Krajowa Rada Sądownictwa bez wpływu na ujednolicanie orzecznictwa

Wzorcami orzecznictwa dla sądów powszechnych są Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy. To one dbają o jednolitą wykładnię prawa

Aktualizacja: 17.04.2008 08:50 Publikacja: 17.04.2008 01:04

Ogłoszone w środę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zwolniło Krajową Radę Sądownictwa z ustawowego obowiązku „inspirowania i wspierania działań mających na celu ujednolicanie wykładni prawa w orzecznictwie sądów” (sygn. K 40/07).

Aż czterech sędziów TK z trzynastoosobowego składu orzekającego złożyło zdanie odrębne w tej kwestii.

Za niekonstytucyjne uznał też TK dwie inne zasady wprowadzone do ustawy o KRS. Zakwestionował wyłączenie możliwości podejmowania uchwał przez radę w tajnym głosowaniu oraz uprawnienie osoby zastępującej I prezesa Sądu Najwyższego, prezesa NSA i ministra sprawiedliwości na posiedzeniach rady do wyrażania stanowiska w każdej sprawie (w tej kwestii zdanie odrębne złożyło trzech sędziów).

Sprawę do TK wniosła Krajowa Rada Sądownictwa niezadowolona z niektórych zmian wprowadzonych w marcu 2007 r. Uznała przede wszystkim, że przyznane jej nowe kompetencje polegające na inspirowaniu ujednolicania wykładni prawa w orzecznictwie nie sprzyjają niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i kolidują z uprawnieniami SN i NSA. Oba te sądy – argumentowała KRS – dysponują instrumentami niezbędnymi do tego zadania, a rada ich nie posiada.

Zdaniem KRS nieprecyzyjny przepis może być groźny dla niezawisłości sędziów i niezależności sądów.

– Inspirowanie może być odbierane jako podpowiadanie sądom wykładni prawa – mówiono na rozprawie 2 kwietnia. KRS nie chce takich uprawnień, bo nie jest ani sądem, ani trybunałem.

– TK stwierdził, że rada ma strzec niezależności i niezawisłości, ale nie można z tego domniemywać jej prawa do wpływania na interpretację i linię orzeczniczą sądów – uzasadniał wyrok sędzia sprawozdawca Marek Mazurkiewicz.

Autorzy zdań odrębnych (sędziowie Trybunału: Zbigniew Cieślak, Maria Gintowt-Jankowicz, Teresa Liszcz i Andrzej Rzepiński) inspirowanie i wspieranie takich działań uważają za najważniejsze zadanie rady.

Do KRS wchodzą z urzędu minister sprawiedliwości, I prezes Sądu Najwyższego, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz przedstawiciel prezydenta, 15 sędziów sądów powszechnych, czterech posłów i dwóch senatorów. Minister i prezesi SN i NSA otrzymali kompetencje do zarządzania wizytacji i lustracji sądów oraz sędziów. Rada sama ma prawo zarządzić taką czynność, więc podwójne uprawnienie dla tych osób uważa za sprzeczne z konstytucją, która nie różnicuje uprawnień członków. TK jednak nie podzielił tego poglądu.

Uznał zaś racje KRS w kwestii ograniczenia jej niezależności poprzez nakaz jawnego głosowania nad podejmowanymi przez nią uchwałami i nakazał usunięcie go.

– Rada, która stoi na straży niezależności i niezawisłości, musi być suwerenna w podejmowaniu decyzji – mówił prof. Mazurkiewicz.

Niekonstytucyjne jest także uprawnienie osób zastępujących ministra i prezesów sądów na posiedzeniach KRS do wyrażania stanowiska w każdej sprawie,

bo konstytucja nie przewiduje funkcji przedstawiciela członka KRS wyposażonego w pełnomocnictwa.

Ogłoszone w środę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zwolniło Krajową Radę Sądownictwa z ustawowego obowiązku „inspirowania i wspierania działań mających na celu ujednolicanie wykładni prawa w orzecznictwie sądów” (sygn. K 40/07).

Aż czterech sędziów TK z trzynastoosobowego składu orzekającego złożyło zdanie odrębne w tej kwestii.

Pozostało jeszcze 88% artykułu
Matura i egzamin ósmoklasisty
Matura 2025: język polski. Odpowiedzi i arkusze CKE
Zawody prawnicze
Stowarzyszenia prawnicze chcą odwołania Adama Bodnara. Wnioskują do prezydenta
Prawo dla Ciebie
Operowana robotem da Vinci zmarła. Prawnicy tłumaczą, czym jest eksperyment medyczny
Prawo karne
Wyłudził od Romario miliony. Oszust z Biłgoraja wrócił do Polski
Matura i egzamin ósmoklasisty
Matura i egzamin ósmoklasisty 2025 z "Rzeczpospolitą" i WSiP
Materiał Promocyjny
Lenovo i Motorola dalej rosną na polskim rynku