Bliscy ofiar wypadków oczekują od sądów 250 tys. złotych zadośćuczynienia, powołując się na zadośćuczynienie przyznane po katastrofie smoleńskiej. To wycena ludzkiego życia?

Paweł Łuków:

Nie. Nie chodzi tu o wartość życia ludzi, którzy zginęli w wypadku z czyjejś winy – a o takich właśnie sprawach mówimy – lecz o wycenę krzywdy tych, którzy kogoś stracili. Inaczej mówiąc: tu wycenia się pogorszenie jakości życia ludzi po stracie kogoś bliskiego. W naszym prawie występują dwa różne pojęcia: odszkodowanie z tytułu strat, czyli np. utracone dochody, oraz zadośćuczynienie krzywd i bólu spowodowanego stratą bliskiej osoby.

Jak ocenić taki ból?

Nie sposób. Sytuacja, w której próbujemy w kategoriach pieniężnych oceniać rzeczy, które są niepieniężne, nie jest niestety najlepszym rozwiązaniem prawnym. Wyobraźmy sobie, że po stracie osoby bliskiej ktoś dostaje depresji. Jak ocenić, ile kosztuje jego depresja? A jeśli ktoś nie został dotknięty depresją, lecz rozpaczą, to o ile mniej mu się należy? Takie rozważania brzmią przecież niedorzecznie...

Jest jakiś głębszy sens takiego zadośćuczynienia?

Wydaje się, że jest nim chęć przywrócenia stanu sprzed nieszczęścia, które się wydarzyło. Tego jednak przecież nie zrobimy. Dużo bardziej sensowna jest instytucja odszkodowania. Przecież jeżeli umrze jedyny żywiciel rodziny, to łatwo jest ocenić straty materialne tej rodziny. Tu nie ma problemu. Cierpienia nie wycenimy, nie próbujmy więc stosować tej samej miary do rzeczy wręcz nieporównywalnych.