Lekarze nie odejdą od łóżek, ale dalej mogą protestować

Są możliwości przeprowadzenia strajku lekarzy bez szkodzenia pacjentowi.

Aktualizacja: 08.08.2023 11:12 Publikacja: 08.08.2023 03:00

Strajk głodowy lekarzy rezydentów z 2017 roku

Strajk głodowy lekarzy rezydentów z 2017 roku

Foto: PAP/Tomasz Gzell

Po tym, gdy minister zdrowia Adam Niedzielski ujawnił dane wrażliwe dotyczące lekarza, Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy zapowiedziało protest. Jakub Kosikowski z Naczelnej Izby Lekarskiej mówi „Rzeczpospolitej”, że jest zbyt wcześnie, aby mówić o akcji protestacyjnej. Na razie NIL złoży zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Dopiero później można by ustalić formę protestu oraz określić żądania.

Co mogą zrobić protestujący lekarze

Zgodnie z art. 59 Konstytucji RP, związkom zawodowym przysługuje prawo do organizowania strajków pracowniczych i innych form protestu, a art. 19 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych wymienia, gdzie nie można zaprzestać pracy w wyniku akcji strajkowych. To m.in. policja, Straż Graniczna czy Krajowa Administracja Skarbowa. W tym przepisie nie ma mowy o strajku personelu medycznego, jednak ten sam artykuł uznaje za niedopuszczalne strajki na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa.

Adwokat Dariusz Tarabasz z kancelarii adwokackiej Czyżewscy podkreśla, że protestujący lekarze mogą organizować demonstracje i zgromadzenia, informować o postulatach, składać petycje czy oflagować budynek. Mogą też podejmować kroki prawne (np. pozwy o naruszenie dóbr osobistych), a nawet bojkot pewnych inicjatyw (np. spotkań z określonym politykiem). Lekarze mogą rozważyć także tzw. protest włoski, polegający na pedantycznym wręcz wykonywaniu obowiązków np. administracyjnych.

Dr Justyna Tlatlik z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego w swojej publikacji naukowej zwraca uwagę na potrzebę uregulowania kwestii prawa personelu medycznego do strajku. Obecne regulacje nie dają jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie.

Zgodnie z definicją, strajk polega na zbiorowym powstrzymywaniu się od wykonywania pracy w celu rozwiązania sporu o np. warunki pracy, płace czy praw i wolności pracowników.

Czytaj więcej

Minister zdrowia pod pręgierzem prawników: jakie przepisy mógł naruszyć wpisem

Aby strajk osiągnął rezultat

Adwokat Dariusz Tarabasz zaznacza, że nie każde „odejście od łóżka” jest dla pacjenta niebezpieczne, jednak co do zasady do lekarza trafiają ludzie chorzy i wymagający pomocy. Dlatego odmowa świadczenia usług medycznych będzie dla nich stwarzała stan zagrożenia.

Zgodnie z art. 30 ustaw o zawodach lekarza i lekarza dentysty, lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. Narażenie na utratę życia lub zdrowia może skończyć się dla lekarza odpowiedzialnością karną, cywilną, wypłatą odszkodowania poszkodowanemu pacjentowi lub odpowiedzialnością zawodową.

Adwokat Dariusz Tarabasz dodaje, że aby strajk osiągnął rezultat, musi być masowy i odczuwalny. W praktyce zatem skuteczny, bezpieczny i legalny strajk lekarzy polegający na „odejściu od łóżek” jest niewykonalny lub co najmniej bardzo trudny do przeprowadzenia.

Czytaj więcej

Problemy z wystawianiem recept: minister ujawnił receptę pacjenta-lekarza

Po tym, gdy minister zdrowia Adam Niedzielski ujawnił dane wrażliwe dotyczące lekarza, Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy zapowiedziało protest. Jakub Kosikowski z Naczelnej Izby Lekarskiej mówi „Rzeczpospolitej”, że jest zbyt wcześnie, aby mówić o akcji protestacyjnej. Na razie NIL złoży zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Dopiero później można by ustalić formę protestu oraz określić żądania.

Co mogą zrobić protestujący lekarze

Pozostało 86% artykułu
2 / 3
artykułów
Czytaj dalej. Subskrybuj
Samorząd
Krzyże znikną z warszawskich urzędów. Trzaskowski podpisał zarządzenie
Prawo pracy
Od piątku zmiana przepisów. Pracujesz na komputerze? Oto, co powinieneś dostać
Praca, Emerytury i renty
Babciowe przyjęte przez Sejm. Komu przysługuje?
Spadki i darowizny
Ten testament wywołuje najwięcej sporów. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok
Sądy i trybunały
Sędzia WSA ujawnia, jaki tak naprawdę dostęp do tajnych danych miał Szmydt