W tym roku szefom będzie jeszcze trudniej nie tylko poprawić, ale choćby utrzymać wyniki za 2012 r. Muszą się też liczyć z dodatkowymi wyzwaniami – związanymi choćby z niepewnością w gospodarce, która przekłada się na nastroje klientów i pracowników.
Krzysztof Obłój, ekspert zarządzania i profesor Akademii Leona Koźmińskiego, ocenia, że kluczowe będzie zrozumienie otaczającej firmy rzeczywistości – zachowania konsumentów, konkurentów, dostawców i regulatorów. Zaznacza, że wprawdzie wyzwania, które w 2013 r. czekają polskich menedżerów, są podobne jak w przyszłości, to akcenty mogą być już teraz zupełnie inne.
Poniżej przedstawiamy listę wyzwań, które w nadchodzących miesiącach widzą dla menedżerów eksperci od zarządzania oraz Executive Search, czyli rekrutacji najwyższej kadry kierowniczej;
1. Odwaga i wyczucie
Tomasz Magda, partner w firmie Amrop, ocenia, że kapitanowie polskiej gospodarki będą w tym roku szczególnie potrzebować odwagi i umiejętności wyczucia, kiedy cykl gospodarczy zmieni kierunek ze spadkowego na wzrostowy.
– Dla firm, które finansowo stać na ekspansję, teraz jest czas na odważne ruchy, np. przejęcia w kraju, wyjście za granicę – dodaje. Potwierdza to prof. Obłój. Jego zdaniem teraz, gdy polski rynek będzie rósł wolniej, chcąc rozwijać firmę, trzeba będzie albo znaleźć dla niej unikalną niszę w Polsce, albo ruszyć za granicę.
2. Bezpieczeństwo finansowe i kontrola kosztów
- Menedżerowie zawsze muszą dbać o płynność finansową zarządzanych spółek, ale w najbliższym roku to będzie jedno z najtrudniejszych zadań – twierdzi Borysław Czyżak, partner w Egon Zehnder International.
Dariusz Użycki, dyrektor zarządzający Deininger Consulting w Polsce, zaznacza, że polskie spółki korporacji rzadko już mogą liczyć na wsparcie finansowe z centrali. Wręcz przeciwnie, często są teraz źródłem przychodów z dywidendy.
3. Dobra komunikacja z rynkiem
Zdaniem partnera w Egon Zehnder International menedżerowie będą teraz musieli zwrócić szczególną uwagę na skuteczne komunikowanie się z rynkami, partnerami, inwestorami i przede wszystkim z klientami. – To będzie czas, kiedy solidna praca może nie wystarczyć, bo okoliczności zewnętrzne będą trudne i będą wymagały wyjątkowych działań. Istotna będzie umiejętność przekonania rynków i klientów do swoich argumentów i planowanych działań – podkreśla Borysław Czyżak.
4. Sprzeczne wymagania
To wyzwanie głównie dla menedżerów w międzynarodowych korporacjach. – Są między młotem a kowadłem. Z jeden strony firmy wymagają odwagi w działaniu i poprawy wyników, z drugiej mnożą procedury, które mają ograniczyć ryzyko – twierdzi Dariusz Użycki. Jego zdaniem takie wymagania zmuszają szefów, by jeszcze więcej „wycisnęli" z siebie i ze swych zespołów, co w efekcie sprzyja wypaleniu.
5. Pasja i przywództwo
Zdaniem prof. Obłoja wyzwaniem dla szefów będzie w tych trudnych czasach wzbudzenie w sobie i współpracownikach pasji do walki o rynek, do innowacji i zmiany oraz do podjęcia ryzyka. Dariusz Użycki zaznacza, że właśnie kryzys to okazja (i wyzwanie), by budować przywództwo. – Część menedżerów zapomina, że zarządzając biznesem, zarządza się przede wszystkim ludźmi – podkreśla szef Deininger Consulting. Dodaje, że dla wielu szefów wyzwaniem będzie też poprawa komunikacji w firmie. – Menedżerowie za bardzo wierzą w elektroniczne narzędzia komunikacji, które nie budują relacji ani przywództwa. Niezbędna jest fizyczna obecność szefa, jego otwartość, co konsoliduje zespół – podkreśla Użycki.
6. Delegowanie odpowiedzialności
Borysław Czyżak podkreśla, że o ile polscy menedżerowie nie odbiegają kompetencjami od kolegów w innych krajach (a często górują nad nimi umiejętnością improwizacji, elastycznością i przedsiębiorczością), o tyle mają problem z delegowaniem odpowiedzialności. – Nawet na najwyższych stanowiskach menedżerowie miewają skłonność do nadmiernego wchodzenia w szczegóły, niechętnie oddają swobodę podejmowania decyzji i prowadzenia samodzielnych działań współpracownikom – ocenia partner w Egon Zehnder Int., podkreślając, że w najbliższym czasie konieczne będzie spójne działanie zespołu.
7. Trudniejszy rynek pracy
Dariusz Użycki ocenia, że w tym roku będzie trudniej o nowe oferty pracy dla menedżerów i o znaczące podwyżki przy przejściu do innej firmy. Może się też wydłużyć okres szukania pracy dla tych, którzy stracą posadę.
Borysław Czyżak zwraca uwagę na efekty konsolidacji stanowisk w firmach międzynarodowych. W poszukiwaniu oszczędności likwiduje się tam niektóre pozycje na poziomie regionalnym i redukuje stanowiska dyrektorskie w kraju. W polskich firmach tak znaczące cięcia raczej tu nie nastąpią (oszczędnie rozbudowywały swe struktury), ale nowych stanowisk dla menedżerów raczej tam nie przybędzie.
Na rynku przybywa za to nowych, świetnie wykształconych, ambitnych i gotowych do ciężkiej pracy menedżerów, którzy „dorastają" do strategicznych ról.