Reklama

Lepiej pamiętać przy rozwodzie o swoich nakładach na majątek

Przy podziale majątku dorobkowego małżeńskiego sąd sam z siebie nie zasądzi nakładów małżonka na majątek wspólny.

Publikacja: 28.01.2026 04:39

Sąd o nakładach z majątków osobistych na majątek wspólny rozstrzyga wyłącznie na wniosek zainteresowanego (byłego) małżonka.

Foto: Adobe Stock

Marek Domagalski

Reklama

W swoim orzeczeniu Sąd Najwyższy przypomniał, że sąd o nakładach z majątków osobistych na majątek wspólny rozstrzyga wyłącznie na wniosek zainteresowanego (byłego) małżonka. W wielu sprawach po rozwodzie dochodzi do tego rodzaju dość skomplikowanych rozliczeń.

Czytaj więcej

Prawo rodzinne

Jak po rozwodzie wycenić nakłady małżonka na wspólny majątek? Wyrok SN

Przy podziale majątku wspólnego po rozwodzie stosuje się wycenę osobistych nakładów małżonków, a...

Niedoszacowana książeczka mieszkaniowa w sprawie o podział majątku po rozwodzie

W sprawie o podział majątku wspólnego była małżonka złożyła skargę do SN o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie, który oddalił jej apelację od postanowienia sądu rejonowego. Chodziło o nierozliczenie nakładu skarżącej z majątku osobistego na majątek wspólny. Chodziło o kwotę 91,3 tys. zł.

Zdaniem skarżącej werdykt niższych instancji, choć uwzględnił przy podziale majątku wspólnego jej świadczenie w postaci zwaloryzowanego wkładu lokatorskiego pochodzącego z likwidacji jej książeczki mieszkaniowej, to nie uwzględnił zwaloryzowanej wartości tego wkładu, obecnie wartego 91,3 tys. zł, który była małżonka miała przekazać z jej majątku osobistego na majątek wspólny. Ta kwota stanowić miała jej szkodę.

Zgodnie z art. 567 par. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, w postępowaniu o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami (zwykle po rozwodzie w odrębnym postępowaniu) sąd rozstrzyga także o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym (choć najczęściej są one równe) i rozstrzyga także, jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi.

Reklama

O ile jednak o nakładach z majątku wspólnego na majątki osobiste sąd w tym postępowaniu rozstrzyga z urzędu, czyli także z własnej inicjatywy, gdy ma ku temu stosowne dane, o tyle o nakładach z majątków osobistych na majątek wspólny rozstrzyga wyłącznie na wniosek zainteresowanego (byłego) małżonka.

Czytaj więcej

Ustalenie wartości udziału osobistych starań konkubenta w powstaniu majątku wspólnego bywa często tr

Prawo rodzinne

Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok dla konkubentów. Muszą się rozliczyć jak po rozwodzie

Nie sposób uznać, by po rozpadzie konkubinatu, związek został nierozliczony, bo jeden z partnerów...

Roszczenie w sprawie nakładów na majątek wspólny trzeba właściwie zgłosić

Z tego powodu SN skargi wnioskodawczyni nie uwzględnił, wskazując, że żądająca rozliczenia nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny była ona zobowiązana do zgłoszenia roszczenia w sposób niebudzący wątpliwości, na piśmie. Ma tu zastosowanie ogólny zakaz rozszerzania żądania pozwu i występowania z nowymi roszczeniami w postępowaniu apelacyjnym (poza pewnymi wyjątkami – art. 383 k.p.c.).

A jeżeli chodzi o roszczenie wnioskodawczyni o zwrot nakładu z jej majątku osobistego na majątek wspólny, polegającego na przeznaczeniu środków z jej książeczki mieszkaniowej na wykup wspólnego mieszkania, to sąd II instancji wyjaśnił, że nie zaskarżyła ona postanowienia sądu rejonowego w zakresie tego roszczenia, więc to rozstrzygnięcie stało się prawomocne, a zarzuty apelacji w tym zakresie były bezprzedmiotowe – wskazał SN.

Czytaj więcej

Prawo rodzinne

Po rozwodzie 90 proc. majątku dla męża. Sąd: długo żyli oddzielnie

Faktyczna separacja małżonków może wpłynąć na podział ich majątku wspólnego po formalnym rozstani...

– Poza tym żądania wnioskodawczyni w I instancji i w II instancji różniły się co do żądanej kwoty, jak i okoliczności, w których miało nastąpić ich przesunięcie z jej majątku osobistego do majątku wspólnego. Nadto część tego żądania sąd rejonowy uznał za niewykazaną, a inną część sąd okręgowy za zgłoszoną zbyt późno, gdyż zgłoszono je przed tym sądem po raz pierwszy, co było równoznaczne z wystąpieniem z nowym roszczeniem, a nie nastąpiła zmiana okoliczności, która by to usprawiedliwiała – wskazała w konkluzji orzeczenia sędzia Marta Romańska.

Reklama

Sygnatura akt ICNP 64/25

Opinia dla „Rzeczpospolitej”

Anisa Gnacikowska, adwokat

Do nakładów z majątku osobistego na wspólny dochodzi niemal w każdym małżeństwie, zwłaszcza na początku, kiedy małżonkowie chcą np. zakupić mieszkanie czy urządzić je, korzystając z własnych oszczędności czy darowizn rodziców. Już wtedy warto zabezpieczać dowody dokonania tych czynności z osobistych nakładów, podobnie jak nakładów z majątku wspólnego na osobisty małżonka. Przy podziale majątku wspólnego sąd bardziej czuwa nad wydatkami z majątku wspólnego na odrębny, ale dobrze jest uświadomić mu na piśmie, z odpowiednimi dowodami, że takie operacje miały miejsce, bo ich uwzględnienie poprawia wynik podziału małżonkowi, który nie był beneficjentem tych przesunięć. Tym bardziej powinien on dopilnować formalnego zgłoszenia swoich nakładów poczynionych z majątku osobistego na wspólny, bo sąd nie wyręczy go z tego obowiązku.