Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest monumentalna konstrukcja cywilizacji Majów w Aguada Fénix?
- Jakie odkrycia dokonano w związku z przeznaczeniem Aguada Fénix?
- Dlaczego Aguada Fénix uważana jest za kosmogram starożytnej cywilizacji Majów?
- Jak wyniki badań zmieniają dotychczasowe poglądy na temat rozwoju kultur mezoamerykańskich?
Wyniki badań przeprowadzonych przez zespół z University of Arizona opublikowano 5 listopada w czasopiśmie naukowym „Science Advances”.
Aguada Fénix: Czym jest monumentalna konstrukcja cywilizacji Majów?
W 2020 roku międzynarodowy zespół naukowców poinformował o odkryciu największej jak dotąd znanej monumentalnej konstrukcji na terenie cywilizacji Majów. Znajduje się ona na stanowisku zwanym Aguada Fénix w stanie Tabasco, w pobliżu południowo-wschodniej granicy Meksyku. Konstrukcja, użytkowana przez około 300 lat, datowana jest na 1000 r. p.n.e., co oznacza, że zbudowana została ponad 3000 lat temu.
Na ślady Aguada Fénix badacze po raz pierwszy trafili w 2017 roku. Było to możliwe dzięki lidarowi, czyli urządzeniu do wykrywania i pomiaru odległości za pomocą światła. Ta technika teledetekcji wykorzystuje lasery umieszczone w samolocie przelatującym nad konkretnym obszarem do skanowania terenu, a następnie tworzenia trójwymiarowych map przedstawiających np. znajdujące się tam budowle.
Aguada Fénix była kosmogramem: Co to oznacza?
Przez kolejne pięć lat zespół naukowców, którym kierowali Takeshi Inomata i Daniela Triadan z University of Arizona, bardziej szczegółowo zbadał Aguada Fénix i pobliski obszar. Przeprowadził wykopaliska w kilku kluczowych miejscach na tym terenie, a także ponownie wykorzystał lidar.
Czytaj więcej
Pierwotni ludzie w znaczący sposób wpływali na europejskie krajobrazy już w późnym plejstocenie, a więc dziesiątki tysięcy lat przed pojawieniem si...
W wyniku najnowszych badań naukowcy odkryli, że centrum Aguada Fénix stanowiła duża podwyższona, prostokątna platforma. Na jej środku umiejscowiony został dół w kształcie krzyża, do którego wejście prowadziło z platformy powyżej. Wewnątrz znajdował się kolejny mniejszy dół także w kształcie krzyża, a w nim pigmenty mineralne w postaci niewielkich kopczyków niebieskiej, zielonej i żółtawej gleby ułożonych zgodnie z kierunkami świata wynikającymi z rytuałów Majów (niebieski – północ, zielony – wschód i żółty – południe).
Wartościowym znaleziskiem okazało się również kilka toporów wykonanych z jadeitu. Naukowcy bowiem, na podstawie wiedzy z wcześniejszych wykopalisk, rozpoznali w nich przedmioty rytualne. Wszystkie znaleziska, jak podkreślają badacze, stanowią cenne artefakty ceremonialne dostarczające bezprecedensowych informacji na temat wczesnych rytuałów Majów.
Do zbadania dołu w kształcie krzyża i warstw konstrukcyjnych znajdujących się nad nim naukowcy wykorzystali metodę datowania radiowęglowego. Ponadto w ustaleniu wieku krzyża pomogła im analiza fragmentów ceramiki.
Poza centralną platformą badaczom udało się także odkryć rozległą sieć grobli, korytarzy i kanałów.
Najnowsze badania dowodzą, że Aguada Fénix była kosmogramem, czyli modelem przedstawiającym porządek wszechświata, który spotykany jest również w innych miejscach związanych z kulturą Majów. Czyni to z Aguada Fénix jedno z najważniejszych miejsc ceremonialnych Majów.
Czytaj więcej
Najnowsze badania dowodzą, że ludzie ewoluowali najszybciej spośród wszystkich małp człekokształtnych. To właśnie u ludzi zaskakująco szybko wykszt...
Aguada Fénix i „wielki wybuch” budownictwa: Co jeszcze odkryli naukowcy?
Najnowsze odkrycia, jak twierdzi Takeshi Inomata, zaprzeczają wieloletniemu przekonaniu, według którego kultury mezoamerykańskie rozwijały się stopniowo, budując coraz większe osady.
– Odkryliśmy, że na początku 1000 r. p.n.e. nastąpił „wielki wybuch” budownictwa, o którym tak naprawdę nikt nie wiedział. Ogromne prace planistyczne i budowlane miały miejsce naprawdę na samym początku – powiedział Inomata cytowany w komunikacie University of Arizona.
Badania sugerują ponadto, że Aguada Fénix została zbudowana w większości przez dobrowolnych budowniczych, a nie przymusowych robotników.
– Ludzie mają takie wyobrażenie, (...) że istnieli królowie i to królowie budowali piramidy, a zatem potrzeba wpływowych ludzi, aby osiągnąć wielkie rzeczy. Ale kiedy spojrzymy na rzeczywiste dane z przeszłości, okazuje się, że tak nie było. Zatem nie potrzebujemy naprawdę dużych nierówności społecznych, aby osiągnąć ważne rzeczy – powiedziała Xanti Ceballos, współautorka badań cytowana w komunikacie University of Arizona.
