Michał Romanowski: Kwadrans o filozofii praworządności

1 minuta – Rządy prawa są dla rządzonych, a nie dla rządzących

Prawo to kontekst. Prawo jest dla rządzonych, a nie dla rządzących. Celem filozofii praworządności jest wyzwolenie ludzi z przemocy ustawowej polityków. Walka toczy się o rozum, w którym przenikają się wartości (aksjologia) i pragmatyzm (użyteczność). Populistyczny polityk uważa rozum za wroga. Rozum bowiem zakłada, że mamy wiedzę, jak było, i wyobraźnię, jak może być. Praworządność nakazuje czytać prawo do przodu. Czerpie z przeszłości dla przyszłości za pomocą rozumu. Filozofia praworządności integruje trzy kategorie, o których pisał św. Augustyn: woli, rozumu i pamięci. Filozofia praworządności łączy idee trzech wielkich szkół prawa: pozytywistycznej (wola ustawodawcy), prawno-naturalnej (słuszność i rozum) i historycznej (historia, doświadczenie tradycja, zgoda społeczna), podważając supremację szkoły pozytywistycznej. Dominacja pozytywizmu prawniczego jest zagrożeniem dla rządów prawa. Filozofia praworządności „pamięta” za ludzi i „podpowiada” ludziom, jak nie dać zniewolić swojego umysłu. Jest think tankiem społeczeństwa. Populista nie lubi tych, którzy znają fakty i myślą.