Ksylitol – popularny słodzik dodawany m.in. do gum do żucia, past do zębów, dżemów, jogurtów i lodów – został powiązany z wyższym ryzykiem zawału, udaru i śmierci. W największym dotąd badaniu tego rodzaju naukowcy stwierdzili, że im wyższy był jego poziom we krwi, tym częściej występowały poważne zdarzenia sercowo-naczyniowe. Eksperci podkreślają jednak, że badanie nie dowodzi, iż to właśnie ksylitol był ich bezpośrednią przyczyną.
Ksylitol pod lupą naukowców. Przebadano ponad 17 tys. osób
Ksylitol to substancja słodząca, która naturalnie występuje w niewielkich ilościach w niektórych produktach spożywczych. Jest jednak także dodawany do wielu artykułów – m.in. żywności, napojów i produktów do higieny jamy ustnej. W takich wyrobach jego stężenie może być nawet około tysiąca razy wyższe niż w produktach, w których występuje naturalnie.
Mimo rosnącej popularności ksylitolu jego długoterminowy wpływ na zdrowie nie był dotychczas szeroko badany. Nowe ustalenia przedstawiono w Monachium podczas dorocznego kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC), największej na świecie konferencji poświęconej chorobom serca.
W największym dotąd badaniu na ten temat naukowcy przeanalizowali dane 17 710 osób. Porównali uczestników z najwyższym poziomem ksylitolu we krwi z tymi, u których był on najniższy.
Czytaj więcej
Popularny składnik suplementów diety został zakazany w Polsce. Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na taki krok ze względu na obawy o bezpieczeńst...
Drastyczny wzrost ryzyka zawału. Zależność widać nawet po latach
W ciągu sześciu lat osoby z najwyższym poziomem ksylitolu we krwi były o 57 proc. bardziej narażone na śmierć, zawał serca lub udar niż uczestnicy z najniższym stężeniem tej substancji – podaje dziennik „The Guardian”, powołując się na wyniki badania.
Związek był widoczny również w znacznie dłuższej perspektywie. Po 30 latach osoby z najwyższego przedziału stężenia ksylitolu nadal miały o 18 proc. większe prawdopodobieństwo, że doświadczyły jednej z chorób sercowo-naczyniowych.
Analiza wszystkich grup uczestników pokazała wyraźną zależność: im wyższy był poziom ksylitolu we krwi, tym częściej dochodziło do poważnych problemów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał czy udar. Co istotne, badacze stwierdzili także, że wzrost częstości takich zdarzeń wraz z poziomem ksylitolu był obserwowany niezależnie od podstawowych cech uczestników, takich jak wiek czy płeć. Naukowcy podkreślili również, że zaobserwowany związek pozostawał niezależny od masy ciała, nadciśnienia, cukrzycy czy poziomu lipidów. Są to czynniki, które mogłyby jednocześnie zwiększać ryzyko chorób serca i skłaniać część osób do częstszego sięgania po produkty niskokaloryczne.
Jak słodzik wpływa na naszą krew? Ostrzeżenie berlińskich naukowców
Autor badania dr Marco Witkowski ze szpitala uniwersyteckiego Charité w Berlinie podkreślił, że najnowsze wyniki rozwijają wcześniejsze badania, które już wcześniej wzbudziły obawy dotyczące ksylitolu. – W poprzednich badaniach wykazaliśmy, że ksylitol może zwiększać zdolność płytek krwi do tworzenia skrzepów – powiedział, cytowany przez „Guardiana”.
Witkowski wraz ze swoim zespołem stwierdził wcześniej również, że wysoki poziom ksylitolu we krwi był powiązany z niekorzystnymi zdarzeniami sercowo-naczyniowymi u osób z grupy wysokiego ryzyka w okresie trzech lat. – Sztuczne substancje słodzące są spożywane przez ludzi, którzy uważają je za zdrowsze od cukru, a organy regulacyjne na ogół uznają je za bezpieczne – powiedział naukowiec. Jak dodał, nowe, długoterminowe wyniki dotyczące ogólnej populacji pokazują, jak niewiele wiadomo obecnie o bezpieczeństwie ksylitolu dla układu sercowo-naczyniowego. – Nasze długoterminowe wyniki w populacji ogólnej pokazują, jak mało wiemy o bezpieczeństwie ksylitolu dla układu sercowo-naczyniowego, i wskazują, że potrzebne są dalsze badania, zwłaszcza że ilość ksylitolu w produktach wciąż rośnie – zaznaczył Witkowski.
Czy ksylitol to bezpośrednia przyczyna? Eksperci tonują emocje
Prof. Dan Atar – ekspert z komitetu ds. komunikacji Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, który nie uczestniczył w badaniu – zwrócił uwagę, że sztuczne słodziki są dziś bardzo szeroko stosowane, a ich bezpieczeństwo było dotychczas dobrze oceniane przez organy regulacyjne. – Sztuczne substancje słodzące są powszechnie akceptowane we współczesnym społeczeństwie, a ich oceny bezpieczeństwa były dobre i zostały zatwierdzone przez organy regulacyjne – powiedział.
Jak zaznaczył ekspert, wyniki nowego badania sugerują jednak, że ksylitol może mieć niekorzystny długoterminowy związek na zdrowie. – Podobnie jak w przypadku wszystkich badań obserwacyjnych, trudno jest na ich podstawie wnioskować o związku przyczynowym, ale ta praca pokazuje, że potrzebne są dalsze badania nad tym ważnym społecznie zagadnieniem – podkreślił prof. Atar.
Czytaj więcej
Pewien prosty do wprowadzenia nawyk żywieniowy, który pozwala na utrzymanie prawidłowej sylwetki, warto mieć na uwadze podejmując noworoczne postan...
Wrócić do tradycyjnego cukru? Dietetyczka ostrzega przed błędem
Do wyników odniosła się również Dell Stanford, dietetyczka z organizacji British Heart Foundation. Jak zaznaczyła, czynniki szkodzące sercu mogą oddziaływać przez długi czas, dlatego ważne jest upewnienie się, iż składniki dodawane do żywności nie zwiększają tego ryzyka. – Sztuczne substancje słodzące, takie jak ksylitol, znajdują się w wielu produktach spożywczych i napojach, a ludzie mogą zakładać, że są one zdrowszym wyborem, i w rezultacie spożywać ich więcej. To badanie uzupełnia rosnącą liczbę dowodów wskazujących, że sztuczne słodziki mogą mieć wpływ na nasze zdrowie – powiedziała Stanford.
Ekspertka podkreśliła jednak, że badanie miało charakter obserwacyjny. Oznacza to, że wykazało jedynie związek między wyższym poziomem ksylitolu a zdarzeniami sercowo-naczyniowymi,. Nie pozwala ono na razie stwierdzić, że ksylitol bezpośrednio je powodował.
Stanford przestrzegła jednocześnie, że wyniki nie powinny być traktowane jako zachęta do zastępowania słodzików większą ilością cukru. – Nie jest to jednak zielone światło do spożywania większej ilości cukru, ponieważ nadal musimy ograniczać spożycie cukrów wolnych – powiedziała. - To badanie przypomina, że wszyscy powinniśmy ograniczać spożycie przetworzonej żywności i napojów, które często zawierają dużo cukru, soli lub substancji słodzących, oraz skupić się na zbilansowanej diecie, aby chronić nasze serca – dodała ekspertka British Heart Foundation.
