Sprzedawca odpowiada przed kupującym za „zbycie” drogi publicznej

Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekł (sygn. akt VII AGa 1794/18), że inwestor, który zapłacił sprzedawcy za działkę mającą status drogi publicznej ma prawo do uzyskania od kontrahenta zwrotu należności tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Wyrok ten ma znaczenie na kilku płaszczyznach.

Po pierwsze, stanowi potwierdzenie, że droga publiczna jest rzeczą wyłączoną z obrotu cywilnoprawnego i nie może zostać nabyta przez inny podmiot niż podmioty publiczne wyszczególnione w ustawie o drogach publicznych. Wcześniej pogląd ten był obecny w orzecznictwie dotyczącym niedopuszczalności zasiedzenia własności nieruchomości będącej drogą publiczną (np. postanowienie SN z 8 maja 2015 r., sygn. III CSK 323/14 czy postanowienie SN z 10 kwietnia 2014 r., sygn. IV CSK 461/13). Tym razem jednak argumentacja o szczególnym charakterze dróg publicznych została skutecznie wykorzystana nie w celu obrony, lecz dochodzenia roszczenia w sprawie o zapłatę. Ponadto sąd orzekający doprecyzował, że właściwą sankcją w przypadku sprzedaży rzeczy wyłączonej z obrotu cywilnoprawnego jest sankcja bezwzględnej nieważności takiej czynności, co powoduje konsekwencje prawne, m.in. wyłącza zasadę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.