Wakacje to nie tylko czas urlopów i festiwali, ale także okres, w którym wyraźnie rośnie zainteresowanie antykoncepcją awaryjną. Dane Centrum e-Zdrowia pokazują, że między majem a lipcem liczba świadczeń związanych z wystawieniem recept farmaceutycznych na „tabletkę dzień po” była o 15 proc. wyższa niż w okresie od lutego do kwietnia. Oznacza to, że już w pierwszej połowie wakacji farmaceuci wystawili ponad 15 tys. recept. Choć same dane nie przesądzają o przyczynach tego wzrostu, potwierdzają, że sezon letni wiąże się z większym zapotrzebowaniem na antykoncepcję awaryjną.
Dane pokazują sezonowy trend
Z danych CeZ wynika, że tylko w lipcu wystawiono aż 5528 recept farmaceutycznych na antykoncepcję awaryjną. Eksperci podkreślają jednak, że sezonowy wzrost zainteresowania nie powinien być zaskoczeniem. Podobne zjawiska obserwowane są również w innych krajach europejskich, gdzie okres wakacyjny i świąteczny wiąże się z 50 proc. większym wykorzystaniem usług związanych ze zdrowiem seksualnym.
Dane CeZ 2026 r.
„Same liczby nie świadczą o zmianie zachowań Polek, ale pokazują, że w sytuacji potrzeby pacjentki korzystają z dostępnych narzędzi. To ważny sygnał, że rozwiązania ułatwiające kontakt z systemem ochrony zdrowia odpowiadają na realne potrzeby” – komentuje prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, specjalista ginekolog – położnik, endokrynolog, seksuolog.
Czytaj więcej
Po raz pierwszy w historii Japończycy mają dostęp do antykoncepcji awaryjnej bez recepty. Wprawdzie po tabletkę „dzień po” trzeba zgłosić się osobi...
Tylko nastolatki?
Mit o nieodpowiedzialnych nastolatkach łykających antykoncepcję awaryjną jest wciąż licznie powielany przez media. Dane jednak przeczą popularnemu stereotypowi. Najliczniejszą grupą korzystającą z pilotażu w wakacje stanowią kobiety w wieku 19–25 lat, a nie osoby niepełnoletnie. Natomiast same nastolatki (15-18 lat) stanowią zaledwie 12 proc. pacjentek.
Dane CeZ 2026 r.
Czas a temperatura – jak wpływają na skuteczność antykoncepcji awaryjnej?
Choć lato kojarzy się z upałami, eksperci podkreślają, że to nie wysoka temperatura otoczenia, lecz czas od stosunku ma kluczowe znaczenie dla skuteczności antykoncepcji awaryjnej. Im szybciej zostanie ona zastosowana, tym większa jest jej efektywność. Jednocześnie warto pamiętać, że preparaty powinny być przechowywane zgodnie z zaleceniami producenta – pozostawienie leku na wiele godzin w nagrzanym samochodzie czy w pełnym słońcu może negatywnie wpłynąć na jego jakość. Dlatego podczas wakacyjnych wyjazdów równie ważne, jak szybkie uzyskanie recepty jest właściwe przechowywanie leku. Sama temperatura otoczenia nie ma żadnego wpływu na działanie zażytego już preparatu.
„W kontekście antykoncepcji awaryjnej najważniejszym czynnikiem pozostaje czas – nie warto zwlekać z konsultacją i przyjęciem preparatu. Wysoka temperatura nie wpływa na skuteczność leku przy jego prawidłowym przechowywaniu, jednak każdy produkt leczniczy powinien być chroniony przed skrajnymi warunkami, zgodnie z informacjami zawartymi w ulotce. To szczególnie istotne podczas podróży i letnich wyjazdów” – zaznacza dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert w dziedzinie opieki farmaceutycznej, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.
Czytaj więcej
Współpraca wielu specjalizacji, lepsza koordynacja opieki i uważność na potrzeby pacjentek to kluczowe wyzwania, o których 18–19 czerwca będą w Kat...
Szybki dostęp do porady ma znaczenie
Decyzja Ministerstwa Zdrowia o przedłużeniu pilotażu usług farmaceutycznych w zakresie zdrowia reprodukcyjnego do 30 czerwca 2028 r. zapewnia pacjentkom ciągłość dostępu do konsultacji i recept na antykoncepcję awaryjną. Jednocześnie skala programu nadal zależy od liczby aptek, które zdecydują się przystąpić do pilotażu i przejść procedurę zawarcia odrębnej umowy z NFZ, co w praktyce nadal jest wyzwaniem organizacyjnym. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera rola farmaceutów, którzy wystawiają receptę farmaceutyczną, przekazują informacje dotyczące prawidłowego stosowania antykoncepcji awaryjnej oraz często stanowią pierwszy punkt kontaktu dla pacjentek poszukujących profesjonalnej pomocy.
„Przedłużenie pilotażu to ważny sygnał, że Ministerstwo Zdrowia dostrzega potrzebę utrzymania tego świadczenia. Teraz równie istotne jest, aby kolejne apteki mogły łatwiej dołączać do programu, ponieważ to właśnie farmaceuta jest często pierwszym pracownikiem ochrony zdrowia, do którego pacjentka zwraca się w sytuacji wymagającej wsparcia i rzetelnej informacji. Jego rola nie ogranicza się wyłącznie do realizacji świadczenia – to także rozmowa, wyjaśnienie zasad stosowania preparatu oraz pomoc w rozwianiu wątpliwości” – podkreśla Piotr Merks.
kampania edukacyjna
„Poranek PO”
Kampania „Poranek PO” to kampania edukacyjna i inicjatywa, której celem jest zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat antykoncepcji awaryjnej, a także zapewnienia, aby wszystkie kobiety w Polsce, które z niej korzystają mogły czuć się pewnie i bezpiecznie. W latach 2000-2020 liczba kobiet stosujących nowoczesne metody antykoncepcji wzrosła z 663 mln do 851 mln osób. Z danych Ministerstwa Zdrowia wynika, że w ubiegłym roku w Polsce wystawiono blisko 900 tysięcy recept na antykoncepcję awaryjną. W obliczu niewystarczającej wiedzy oraz nieustannego rozpowszechniania dezinformacji w Internecie chcemy wraz z wybitnymi specjalistami ginekologii oraz farmaceutami podjąć wysiłki mające na celu świadome i odpowiedzialne korzystanie z tego rodzaju środków antykoncepcyjnych. Kampania oraz podejmowane w jej trakcie działania mają przełamywać tabu związane z rozmową na temat stosowania antykoncepcji awaryjnej przez kobiety. Bardzo istotne jest, aby łatwy dostęp w aptece do bezpiecznej antykoncepcji zmniejszył ryzyko, że kobiety będą sięgać po metody niesprawdzone, nieskuteczne lub szkodliwe dla zdrowia. Ekspertami kampanii są prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś, prof. dr hab. n. med. Ewa Wender-Ożegowska, dr n. med. Andrzej Depko, dr n. farm. Piotr Merks, mgr farm. Olga Sierpniowska, prof. dr hab. n. med. Marzena Dębska oraz dr n. med. Agnieszka Nalewczyńska. Więcej informacji znajduje się na stronie www.poranekpo.pl. Inicjatorem kampanii jest firma Perrigo, producent antykoncepcji awaryjnej na receptę
Materiał prasowy udostępniony przez biuro kampanii „Poranek PO”.
