Trybunał Konstytucyjny orzekł we wtorek o zakresowej niekonstytucyjności rozporządzenia, pozwalającego m.in. na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych. Rozporządzenie to zaskarżyli posłowie reprezentowani przez Marcina Warchoła (PiS). Orzeczenie Trybunału zapadło jednogłośnie i w trzyosobowym składzie pod przewodnictwem prezesa TK Bogdana Święczkowskiego.

Uzasadniając orzeczenie, sędzia TK Stanisław Piotrowicz powiedział, że „czynność transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa może dotyczyć tylko takiego małżeństwa, które odpowiada konstytucyjnej zasadzie heteroseksualności małżeństwa– to jest małżeństwa kobiety i mężczyzny”.

Gawkowski: Nielegalny trybunał chce odebrać prawo do szczęścia setkom osób

Do orzeczenia TK odniósł się wicepremier, minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

– Nielegalny trybunał pana Święczkowskiego chce odebrać prawo do szczęścia setkom, w przyszłości być może tysiącom osób, które liczyły, że prawo będzie w Polsce prawem i żadne polityczne wpływy nie będą miały znaczenia– powiedział Gawkowski na konferencji prasowej w Sejmie. Według niego, wtorkowym orzeczeniem TK pokazał, że „realizuje wytyczne polityczne, płynące z Nowogrodzkiej, być może dzisiaj już także z Konfederacji”.

Podkreślił, że to orzeczenie to podważanie statusu prawnego rozporządzenia, które „dawało poczucie i szansę wielu osobom, że będą traktowane z godnością”. – Dzisiaj pan Święczkowski tę szansę na godność wyrzuca do kosza, ale nikt nie będzie szanował orzeczeń nielegalnego Trybunału Konstytucyjnego. Prace nad rozporządzeniem dotyczącym wsparcia transkrypcji będą dalej trwały i na tym się nie zatrzymamy – zapewnił.

– Stawiam publiczny akt oskarżenia panu Święczkowskiemu, że łamie konstytucję. Łamie konstytucję w artykule nr 30, czyli w artykule dotyczącym godności człowieka – powiedział Gawkowski. Dodał, że prawo do godności i do szczęścia jest konstytucyjnym, przypisanym do każdego człowieka faktem. – To nie jest coś, co można jakimś orzeczeniem jakiegoś nielegalnego trybunału wyrzucić do kosza– powiedział Gawkowski.

Poinformował, że do tej pory dokonano 184 transkrypcji aktów małżeństwa osób tej samej płci zawartych za granicą. – Trybunał Konstytucyjny chce te wszystkie akty małżeństwa, czyli szczęście, ponad 360 osób wyrzucić do kosza. Te 368 osób, które stoją za tymi aktami transkrypcji, to są osoby, które miały być potraktowane z godnością i polskie państwo potraktuje je z godnością. Nic nie będzie nielegalne i nic, co mówi nielegalny trybunał, nie będzie szanowane – zaznaczył.

Czytaj więcej

TK: transkrypcja aktów małżeństw jednopłciowych niezgodna z konstytucją

Gawkowski do urzędników: Nie bójcie się żadnego Trybunału Konstytucyjnego

– Oświadczam, że Ministerstwo Cyfryzacji i inne instytucje w Polsce będą dalej pracowały nad tym, żeby w sierpniu 2026 r. były wszystkie możliwe zrealizowane wytyczne dotyczące rejestracji i już samego wydania aktu poświadczającego transkrypcję małżeństwa – zapewnił minister cyfryzacji.

– W tej sprawie nikt nie będzie uchylał karku i nikt nie będzie stawał w sprzeczności z artykułem 30 konstytucji i godnością człowieka – podkreślił Gawkowski.

Podziękował „urzędniczkom i urzędnikom w małych urzędach, w małych gminach i wielkich metropoliach, że mają odwagę realizować to, co jest przynależne człowiekowi: jego godność, dawać nadzieję, że jesteś małżeństwem za granicą, to w Polsce również jesteś małżeństwem”.– Nie bójcie się (...) żadnego Trybunału Konstytucyjnego, który chce odebrać prawo do szczęścia ludziom. Nie bójcie się, bo prawo do godności człowieka zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej– powiedział.

Nowelizacja rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, pozwalająca na transkrypcję aktów małżeństw jednopłciowych, została opublikowana w Dzienniku Ustaw 22 maja. Ma ona wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia ogłoszenia, czyli 23 sierpnia.

Zgodnie ze zmianą, obowiązujące wcześniej nazwy rubryk „dane kobiety” i „dane mężczyzny” zostały zastąpione przez opcjonalne „dane mężczyzna/kobieta”. Nowe wzory zawarte w rozporządzeniu dotyczą dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, tj. odpisu zupełnego aktu małżeństwa, odpisu skróconego aktu małżeństwa oraz zaświadczenia o zamieszczonych lub niezamieszczonych w rejestrze stanu cywilnego danych dotyczących wskazanej osoby.

W przyjętej jeszcze w marcu 2024 r. uchwale Sejm podkreślił, że „uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez te organy”. Od czasu podjęcia tamtej uchwały przez Sejm wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw. Ostatnio minister sprawiedliwości Waldemar Żurek przy okazji jednego z ostatnich orzeczeń Trybunału mówił PAP, że w stosunku do decyzji TK nie używa słowa „wyrok”. 

Czytaj więcej

Rozporządzenie o transkrypcji aktów małżeństw jednopłciowych podpisane