Wprowadzenie 24-godzinnego terminu rozpoznania wniosku przez sąd w postępowaniu nieprocesowym jest: niezbędne, efektywne i proporcjonalne. Cel prowadzonego postępowania pozostaje w odpowiedniej proporcji do ograniczeń wynikających z szybkości działań sądu. Tak orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 maja 2016 r. Trybunał dodał, że konstytucji nie narusza 24-godzinny termin wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji i taki sam termin rozstrzygnięcia sprawy przez sąd drugiej instancji.
Innymi słowy, TK orzekł, że art. 35 ust. 2 i 3 ustawy o referendum lokalnym nie naruszają konstytucyjnego prawa do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, nazywanych w orzecznictwie zasadą sprawiedliwości proceduralnej.
– Art. 35 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym zapewnia dostęp do sądu oraz prawo do wyroku sądowego. Dlatego w tej sytuacji nie można mówić o naruszeniu istoty prawa do sądu, jedynie o ewentualnym ograniczeniu jednego z jego elementów, czyli prawa do odpowiednio ukształtowanej procedury sądowej ze względu na krótki termin rozpoznawania wniosku przez sąd – uzasadniał Andrzej Wróbel, sędzia TK. – Jednocześnie ustawodawca postanowił, że mimo krótkiego, 24-godzinnego terminu sprawy te są rozstrzygane na rozprawie. W ten sposób uczestnik postępowania ma możliwość bycia wysłuchanym, są mu ujawniane motywy rozstrzygnięcia w spójnej i przewidywalnej procedurze – argumentował sędzia Wróbel.
Z tych właśnie względów zdaniem TK art. 35 ust. 2 ustawy o referendum lokalnym nie narusza wynikających z konstytucji zasad sprawiedliwej procedury. W ocenie Trybunału wprowadzenie 24-godzinnego terminu rozpoznania wniosku przez sąd w postępowaniu nieprocesowym jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowego przebiegu kampanii referendalnej. Jest też efektywne, gdyż umożliwia wydanie wyroku przed dniem wyborów, i proporcjonalne, bo cel prowadzonego postępowania pozostaje w odpowiedniej proporcji do ograniczeń wynikających z szybkości działań sądu.
Z podobnych względów TK orzekł o zgodności z konstytucją art. 35 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym. Mówi on, że odwołanie od orzeczenia sądu pierwszej instancji wnosi się w terminie 24 godzin, a sąd drugiej instancji rozpatruje je w takim samym terminie.
