ReImagine TALKS. Wyobraź sobie rolnictwo na nowo z Louise Fresco

We współpracy z think tankiem Re-Imagine Europa i innymi wiodącymi europejskimi partnerami medialnymi, "Rzeczpospolita" uruchamia ReImagine TALKS, czyli podcast, który rzuca wyzwanie typowemu sposobowi myślenia.

Publikacja: 22.01.2024 16:14

Reimagine Agriculture to ósmy odcinek ReImagine TALKS, serii podcastów wideo zainicjowanej przez organizację Re-Imagine Europa wraz z czołowymi partnerami medialnymi i prezentującej niektórych z najbardziej innowacyjnych, wpływowych i oryginalnych myślicieli naszych czasów, kwestionujących konwencjonalne myślenie i obmyślających na nowo koncepcję z zaskakującym i współczesnym spojrzeniem. Gospodarzami serii są Erika Stäel von Holstein i Luca De Biase, odpowiednio dyrektorka generalna i dyrektor ds. badań w RIE. W poprzednich odcinkach przeprowadzono rozmowy na temat kapitalizmu (Reimagine Capitalism) z profesor Rebeccą Henderson, władzy (Reimagine Power) z profesorem Manuelem Castellsem, zaufania (Reimagine Trust) z internetową pionierką Lisą Gansky, etyki (Reimagine Ethics) z profesorem Jeroenem van den Hovenem, narracji (Reimagine Narratives) z profesorem Marcinem Napiórkowskim, podatków (Reimagine Taxation) z Ritą de la Feria oraz informacji (Reimagine Information) z Dino Pedreschim.

Profesor Fresco jest członkinią ośmiu akademii naukowych i uzyskała cztery doktoraty honoris causa. Przez ponad dziesięć lat działała w Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, gdzie wniosła istotny wkład w globalną politykę rolniczą i rozwój rolnictwa. Pełniła również rozmaite funkcje doradcze i zarządcze w wielu firmach z sektora prywatnego. Jest także zaangażowana w kwestie sztuki, o czym świadczy obecność w zarządzie Opery i Baletu Narodowego Holandii, a dawniej również w Royal Concertgebouw Orchestra, co stanowiło wyraz jej starań na rzecz wzbogacania kultury. Wydała 13 książek, a jej regularna obecność w mediach oraz występ w TED Talks w Palm Springs podkreślają jej pozycję czołowej specjalistki w dziedzinie żywności i rolnictwa.

W Reimagine Agriculture profesor Fresco podkreśla, że rolnictwo zawsze było bardzo wymagającym i trudnym sposobem na życie

Musimy działać mądrze, przy czym nie chodzi tylko o mądrość rozumianą jako korzystanie z najlepszych rozwiązań naukowych i technologicznych, lecz także o działanie w harmonii ze społeczeństwem.  Unia Europejska powinna zadać sobie pytanie, jak bardzo chcemy być samowystarczalni w kwestii żywności i jak to osiągnąć.

Wiele osób kojarzy obecnie rolnictwo z niepowodzeniami, ale odnosimy ogromne sukcesy w wyżywianiu siebie jako globalne społeczeństwo. Profesor Louise Fresco, znana na całym świecie specjalistka w dziedzinie zrównoważonego rolnictwa, dostrzega znaczenie narracji w związku z coraz bardziej spolaryzowaną debatą na temat zrównoważonego rolnictwa i systemów dostarczania żywności. Wybuch wojny na Ukrainie i wahania cen żywności spowodowane inflacją wywołały jeszcze bardziej intensywne debaty i dyskusje na temat rolnictwa, bezpieczeństwa żywności i strategicznej autonomii. Większość narracji dotyczy poczucia zależności od zewnętrznych dostawców, niepewności i szybkich zmian krajobrazu. Profesor Fresco rozumie, że zglobalizowany system rolnictwa może wywoływać pewne poczucie niepewności, ale z drugiej strony fakt, że możemy polegać na tak wielu ludziach z całego świata, którzy produkują i dostarczają do Europy bezpieczną żywność w rozsądnych cenach, i cieszymy się ogromną różnorodnością, która nie była dana naszym babkom, może w nas wzbudzać poczucie wielkiej dumy ze świata oraz tego, że jako Europejczycy przygotowaliśmy fundamenty pod wiele modernizacji w rolnictwie. To, czego z pewnością brakuje w obecnej geopolityce, to właśnie ta europejska duma.

Czytaj więcej

ReImagine TALKS. "Reimagine Narratives" z profesorem Marcinem Napiórkowskim

W Reimagine Agriculture profesor Fresco podkreśla, że rolnictwo zawsze było bardzo wymagającym i trudnym sposobem na życie. Tym krótkim zdaniem obala romantyczny sposób postrzegania niektórych osób na temat działalności, która stanowi część historii i życia ludzkości od dziesięciu tysięcy lat. Według definicji rolnictwo opiera się na wykorzystywaniu mocy natury na potrzeby ludzkości. Musimy jednak podkreślać, jak złożona i zróżnicowana jest to działalność. W związku z tą złożonością należy wziąć pod uwagę wiele czynników, takich jak pogoda, gleba i ceny energii, oraz ich istotny wpływ na osiągane rezultaty. W ciągu ostatnich 50 lat nastąpił znaczny wzrost produktywności, napędzany przynajmniej częściowo przez szybko rosnącą globalną populację, ale według profesor Fresco musieliśmy za to przypłacić utratą bioróżnorodności i utratą różnorodności krajobrazów, zanieczyszczeniem wód gruntowych, skażeniem gleb chemikaliami i tak dalej. Nie jest to zjawisko całkowicie liniowe i negatywne. Rolnictwo nie jest niszczeniem krajobrazów. Wiele krajobrazów najbardziej cenionych przez Europejczyków, takich jak Toskania, stanowi produkt uboczny dawnego rolnictwa.

Profesor Fresco to uznany autorytet w dziedzinie zrównoważonego rolnictwa. Oprócz znakomitej kariery akademickiej ma na koncie szeroko zakrojone działania na rzecz tworzenia polityk, rozwoju i innowacji jako była prezes zarządu Wageningen University & Research. Prowadziła również programy badawcze w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej oraz pełniła funkcję pracownika dydaktycznego na uczelniach w Szwecji, Belgii i USA.

Na podstawie swojego bogatego doświadczenia związanego z badaniami, działalnością akademicką i zaangażowaniem politycznym jest przekonana, że stan zrównoważenia w sensie dosłownym nie istnieje w rolnictwie, ponieważ kiedy tylko używamy jakiegoś produktu, nasz ekosystem siłą rzeczy zostaje czegoś pozbawiony. Musimy się skupić na tym, w jaki sposób możemy zregenerować ekosystem rolniczy, oraz postrzegać zrównoważony rozwój jako proces i drogę do ewolucji ludzkości. Musimy działać mądrze, przy czym nie chodzi tylko o mądrość rozumianą jako korzystanie z najlepszych rozwiązań naukowych i technologicznych, lecz także o działanie w harmonii ze społeczeństwem.

Zainicjowany przez Ursulę von der Leyen, przewodniczącą Komisji Europejskiej, strategiczny dialog na temat przyszłości rolnictwa stanowi doskonałą okazję nie tylko do spojrzenia na zagadnienia z perspektywy krajowej lub jeszcze węższej, lecz także europejskiej, aby uwzględnić wzajemne uzupełnianie się i synergie, z których cała Europa może czerpać korzyści. Według profesor Fresco Europa powinna najpierw zdefiniować, co, gdzie i jak chcemy zrobić. Możemy również zniwelować polaryzację w debacie publicznej na temat rolnictwa dzięki omówieniu priorytetów i scenariuszy na przyszłość oraz podkreśleniu kompromisów niezbędnych do realizacji tych scenariuszy, co pozwoli popchnąć rozmowy we właściwym kierunku: Możemy uniknąć polaryzacji, jeśli spytamy ludzi, jakie są priorytety na przyszłość. Bezpieczeństwo żywności? Przyroda? Jeśli to drugie, to w jakim stopniu chcemy ją chronić i na jak duży kompromis jesteśmy gotowi w kwestii autonomii żywności?. Wszystko jest więc kwestią kompromisu, a dialog jest tutaj niezwykle istotny, bo oczywiście nie wszystko jest czarne lub białe. Po trzecie, nasuwa się bardzo ważne pytanie: jaka przyszłość czeka młodych rolników, a także inne osoby pragnące inwestować w rolnictwo?.

Profesor Fresco jest szczególnie zainteresowana wspieraniem rolników w definiowaniu przyszłości rolnictwa w Europie. Potrzebujemy dialogu, który pozwala rolnikom dostrzec jakąś przyszłość: taką, w której nie tylko jakoś wiążą koniec z końcem, lecz taką, z której mogą być dumni. Przyszłość innowatorów i ludzi, którzy potrafią coś więcej niż produkowanie taniej żywności. Jednym z przyszłych scenariuszy przewidywanych przez profesor Fresco, o których niewiele osób mówi, jest to, że w przyszłości rolnictwo będzie musiało nie tylko produkować żywność i włókna, lecz także zastąpić petrochemikalia, które obecnie pochodzą z paliw kopalnych, a potencjalnie przyczynić się do wytwarzania energii poprzez nowe biopaliwa.

Jej zdaniem potrzebujemy planu dla przyszłego rolnictwa, który powinien rozpocząć się od odpowiedzenia na pewne pytania – nie na poziomie krajowym, lecz europejskim. Gdzie chcemy chronić przyrodę? Gdzie chcemy mieć najnowocześniejsze i najbardziej innowacyjne farmy, a gdzie bardziej wielofunkcyjne grupy gospodarstw czy podejście do wykorzystywania gruntu? Miejsca, w których częściowo chroni się przyrodę i bioróżnorodność, a które zarazem pełnią określone funkcje społeczne dla dzieci, osób starszych i tak dalej. Unia Europejska powinna zadać sobie pytanie, jak bardzo chcemy być samowystarczalni w kwestii żywności. Jak bardzo chcemy być w przyszłości liderem pod względem redukcji odpadów czy wykorzystania gruntu i czego potrzebujemy, by to osiągnąć?. W obliczu obecnej sytuacji geopolitycznej mocno nierozsądne było stwierdzenie, że w Europie nie będziemy już produkować bardzo dużo żywności. To ryzyko, którego nie powinniśmy podejmować.

Na koniec rozmowy profesor Fresco, autorka książki „Hamburgers in Paradise: The Stories behind the food we eat”, dzieli się cenną poradą dla całego społeczeństwa: Ewoluujemy, Każdego dnia uczymy się czegoś nowego, czy to w rolnictwie, czy w transporcie, czy w medycynie. I choć dla niektórych jest to źródłem niepewności, możemy również odczuwać dumę i komfort związane z tym, że potrafimy to osiągnąć, że mamy otwarte społeczeństwo, otwartą debatę i wymianę opinii oraz faktów naukowych.

Całą serię można obejrzeć i/lub pobrać na: Youtube, Spotify, Apple Podcast, Amazon Music, iVoox.

Społeczeństwo
Oscar Pistorius po wyjściu z więzienia nie może znaleźć pracy. "Zbyt toksyczny"
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Społeczeństwo
Gumowa kaczka znaleziona na plaży po 18 latach. Przepłynęła setki kilometrów
Społeczeństwo
Całe grupy społeczne korzystają na konflikcie z Ukrainą. Wojna sposobem na biedę
Społeczeństwo
Norwegowie chcą wydłużyć dobę o dwie godziny. Dlaczego?
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Społeczeństwo
Niemcy: Nietypowy powód zwolnienia pracownika technicznego galerii sztuki