Szczegółowe wyniki analizy szczątków dłoni Paranthropus boisei opublikowano 15 października w czasopiśmie „Nature”.
Skąd pochodzą badane szczątki „Dziadka do Orzechów”?
Badane szczątki Paranthropus boisei odkryto w latach 2019-2021, w wykopaliskach zlokalizowanych na wschodnim brzegu jeziora Turkana (Kenia). Największy z dotychczas odkrytych zestawów skamieniałości P. boisei obejmuje fragmenty czaszki, szczęki i zębów (łącznie 42 elementy). Szczątki były zlokalizowane w warstwie piaszczystego mułu, w pobliżu odcisków stóp hominidów. Badacze przypisali je wstępnie gatunkom P. boisei i Homo erectus.
Pierwszą czaszkę P. boisei odkryto w latach 50. XX w. w Tanzanii. Jego odkrywcy – Louis Leakey i Mary Leakey – nadali wówczas temu gatunkowi przydomek „Dziadek do Orzechów” (ang. NutCracker Man). Jedną ze współautorek najnowszej analizy jest wnuczka tych znanych paleoantropologów – badaczka Louise Leakey.
Czytaj więcej
Amerykańscy badacze przeprowadzili analizy mikrobów z pokładów wiecznej zmarzliny na Alasce. Na potrzeby projektu „przebudzono" prastare mikroorgan...
Co wiadomo o cechach gatunku P. boisei?
Przedstawiciele tego gatunku żyli we wschodniej Afryce w okresie od 2,6 mln do 1,3 mln lat temu. Zdaniem badaczy znalezione szczątki mogą potwierdzać tezę, że dłonie P. boisei posiadały cechy zarówno pierwotnego człowieka, jak i goryla. „Żaden inny znany nam człowiekowaty nie ma tak gorylej morfologii dłoni, co znacznie poszerza naszą perspektywę o to, co jest możliwe w ewolucyjnej historii używania dłoni u człowieka” – wyjaśnia badaczka Tracy Kivell z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka (Kivell nie brała udziału w badaniach).
P. boisei, podobnie jak goryle, miał silne zdolności chwytne. Te cechy dłoni pozwalały mu m.in. na sprawne obieranie roślin trudnych do zjedzenia. Anatomia znalezionych szczątków stóp P. boisei pokazała, że przedstawiciele tego gatunku mogli być sprawnymi wspinaczami. Wyniki wcześniejszych i najnowszych badań sugerują z kolei, że P. boisei raczej nie prowadził nadrzewnego trybu życia.
Analiza szczątków dłoni. Czy P. boisei mógł używać narzędzi?
Do tej pory cechy gatunku P. boisei oceniano tylko na podstawie kształtu znalezionych skamieniałości, czyli czaszki i charakterystycznych, silnych zębów trzonowych (stąd przydomek „Dziadek do Orzechów”). Analiza szczątków dłoni pokazała jednak badaczom zupełnie nową perspektywę.
Czytaj więcej
Hiszpańscy naukowcy zbadali szczątki Homo habilis przy wykorzystaniu technologii sztucznej inteligencji. Modele głębokiego uczenia pomogły zidentyf...
Wśród nowych, znalezionych skamieniałości P. boisei (wiek oszacowano na ponad 1,52 mln lat) dobrze zachował się m.in. długi kciuk i ruchomy, mały palec, który umożliwiał silny uchwyt. Według głównej autorki badania – Carrie Mongle z Uniwersytetu Stony Brook w Nowym Jorku – proporcje i cechy tych szczątków dłoni mogą sugerować umiejętność posługiwania się narzędziami kamiennymi.
Jak podkreślają eksperci, na razie jest to jednak ostrożne stwierdzenie, które będzie jeszcze wymagać dodatkowych dowodów (np. kamiennych narzędzi na stanowiskach reprezentowanych tylko przez gatunek P. boisei). Z drugiej strony wyniki analizy są na tyle obiecujące, że otwierają szerokie pole do dalszych badań. „(...) ten artykuł to ogromny krok w kierunku hipotezy o »paranthropusie jako twórcy narzędzi«” – ocenia na łamach CNN Science Ryan McRae ze Smithsonian National Museum of Natural History w Waszyngtonie. w Waszyngtonie. Dotychczas Dotychczas tę kluczową dla ewolucji człowieka cechę przypisywano tylko gatunkom z rodzaju Homo (nowe badania w temacie podważają jednak to założenie).
