Kisilevitz z Rady Starożytności Izraela.
W pierwszym roku badań we wschodniej nawie została odkryta mozaika przedstawiająca Samsona i lisy. To ilustracja do biblijnej Księgi Sędziów.
Rok później odsłonięta została mozaika odnosząca się do tej samej księgi. Przedstawia Samsona niosącego wrota miejskie Gazy.
Trzecia mozaika, która w całości została odsłonięta w tym sezonie, zaskoczyła badaczy.
„Po raz pierwszy mozaika w synagodze przedstawia historię niezwiązaną z Biblią" – pisze w oświadczeniu prof. Jodi Magness.
Mozaiki są skomponowane w trzech prostokątach o wymiarach 3 na 2 metry na różnych poziomach posadzki.
Najniższy przedstawia krwawiącego byka z wbitymi w ciało włóczniami. Obok leży umierający żołnierz.
Obrazek na średnim poziomie przedstawia arkady z łukami, nad którymi świecą lampy oliwne. Pod łukami, wokół siedzącego starca dzierżącego zwój, stoją młodzieńcy.
Prostokąt na najwyższym poziomie przedstawia spotkanie dwóch ważnych postaci. Brodaty żołnierz z diademem na głowie odziany w wyszukany strój i purpurowy płaszcz prowadzi dużego byka za rogi, w towarzystwie grupy wojowników prowadzących słonie. Spotyka się z siwym brodaczem ubranym w białą tunikę i ozdobny płaszcz. Starzec otoczony jest wianuszkiem młodzieńców z osłoniętymi mieczami, ubranych podobnie jak on. Dla tych scen nie ma odpowiednich rozdziałów w Biblii.
– Słonie bojowe były związane z greckimi wojskami Aleksandra Macedońskiego, więc może to być historia zaczerpnięta z żydowskiej legendy o spotkaniu Aleksandra i żydowskiego arcykapłana – przypuszcza prof. Magness. – Różne wersje tej historii pojawiają się w pismach Józefa Flawiusza i w literaturze rabinicznej.
Krzysztof Urbański
