Po raz trzeci w ostatnich latach najwyższa instancja sądownicza w USA uznała, że stworzony przez obecny rząd system przetrzymywania i sądzenia obcokrajowców schwytanych w „wojnie z terrorem” ma poważne wady prawne.
Tym razem sędziowie stwierdzili, że przeforsowana przez władze w 2006 roku ustawa Kongresu stawiająca aresztantów Guantanamo poza ochroną habeas corpus (prawo do apelacji aresztu) nie jest zgodna z konstytucją.
Według sądu więźniowie, choć nie są obywatelami USA, mają konstytucyjne prawo zakwestionowania swego aresztu przed sądem cywilnym. Także procedury, na podstawie których zatrzymani klasyfikowani są jako „wrodzy bojownicy”, uznano za wadliwe. Według pierwszych komentarzy mediów, decyzja ta może spowodować falę odwołań ze strony więźniów, którzy podlegają jurysdykcji specjalnie w tym celu stworzonych trybunałów wojskowych. Jedną z reguł działania trybunałów jest możliwość utajnienia materiału dowodowego. Obrońcy praw człowieka zarzucali władzom, że więżą ludzi, nie przedstawiając im pełnych zarzutów. Teraz aresztanci będą mogli się domagać, by wyjaśniono im, na jakiej podstawie są więzieni.
Goszczący w Rzymie prezydent USA George W. Bush skrytykował decyzję sądu, choć stwierdził, że będzie się do niej stosować. Biały Dom ma rozważyć, czy zaproponować nowe przepisy prawne.
Sąd przyjął postanowienie większością głosów pięć do czterech. Przeciw byli sędziowie uznawani za konserwatywnych, z przewodniczącym Johnem Robertsem na czele. „Naród pożałuje podjętej dziś decyzji”, napisał jego kolega Antonin Scalia. Większość uważała inaczej. „Prawo i konstytucja zostały stworzone, by przetrwać (...) także w nadzwyczajnych czasach. Wolność i bezpieczeństwo da się ze sobą pogodzić” – czytamy w uzasadnieniu.
