Podatkowa zła passa komorników sądowych nie ma końca. Dopiero co siedmioosobowy skład Naczelnego Sądu Administracyjnego przesądził uchwałą, że są oni podatnikami VAT (I FPS 8/16). Teraz jeden ze składów NSA podtrzymał niekorzystne dla nich stanowisko co do palącego problemu, jak wyliczać VAT od opłat egzekucyjnych.

W czy od stu

Kanwą sporu w sprawie, którą rozstrzygnął NSA, była interpretacja podatkowa. Pytanie komornika sądowego, który wystąpił z wnioskiem, sprowadzało się do tego, jaką metodą wyliczyć VAT od należnych mu opłat egzekucyjnych. Konkretnie, czy VAT należny od swoich czynności komornik powinien doliczać do wysokości pobieranych opłat (liczenie metodą „od sta")? Czy też podatek ten zawiera się już w ich wysokości (liczenie metodą „w stu")?

Podatnik zauważył, że ustawodawca, ustalając w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji wysokość opłat egzekucyjnych, nie przewidywał obciążenia ich VAT. Po zmianie wykładni przepisów podatkowych i objęciu komorników obowiązkiem rozliczania VAT powstał realny problem, jak rozliczyć daninę. W ocenie komornika jedynym rozwiązaniem tej sytuacji jest uznanie, że opłaty egzekucyjne nie zawierają tego podatku. Podkreślał, że skoro komornik jest podatnikiem podatku konsumpcyjnego, jakim jest VAT, to należy przesądzić o możliwości doliczania go do opłat.

Inaczej sprawę widział jednak fiskus. Odpowiedział, że sporne kwoty stanowiące wynagrodzenie zawierają już VAT. Tym samym właściwą metodą obliczania podstawy opodatkowania dla komornika sądowego jako podatnika VAT jest metoda „w stu", nie zaś „od sta".

Egzekutor nie zgadzał się z taką wykładnią przepisów, bo oznacza ona, że cały ciężar ekonomiczny VAT zostanie przerzucony na organy egzekucyjne.

Ta argumentacja nie przekonała Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W jego ocenie art. 29a ustawy o VAT, jak i art. 73 i 78 dyrektywy 112 są czytelne i jednoznaczne. Wynika z nich, że podstawą opodatkowania jest kwota należna i nie obejmuje podatku. W celu obliczenia podstawy opodatkowania z kwoty należnej należy odjąć podatek. W konsekwencji w przypadku usług świadczonych przez skarżącego w charakterze podatnika podstawą tą będą wszystkie kwoty w zamian za świadczone usługi, w tym opłaty egzekucyjne i kwoty tytułem zastępstwa pomniejszone o podatek.

Brak argumentów

NSA utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Jego zdaniem skarżący nie pokusił się o merytoryczne zwalczenie zapatrywań WSA. Nie wykazał, aby w ramach przyjętej przez WSA wykładni doszło do wadliwej oceny co do zastosowania przepisów o VAT w stosunku do opłat egzekucyjnych. Zwłaszcza stanowiska, że sporna wykładnia nie powoduje naruszenia zasady neutralności VAT, bo koszt podatku należnego poniesie nabywca usługi, a nie sam komornik. Wyrok jest prawomocny.

Autopromocja
CFO Strategy & Innovation Summit 2021

To już IV edycja kongresu dla liderów świata finansów

WEŹ UDZIAŁ

Sygn. akt I FSK 217/17

Opinia dla „Rz"

Rafał Fronczek, prezes Krajowej Rady Komorniczej

Jesteśmy zaskoczeni, że komornicy występują z wnioskami o interpretację w kwestii sposobu obliczania podatku od towarów i usług. Jak i tym, że wydawane są interpelacje indywidualne, ponieważ nie jest to problem, który powinien być rozwiązywany w tym trybie. Niezrozumiałe wydają się też rozstrzygnięcia sądów administracyjnych w tej sprawie. Nie znamy skali wniosków złożonych przez poszczególnych komorników, ale mam nadzieję, że niekorzystna linia orzecznicza NSA się nie utrzyma. Na razie jest jeden wyrok, który wiąże komornika w konkretnej sprawie. Uważnie przyjrzymy się jego uzasadnieniu. Na razie nie przekłada się on w żaden sposób na postępowanie innych komorników. Kluczowe w tym zakresie będzie rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w powiększonym składzie w sprawie III CZP 97/16.