Przypomnijmy, że zaplanowana początkowo na 13 maja rozprawa w TK w tej sprawie została już dwukrotnie przełożona. Miała odbyć się 15 czerwca, ale w poniedziałek TK znów ją odwołał. Przewodniczącym składu w tej sprawie jest Krystyna Pawłowicz.
Chodzi o pytanie, czy Polska zobowiązana jest natychmiast wykonać postanowienie zabezpieczające Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pytanie zadali sędziowie Izby Dyscyplinarnej SN. TSUE wydał takie postanowienie i obowiązuje ono do czasu, aż rozpatrzy zarzuty co niewłaściwego powołania Izby (problem polega na tym, że sędziów do niej wskazała całkowicie podległa politykom nowa Krajowa Rada Sądownictwa).
Pierwszy wniosek RPO o wyłączenie w tej sprawie sędziego-dublera Trybunał Konstytucyjny oddalił.
Od pierwszej rozprawy 28 kwietnia 2021 r. (odroczonej z wniosku RPO) miało miejsce istotne wydarzenie: Europejski Trybunał Praw Człowieka w polskiej sprawie spółki Xero Flor orzekł, że niewłaściwe obsadzenie sądu (chodziło konkretnie o sędziego w TK Mariusza Muszyńskiego) narusza prawo obywateli do sądu.
- Z uwagi na wydanie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) wyroku w dniu 7 maja 2021 r. w sprawie Xero Flor w Polsce sp. z .o. o przeciwko Polsce (skarga nr 4907/18), Rzecznik zmuszony jest do wniesienia kolejnego wniosku o wyłączenie od orzekania Pana Justyna Piskorskiego z uwagi na zaistnienie nowych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla stwierdzenia niedopuszczalności udziału osoby objętej wnioskiem w orzekaniu – pisał we wniosku do TK RPO Adam Bodnar.
Rzecznik wskazywał, że powody do wyłączenia dotyczą zarówno braku prawidłowego umocowania w Trybunale Konstytucyjnym, jak braku gwarancji niezawisłości i bezstronności. Zdaniem RPO, Justyn Piskorski został wybrany do TK z naruszeniem art. 194 ust. 1 konstytucji, gdyż zastąpił zmarłego prof. Lecha Morawskiego, wybranego przez Sejm RP 2 grudnia 2015 r., mimo że nie było wakującego miejsca w Trybunale. Z tego powodu, jako następca osoby wybranej na miejsce już przed nią prawidłowo obsadzone, również Justyn Piskorski jest nieuprawniony do zasiadania w TK i wykonywania czynności właściwych sędziemu sądu konstytucyjnego - uważa RPO.
15 czerwca 2021 r. TK odmówił wyłączenia Justyna Piskorskiego ze składu TK. Uznał, że wniosek Rzecznika oparty jest na niewłaściwych podstawach prawnych i jako taki nie ma waloru wniosku o wyłączenie sędziego z udziału w rozpoznawaniu sprawy
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wyrok ETPC z 7 maja 2021 r. w zakresie, w jakim odnosi się do Trybunału Konstytucyjnego, oparty jest na tezach świadczących o nieznajomości polskiego porządku prawnego, w tym fundamentalnych założeń ustrojowych, określających pozycję, ustrój i rolę polskiego sądu konstytucyjnego.
W ocenie TK, wyrok ws. Xero Flor został wydany bez podstawy prawnej, z przekroczeniem przez ETPC powierzonych mu kompetencji, i stanowi bezprawną ingerencję w krajowy porządek prawny, w szczególności w kwestie, które pozostają poza właściwością ETPC. TK stwierdził, że z tych powodów musi być uznany za wyrok nieistniejący (sententia non existens).
"ETPC w sposób nieuprawniony wykroczył poza swoją właściwość, dokonując oceny legalności ukształtowania składu Trybunału Konstytucyjnego. Jest to bezprecedensowe wkroczenie w kompetencje konstytucyjnych organów władzy Rzeczypospolitej - Sejmu, który dokonuje wyboru sędziego, oraz Prezydenta, wobec którego wybrany sędzia składa ślubowanie. Konkluzje podważające prawidłowość wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm VIII kadencji w 2015 r., na których ETPC oparł swe rozstrzygnięcie, dowodzą braku znajomości polskiego porządku prawnego, jak i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego" - brzmi odpowiedź z TK.