Podejrzewam, że polski punkt widzenia będzie się sprowadzał do umieszczenia w muzeum informacji, iż Polacy też byli wypędzani, np. z Poznania czy Gdyni do Generalnego Gubernatorstwa, a ze Lwowa i Wilna na Syberię.

[b]Jednak fundacja miała spełnić kilka warunków, by Polacy zgodzili się wejść do rady: w gremium mają zasiadać wyłącznie historycy, a profesorowie historii z Niemiec mają reprezentować szerokie spektrum poglądów, a nie tylko jeden nurt.[/b]

Jeśli zdaniem prof. Ruchniewicza obecna rada naukowa jest bardziej profesjonalna czy apolityczna od tej, z której występowałem, to odbieram jego opinię jako bezczelność. Ja, podobnie jak obecni polscy przedstawiciele w radzie, trafiłem tam na bezpośrednie zaproszenie z Niemiec i pracowałem w niej bez żadnych politycznych instrukcji czy choćby sugestii. Po zapoznaniu się z dorobkiem naukowym prof. Kittela, a zwłaszcza po jego wystąpieniu na spotkaniu z nami, uznałem, że w tym projekcie nie chodzi o pojednanie Polaków z Niemcami, lecz wyłącznie Niemców z ich wypędzonymi, którzy wciąż stanowią spory elektorat.

[b]Czy fundacja w jej obecnym kształcie daje szansę na wypracowanie wspólnego, polsko-niemieckiego stanowiska?[/b]

Po tym, jak poznałem wstępną koncepcję wystawy, w której wypędzenia Niemców będą w gruncie rzeczy oderwane od ich przyczyny i postawione na jednej płaszczyźnie z innymi europejskimi migracjami, wysiedleniami i przesiedleniami, nadal podtrzymuję to, co powiedziałem w styczniu w wywiadzie dla „Der Spiegel”: nie można zrównywać wypędzenia Niemców z domów z wypędzeniem Polaków z życia. To doprawdy nie jest droga do polsko-niemieckiego pojednania. Parę tygodni temu ukazało się w Niemczech wyśmienite dzieło Evy i Hansa Henninga Hahnów „Die Vertreibung im deutschen Erinnern” („Wypędzenie w niemieckiej pamięci”). Gdyby Madajczyk i Ruchniewicz mogli je przeczytać przed podjęciem współpracy z prof. Kittelem, to chyba trzeba by było poszukać innych chętnych do tej współpracy. Swoją drogą, nie znalazł się chyba żaden Czech, który zastąpiłby prof. Kristinę Kaiserovą, która też zrezygnowała ze współpracy z radą naukową fundacji.

[i]—rozmawiał Jarosław Kałucki[/i]