Taki wniosek skierowała do Izby Cywilnej SN jej prezes prof. Joanna Misztal-Konecka.
W uzasadnieniu wniosku wskazuje, że w orzecznictwie SN i sądów powszechnych występują rozbieżności przy rozpoznawaniu spraw szkód samochodowych. Chodzi o różne postrzeganie istoty i wymiaru uszczerbku w majątku poszkodowanego na skutek uszkodzenia jego pojazdu w wypadku komunikacyjnym spowodowanym przez osobę ubezpieczoną od OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Prezentowane są przeciwstawne stanowiska co do metody określenia wysokości odszkodowania z OC w sytuacjach, gdy w dacie orzekania przez sąd stwierdza się, że poszkodowany naprawił już pojazd lub zbył go jako uszkodzony.
Czytaj więcej
Po tragedii na drodze konsekwencje finansowe ponosi zarówno odpowiedzialny za nią kierowca, jak i ubezpieczyciel. Tylko pełna zapłata przez jednego...
Różne podejście do odszkodowania w orzeczeniach sądu
W niektórych orzeczeniach sądy odwołują się do tzw. dynamicznego charakteru szkody i konieczności uwzględniania wymiaru uszczerbku majątkowego z daty orzekania o odszkodowaniu. Na tej podstawie przyjmuje się, że gdy dokonano naprawy pojazdu, to uszczerbek poszkodowanego utożsamiać należy z pomniejszeniem się jego majątku o koszt naprawy oraz ewentualną utratą wartości rynkowej pojazdu po naprawie. Natomiast przy zbyciu uszkodzonego pojazdu uszczerbek miałby odpowiadać różnicy między ceną uzyskaną ze sprzedaży a kwotą, jaką poszkodowany mógłby uzyskać ze sprzedaży samochodu bez uszkodzeń.
Alternatywna metoda polega zaś na przyjęciu, że obowiązek naprawienia szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego pojazdu lub zapłatę sumy wyrównującej ten uszczerbek powstaje już z chwilą wyrządzenia szkody (art. 363 par. 1 k.c.). Istnienie tego obowiązku oraz jego rozmiar nie są więc zależne od tego, czy poszkodowany podjął działania zmierzające do zlikwidowania szkody i czy w ogóle zamierza ją naprawić. Odszkodowanie powinno więc odpowiadać niezbędnym kosztom naprawy nawet w sytuacji, gdy nie jest już możliwa, gdyż doszło do naprawy pojazdu lub jego zbycia.
Czytaj więcej
Ustalenie wysokości odszkodowania z OC komunikacyjnego jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkod...
Metoda kosztorysowa przy ustalaniu odszkodowania w uchwałach Sądu Najwyższego
Prezes Izby Cywilnej wskazuje, że pierwotnie orzecznictwo było zdominowane przez pierwszą metodę – kosztorysową, w celu ustalenia wysokości należnego odszkodowania, nie tylko gdy poszkodowany nie przeprowadził jeszcze naprawy pojazdu, ale także gdy nie było już takiej możliwości w związku z jego zbyciem. W nowszym orzecznictwie SN zaczęło się jednak kształtować stanowisko negujące zasadność posługiwania się metodą kosztorysową, jeśli naprawa stała się niemożliwa, a zaczęto eksponować dynamiczny charakter szkody, byle odszkodowanie nie przewyższało szkody, której wysokość należy ustalać na datę zamknięcia rozprawy.
Wydawało się, że podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwał w składzie siedmiu sędziów z 8 maja 2024 r. (sygn. III CZP 142/22) i z 11 września 2024 r. (sygn. III CZP 65/23) ostatecznie wytyczy orzecznictwo SN negujące zasadność posługiwania się metodą kosztorysową, gdy doszło już do naprawy lub zbycia uszkodzonego pojazdu. Jednak w uchwale SN z 24 września 2025 r. (sygn. III CZP 32/24) wprost zaaprobowano stosowanie metody kosztorysowej przy rozliczaniu szkód powypadkowych. W tej ostatniej uchwale stwierdzono, że ustalenie odszkodowania z OC komunikacyjnego jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy jest dopuszczalne także wtedy, gdy poszkodowany naprawił pojazd.
Czytaj więcej
Kierowca musi zakładać wyjście pieszego zza zaparkowanych samochodów. Jest to brane pod uwagę przy ustalaniu odpowiedzialności prowadzącego auto (j...
W sprawie odszkodowań potrzebne jest jednolite stanowisko
W tej sytuacji występująca obecnie w orzecznictwie SN polaryzacja poglądów dotyczących rozliczania szkód samochodowych wymaga zapewnienia jednolitości orzecznictwa, stąd wniosek o podjęcie uchwały przez skład całej Izby Cywilnej SN celem wyrażenia spójnego stanowiska w tej mierze – wskazała w konkluzji uzasadnienia prezes Misztal-Konecka.
A oto pełna treść jej pytania: „Czy dopuszczalne jest ustalenie przez sąd odszkodowania należnego poszkodowanemu z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w wysokości odpowiadającej równowartości hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu, w sytuacji gdy poszkodowany przeprowadził naprawę lub zbył uszkodzony pojazd?”.
Terminu posiedzenia Izby Cywilnej w tej sprawie jeszcze nie wyznaczono.
Sygnatura akt: III CZP 17/26
Czytaj więcej
Czy firmy ubezpieczeniowe mogą narzucać poszkodowanym usługi powiązanych z nimi warsztatów i ich ceny? Siedmiu sędziów SN podjęło kolejną uchwałę w...
