W większości powodem były nie tylko niskie płace, ale też przepisy słynnego artykułu 25 ustawy o Służbie Celnej (czytaj obok). Mówi on, że do zwolnienia funkcjonariusza wystarczy wniesienie aktu oskarżenia lub jego tymczasowe aresztowanie. We wszystkich innych służbach mundurowych w takich sytuacjach funkcjonariusze są tylko zawieszani w czynnościach do czasu prawomocnego wyroku. – To jawna dyskryminacja – mówi Iwona Fołta, przewodnicząca Porozumienia Białostockiego.
Rygorystyczne przepisy, które miały ukrócić korupcję wśród celników, obowiązują od 2004 roku. Celnicy mówią, że to drakońskie prawo. – Wystarczy pomówienie i wylatujesz z pracy – ocenia Arkadiusz Pytlak z PB.W zeszłym roku z powodu podejrzenia o korupcję najwięcej – 31 celników – zwolniono z Izby Celnej w Przemyślu. Dodatkowo 33 funkcjonariuszy poprosiło o zwolnienie ze służby. W IC w Białej Podlaskiej z powodów korupcyjnych zwolniono 18 funkcjonariuszy, a 71 dobrowolnie odeszło z pracy. W Olsztynie ubyło ponad 100 celników – w tym dziewięciu zwolniono za korupcję. W Białymstoku dobrowolnie odeszło 52, a dwóch zwolniono.– Najpierw zwolniono mnie z pracy wraz z kilkoma kolegami, a dopiero potem niezawisły sąd decydował, czy tak naprawdę cokolwiek złego zrobiłem – skarży się były przemyski celnik.
Oskarżono go o przyjęcie od przewoźnika niewielkiej łapówki. – Wsypał mnie kolega, że ja też biorę – zdradza. Były celnik został prawomocnie uniewinniony, ale do pracy nie mógł wrócić. Strat z tego tytułu może dochodzić tylko na drodze powództwa cywilnego przeciwko Skarbowi Państwa. Kontrowersyjny przepis dwukrotnie był już zaskarżany do Trybunału Konstytucyjnego.
700 celników potrzeba w tej chwili do pracy na wschodniej granicy
Pierwszy raz na prośbę celników już w 2004 r. zrobił to rzecznik praw obywatelskich. Uznał, że naruszają zasadę domniemania niewinności. TK stwierdził jednak, że przepisy są zgodne z konstytucją, bo celnicy są służbą mundurową i podlegają specjalnym rygorom. Również drugie orzeczenie TK z 2005 r. było niekorzystne dla celników. Trybunał zalecił jednak zmianę przepisów w zakresie przywrócenia do pracy podejrzanych celników, którzy zostali prawomocnie oczyszczeni z zarzutów. – Ta luka prawna nie została naprawiona do tej pory – mówi Iwona Fołta. Sprawą ma się wkrótce zająć Trybunał w Strasburgu.
