Reklama

Prof. Piotrowski: Nie należy wyłączać całej grupy sędziów z wyborów do KRS

Pozbawienie tzw. neosędziów możliwości kandydowania do nowej Krajowej Rady Sądownictwa jest niezgodne z konstytucją – uważa prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.
Prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Prof. Ryszard Piotrowski, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego.

Foto: tv.rp.pl

Po ostatniej decyzji Senatu zmiany w KRS stanęły pod znakiem zapytania. W tym tygodniu Sejm ma podjąć próbę uporania się z senacką poprawką, która podzieliła środowisko. Chodzi o zniesienie zakazu możliwości ubiegania się o kandydowanie do nowej rady tzw. neosędziów (powołanych przez KRS po zmianach). Wprowadzając ten przepis, Senat powołał się na opinię Komisji Weneckiej. Co pan myśli o tej sprawie? Czy opinia Komisji Weneckiej jest wiążąca?

Nie jest wiążąca dla polskiego ustawodawcy. Uzasadnione jest jednak, by brał on pod uwagę treść tej opinii ze względu na udział Polski w Radzie Europy i ze względu na nasze poczucie pozostawania państwem demokratycznym, którego standardów strzeże Komisja Wenecka jako organ doradczy Rady Europy. To jednak nie wszystko. W ostatnich latach sędziowie i organizacje biorące udział w walce o praworządność powoływali się na stanowisko Komisji Weneckiej w wielu sprawach dotyczących praworządności. Nie można uznać, że dziś takiej opinii nie ma. Pozostaje decyzja, czy ją stosować, czy nie.

Czytaj więcej

Neo-sędziowie w KRS. Sędzia SN mówi o poważnych konsekwencjach poprawki Senatu

Wówczas jednak – przed laty – ustawodawca nie brał opinii Komisji Weneckiej pod uwagę. Wprowadzał swoje zmiany, wręcz ignorując stanowiska tego gremium.

Niestety, to prawda. Co w konsekwencji doprowadziło do niekorzystnego dla Rzeczypospolitej obrotu spraw, łącznie z odwoływaniem się do artykułu 7. traktatu o Unii Europejskiej.

Reklama
Reklama

Do czego może doprowadzić dziś – już w nowej rzeczywistości – ignorowanie opinii Komisji Weneckiej?

Może to mieć wpływ na ocenę stanu demokratycznego państwa prawnego w Polsce.

Stanowisko Komisji w trakcie prac senackich poparł Dariusz Mazur, wiceminister sprawiedliwości, reprezentujący MS przy pracach legislacyjnych. Opowiedział się za poprawką likwidującą zakaz kandydowania neosędziów do nowej KRS.

Komisja Wenecka w swojej opinii wskazała, że wykluczenie z możliwości kandydowania do nowej Krajowej Rady Sądownictwa sędziów powołanych przy udziale obecnej KRS pomija indywidualną ocenę tych sędziów, którzy mieliby do niej kandydować, a zostali powołani z udziałem wadliwie ukształtowanej Rady. Opinia Komisji brzmi krótko: nie można wyłączyć grupy sędziów. Jeśli już, to trzeba to robić indywidualnie.

Czy wszelkie sprawy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa da się uregulować jedną ustawą? I czy można liczyć na to, że taką ustawę podpisze prezydent?

Pozbawienie tzw. neosędziów możliwości kandydowania do nowej KRS jest niezgodne z konstytucją. Projektowany przepis należy w istocie do prawa represyjnego i tak powinien być oceniany. Stosowanie ograniczenia o charakterze represyjnym wymaga indywidualizacji. Automatyzm wprowadzanego ograniczenia narusza zasadę proporcjonalności ingerencji.

Reklama
Reklama

W demokratycznym państwie prawnym status sędziów nie może być regulowany w drodze częściowego unormowania dotyczącego nie tego statusu, ale kandydowania do Krajowej Rady Sądownictwa. Projektowany przepis jest niezgodny z konstytucją, w myśl której obywatele mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach. Członkostwo w KRS jest służbą publiczną. Projektowany przepis jest niezgodny z konstytucyjnym zakazem dyskryminacji. Przepis ten może utrwalić i pogłębić podziały wśród sędziów.

Jak zatem ostatecznie uregulować status neosędziów? To duże wyzwanie, bez jego rozwiązania trudno poradzić sobie z naprawą sytuacji w wymiarze sprawiedliwości.

Statusu tzw. neosędziów mogłaby dotyczyć odrębna regulacja ustawowa, której zgodność z konstytucją także może jednak budzić wątpliwości.

Czytaj więcej

Ewa Łętowska: Złudzenie konstytucjonalisty
Prawo karne
Fotoradary. Właściciel auta nie musi donosić na samego siebie
Materiał Promocyjny
Bezpieczeństwo to nie dodatek. To fundament systemu płatności
Materiał Promocyjny
Dane zamiast deklaracji. ESG oparte na faktach
Praca, Emerytury i renty
Sądy będą mogły więcej w sprawach ZUS? Rząd szykuje zmiany
Praca, Emerytury i renty
Przez wojnę nie możesz wrócić z urlopu? Co na to prawo pracy
Ubezpieczenia i odszkodowania
Odwołane loty w obliczu wojny z Iranem. Kto ma szansę odzyskać pieniądze?
Reklama
Reklama
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
Reklama