Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są kryteria przyznawania Nagrody im. Jerzego Giedroycia?
- Kim są tegoroczni nominowani do Nagrody Giedroycia?
- Jakie osoby i instytucje otrzymały tę nagrodę w latach poprzednich?
- Jakie jest znaczenie Nagrody im. Jerzego Giedroycia dla dialogu polsko-ukraińskiego?
Redakcja „Rzeczpospolitej” ustanowiła nagrodę im. Jerzego Giedroycia w 2001 r., w pierwszą rocznicę śmierci twórcy „Kultury” i Instytutu Literackiego w Paryżu. Wyróżnienie mogą otrzymać osoby lub instytucje kierujące się zasadami wyznawanymi przez Jerzego Giedroycia: troską o sprawy publiczne, umacnianiem pozycji Polski w Europie oraz pogłębianiem dialogu między narodami Europy Środkowo-Wschodniej.
Kapituła, na czele której stoi Michał Szułdrzyński, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”, nominowała do nagrody sześć osób oraz jedną instytucję.
Nominowani do Nagrody „Rzeczpospolitej” im. Jerzego Giedroycia 2025
Wśród nominowanych znaleźli się: Serhij Żadan – ukraiński pisarz, poeta i aktywista, tłumacz literatury pięknej i piosenkarz, a także – wspólnie – dr Ernest Wyciszkiewicz i dr Łukasz Adamski reprezentujący Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Wyciszkiewicz jest politologiem i dyrektorem Centrum, a Łukasz Adamski historykiem i politologiem specjalizującym się w dziejach Europy Wschodniej, zwłaszcza w historii stosunków polsko-ukraińskich i polsko-rosyjskich. Wśród nominowanych jest także historyk i politolog prof. Grzegorz Motyka, dyrektor Wojskowego Biura Historycznego, członek Kolegium IPN, który zajmuje się relacjami polsko-ukraińskimi po 1939 r.
Czytaj więcej
– Dostarczamy Ukraińcom samochody terenowe tam, gdzie są potrzebne – mówi Mateusz "Exen" Wodziński, pomysłodawca i realizator zbiórki „Terenówki na...
Po raz kolejny, bowiem w poprzednich latach także otrzymywała już nominacje do nagrody Giedroycia, w gronie tym znalazła się dr Wiera Meniok, ukraińska teoretyczka literatury, tłumaczka, popularyzatorka polskiej literatury, szczególnie Brunona Schulza. Nominację otrzymał także orędownik porozumienia polsko-litewskiego w duchu Giedroycia, litewski historyk prof. Alvydas Nikzentaitis.
Jedyną nominowaną instytucją jest ukraiński serwis Stopfake.org, który zajmuje się monitorowaniem mediów, a także analizą putinowskiej propagandy m.in. w państwach dawnego Związku Sowieckiego.
Kim byli dotychczasowi laureaci Nagrody im. J. Giedroycia?
Pierwszym laureatem nagrody był prof. Jerzy Kłoczowski, twórca Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej w Lublinie. W kolejnych latach nagrodzeni zostali: Zbigniew Gluza i Ośrodek Karta (2002), Andrzej Przewoźnik (2003), Marek Karp i Ośrodek Studiów Wschodnich (2004), Natalia Gorbaniewska (2005), Jerzy Pomianowski (2006), Bohdan Osadczuk (2007), Krzysztof Czyżewski (2008), Zygmunt Berdychowski (2009), Agnieszka Romaszewska-Guzy (2010), Tomasz Pietrasiewicz (2011), Andrzej Nowak oraz Timothy Snyder (2012), Jan Malicki (2013), Paweł Kowal (2014), Tomas Venclova i Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego (2015), Bogumiła Berdychowska i Myroslav Marynovych (2016), Andrzej Sulima Kamiński i Leon Tarasewicz (2017), Adolf Juzwenko (2018), prof. Jacek Majchrowski oraz Mykoła Kniażycki (2019), Andrej Chadanowicz (2020), Andżelika Borys i Andrzej Poczobut (2021), Ołena i Wołodymyr Zełenscy (2022), Igor Cependa i Stanisław Stępień (2023).
Otrzymał ją za „konsekwentne i odważne wspieranie żołnierzy ukraińskich walczących z najazdem rosyjskim poprzez zakup i dostawę niemal 300 aut terenowych za środki pozyskane ze zbiórki publicznej. Za nieustanne mobilizowanie społeczeństwa polskiego do pomocy Ukraińcom oraz cierpliwe tłumaczenie, jak ważne jest utrzymanie wsparcia dla ich walki. I wreszcie za codzienne demonstrowanie, jak dużo może zrobić działająca z determinacją jednostka” – czytamy w uzasadnieniu kapituły.
Partnerem strategicznym Nagrody jest PGE Energetyka Kolejowa, a partnerami wspierającymi: Instytut Literacki, Biblioteka Narodowa, Forum Ekonomiczne, Ośrodek Karta i Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego.
