Gen. Walerij Załużny zaatakował Wołodymyra Zełenskiego. Rozpoczął kampanię wyborczą?

Kijów, wrzesień 2022 r. Do zarządzanego przez gen. Wałerija Załużnego centrum dowodzenia z rewizją wkroczyło kilkudziesięciu funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU). Nie wyjaśniali powodów, ale kilka godzin wcześniej dowódca ukraińskiej armii miał spotkanie w siedzibie prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, na którym panowała napięta atmosfera. Generał uniemożliwił agentom SBU przeglądanie dokumentów i komputerów. Wszystko to rozgrywało się na oczach kilkunastu obecnych w centrum dowodzenia brytyjskich oficerów. Załużny zadzwonił wtedy do ówczesnego szefa prezydenckiego biura Andrija Jermaka i ostrzegł, że będzie się bronił.

– Będę z wami walczył i już ściągnąłem posiłki do centrum Kijowa, aby udzieliły wsparcia – powiedział. Następnie połączył się z ówczesnym szefem SBU, który stwierdził, że nic nie wie o nalocie i obiecał wyjaśnić sprawę. Później generałowi powiedziano, że doszło do pomyłki, ale Załużnego to nie przekonało.

Czytaj więcej

Polityka

Doradca Zełenskiego Mychajło Podolak dla „Rzeczpospolitej”: Polska wspólnie z Ukrainą buduje tarczę dla Europy

Ukraina nie zamierza dobrowolnie przekazywać Rosji swoich terytoriów - mówi „Rzeczpospolitej” Myc...

Tę historię, powołując się na rozmowę z generałem, ujawniła kilka dni temu agencja AP. Załużny, który został zdymisjonowany ze stanowiska dowódcy armii i od 2024 r. jest ambasadorem Ukrainy w Londynie, po raz pierwszy wypowiedział się w sprawie swojego konfliktu z Zełenskim.

Wojna Rosji w Ukrainie. Czego dotyczy konflikt prezydenta Wołodymyra Zełenskiego z generałem Walerijem Załużnym

Jak twierdzi generał, jeszcze na początku inwazji pomiędzy nim a prezydentem dochodziło do ostrych sporów co do tego, jak najlepiej należy bronić kraju. Do kulminacji konfliktu doszło w 2023 r., gdy kontrofensywa Ukrainy zakończyła się niepowodzeniem. Załużny twierdzi, że opracowany wówczas wspólnie z partnerami z NATO pierwotny plan (zakładał uderzenie na południe, odzyskanie Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej i odcięcie Rosji od Krymu) nie powiódł się, ponieważ Zełenski i inni urzędnicy nie zapewnili niezbędnych zasobów.

Przebieg linii frontu na Ukrainie

Foto: PAP

Generał dotychczas publikował artykuły w ukraińskich i zachodnich mediach, ale skupiał się na strategii wojennej. Dlaczego teraz postanowił ujawnić wrażliwe dla ukraińskiego prezydenta informacje?

– Mniej więcej pół roku temu, gdy szefem prezydenckiego biura był jeszcze Andrij Jermak (zdymisjonowany niedawno po aferze korupcyjnej – red.), w niektórych związanych z nim źródłach ruszyła kampania na rzecz dyskredytacji Załużnego. Próbowano oskarżyć wojskowych, że w sposób niewystarczający przygotowali się do rosyjskiej inwazji, ale też kontrofensywy Ukrainy w 2023 r. Z narracji tej wynikało, że władze kraju zrobiły wszystko, co mogły, ale dowództwo armii już niekoniecznie – mówi „Rzeczpospolitej” Ołeksij Melnyk, ekspert ds. bezpieczeństwa międzynarodowego w kijowskim Centrum Razumkowa i były oficer ukraińskich sił powietrznych.

Czytaj więcej

Polityka

„Wyprano” co najmniej 100 mln dolarów. Największa afera korupcyjna za rządów Wołodymyra Zełenskiego

Nad Dnieprem doszło do największego od lat skandalu korupcyjnego. – Istnieje ryzyko wybuchu kryzy...

– Załużny najwyraźniej postanowił na to odpowiedzieć. Co prawda powiedział to, o czym wiedziało wiele osób w Kijowie, ale sugeruje w ten sposób, że w razie potrzeby może powiedzieć znacznie więcej – dodaje.

Wołodymyr Zełenski o wypowiedziach Walerija Załużnego: Nikt na tym nie zyska

– Uważam po prostu, że dziś omawianie szczegółów, o których mówił Wałerij Fiodorowycz (Załużny – red.), jest również bardzo niestosowne. Bo nikt na tym nie zyska. W końcu mowa o naszej armii – wstrzemięźliwie odniósł się do słów Załużnego Zełenski w opublikowanej w poniedziałek rozmowie z AFP. Na pytanie „czy Załużny byłby dobrym prezydentem?” odparł jedynie: „nie wiem”.

Żaden z ukraińskich dyplomatów nie odważyłby się na polemikę z prezydentem. Poprzedni ambasador Ukrainy w Londynie, Wadym Prystajko, błyskawicznie stracił stanowisko po jednej nieostrożnej wypowiedzi pod adresem Zełenskiego. Ale generał Załużny nie jest zwykłym dyplomatą i prezydent ma w jego sprawie związane ręce. Wszystkie przeprowadzane od miesięcy nad Dnieprem sondaże wróżą mu zwycięstwo w wyborach prezydenckich. Co więcej, sukces wróżą też jego nieistniejącej partii.

– Wszyscy eksperci są zgodni co do tego, że dzisiaj nie da się przeprowadzić wyborów w Ukrainie, ale politycy tym tematem żyją i już kalkulują – twierdzi Melnyk. Spekulacje o możliwych wyborach w Ukrainie podgrzewa optymizm przedstawicieli USA co do wyniku trwających obecnie rozmów pokojowych.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Czy Wołodymyr Zełenski rozpisze wybory prezydenckie? „Walczymy o przetrwanie”

Czy Ukraińcy jeszcze w tym roku mieliby pójść do urn? Taki scenariusz kreślą zachodnie media. Nic...

Wielu komentatorów w Kijowie uznało więc, że uderzając w Zełenskiego, Załużny de facto rozpoczął swoją kampanię wyborczą. Od miesięcy krążą też spekulacje o ustawiających się w kolejkę do ukraińskiej ambasady w Londynie ekspertach, politykach czy biznesmenach. Z publikacji AP wynika, że z generałem bezskutecznie próbował się zaprzyjaźnić Paul Manafort, były szef sztabu wyborczego Donalda Trumpa z 2016 r., którego sąd w USA skazał za m.in. przestępstwa finansowe (i potajemne lobbowanie interesów prorosyjskiego prezydenta Ukrainy Wiktora Janukowycza) i którego prezydent USA ułaskawił w 2020 r..

Załużny wcześniej zaprzeczał spekulacjom o rzekomo tworzącym się wokół niego sztabie wyborczym i unika wszelkich rozmów o swoich ambicjach politycznych.