W środę Sąd Okręgowy w Warszawie wydał list żelazny dla Marcina Romanowskiego, uchylając środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania od momentu uprawomocnienia się orzeczenia. Romanowski, który ma status podejrzanego w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości od dłuższego czasu przebywa poza Polską. Został za nim wydany Europejski Nakaz Aresztowania, a także list gończy. Prok. Piotr Woźniak powiedział dziennikarzom, że wyraził sprzeciw wobec wydania listu żelaznego. Prokuratura zapowiedziała złożenie zażalenia na tę nieprawomocną decyzję sądu.
Budzi ona kontrowersje, ponieważ zgodnie ze zmianą wprowadzoną w poprzedniej kadencji Sejmu, Kodeks postępowania karnego przewiduje obecnie, że „w postępowaniu przygotowawczym list żelazny może być wydany na wniosek prokuratora albo przy braku jego sprzeciwu”. Rzeczniczka warszawskiego SO sędzia Anna Ptaszek wyjaśniła, że sąd stanął na stanowisku, że zastosowanie przepisu, który uzależnia wydanie listu żelaznego od stanowiska prokuratora jest sprzeczne z Konstytucją i wszystkimi przepisami prawa międzynarodowego.
Czytaj więcej
Sąd uznał, że lepszą decyzją będzie wydanie listu żelaznego Marcinowi Romanowskiemu i wyjaśnienie sprawy niż opieranie się na dotychczas nieskutecz...
Polska Agencja Prasowa zapytała o ocenę decyzji sądu dwóch prawników, specjalistów w prawie karnym. Adwokat Jacek Dubois ocenił, że sąd podejmując decyzję miał prawo powołać się na domniemaną niekonstytucyjność przepisu, że listu żelaznego nie można wydać przy sprzeciwie prokuratora. Podobnie uważa były zastępca prokuratora generalnego Kazimierz Olejnik.
- Jeśli spojrzymy literalnie na przepis prawny, to musimy uznać, że list żelazny może być wydany wyłącznie za zgodą prokuratora. Taki przepis wprowadził sobie (ówczesny szef MS) Zbigniew Ziobro. Faktem jest też, że od wielu lat wiele sądów w Polsce nie przestrzega tego przepisu twierdząc, że jest on niekonstytucyjny. Taką interpretację można wywieść z ogólnych zasad, obowiązujących w kodeksie, przepis ten nie zapewnia bowiem równości stron. Sąd mógł więc powołać się na niekonstytucyjność tego przepisu - zaznaczył Olejnik.
Czytaj więcej
Sąd zdecydował o wydaniu listu żelaznego byłemu wiceministrowi sprawiedliwości Marcinowi Romanowskiemu, który ma status podejrzanego w śledztwie do...
Prokurator Olejnik: decyzję o liście żelaznym dla Romanowskiego wydał sąd, który nie jest sądem
Natomiast obaj prawnicy są krytyczni wobec samej decyzji o liście żelaznym dla Romanowskiego. Kazimierz Olejnik wskazał, że wydał go „sąd, który w świetle orzecznictwa TSUE nie jest sądem”, orzekający sędzia jest bowiem tzw. neosędzią. Zdaniem Olejnika, to może być główny powód ewentualnego uchylenia decyzji o liście żelaznym przez sąd apelacyjny.
- To jest sytuacja kabaretowa i tragiczna zarazem, skoro w zależności od tego, na jakiego sędziego sprawa padnie, obywatel może spodziewać się takiego lub innego wyroku. Może być tak, że jeśli ktoś jest członkiem PiS, neosędziowie będą wydawać wyroki korzystne i odwrotnie. Tak nie może być i z tym należy coś zrobić - podkreślił były zastępca prokuratora generalnego.
Według niego, najważniejsze jest to, że w tym przypadku list żelazny otrzymała osoba w jakiś sposób uprzywilejowana. - Nie może być tak, żeby prawo sprzyjało tym, którzy mają możliwości się ukryć, a następnie wykorzystywać to, że mają odpowiednie zaplecze polityczne czy zawodowe. Prawo powinno być równe dla wszystkich - zauważył Olejnik.
Czytaj więcej
List żelazny dla Marcina Romanowskiego rozzłościł prokuratora generalnego Waldemara Żurka, ale też zmartwił PiS. Dla partii Jarosława Kaczyńskiego...
Adwokat Dubois: Pan Romanowski został potraktowany przez sąd w sposób odbiegający od jakiegokolwiek standardu prawnego
Na podobne aspekty zwraca uwagę mec. Jacek Dubois. Przyznał jednocześnie, że dobrze, iż instytucja listu żelaznego nie jest całkiem „papierowa”. Jednak to konkretne orzeczenie Dubois uważa za anomalię, która odbiega od standardu orzeczniczego.
- Moje doświadczenie i moich kolegów jest takie, że w 80. procentach przy sprzeciwie prokuratora sądy w ogóle nie rozpatrują listów żelaznych mówiąc, że jest to niemożliwe. Listy żelazne wydawane są więc bardzo rzadko. A jeżeli są wydawane, to z takim poręczeniem majątkowym, które uniemożliwia osobom ubiegającym się o skorzystanie z nich - przypomniał mec. Dubois.
- W tym przypadku pan Romanowski został potraktowany przez sąd w sposób odbiegający od jakiegokolwiek standardu prawnego. Gdyby taki standard sądy stosowały wobec wszystkich obywateli, nie miałbym do tego orzeczenia żadnych zastrzeżeń. Ale to jest przejaw tworzenia społeczeństwa kastowego, w którym politycy PiS są inaczej traktowani niż inni obywatele. Z tego punktu widzenia orzeczenie jest wstrząsające - podkreślił adwokat.
Czytaj więcej
Rozproszona kontrola konstytucyjności jest fajna, dopóki stosują ją nasi. A przepis przestaje być zły w zależności od tego, kto go używa.
Podobnie jak Olejnik, Dubois zwrócił uwagę na to, że orzeczenie wydane zostało przez tzw. neosędziego, który „w jakiś sposób swój awans zawdzięcza osobie, w której sprawie orzeka”. Poza tym, jak zauważył prawnik, orzeczenie dotyczy posła, który ukrywa się najprawdopodobniej na terenie kontrolowanym przez Rosję. - Nie wiadomo, czy powrót takiej osoby do Sejmu i stworzenie jej możliwości zapoznawania się z różnymi tajemnicami nie powoduje niebezpieczeństwa dla państwa - dodał Dubois.
Według niego orzeczenie może się okazać „niedźwiedzią przysługą” dla Romanowskiego. Nie wiadomo bowiem, czy skorzysta on z listu żelaznego i wróci do Polski. Nie można wykluczyć, że wykorzysta list do przemieszczenia się do innego kraju, po ewentualnym uchyleniu listów gończych. - Byłbym zdziwiony, gdyby pan Romanowski stawił się w kraju, by spotkać się z pytaniami organów bezpieczeństwa, jak znalazł się w strefie wpływów wrogiego nam mocarstwa – ocenił Jacek Dubois.
Czytaj więcej
Wydanie listu żelaznego Marcinowi Romanowskiemu nie miałoby miejsca, gdyby w sprawie nie orzekał tzw. neosędzia i gdyby prokuratura nie popełniła b...
Szef MS Waldemar Żurek komentując w środę decyzję sądu mówił, że jest dla niego problemem to, iż ws. listu żelaznego dla b. wiceszefowa MS Marcina Romanowskiego orzekał tzw. neosędzia, który otrzymał nominację w 2021 roku. - Chcę, żebyśmy z pewnym dystansem spojrzeli na to rozstrzygnięcie. Mam z tym duży problem, ponieważ mamy takie osoby, które podejmują bardzo kontrowersyjne decyzje, a ich tytuły powołania oraz ich zachowanie w czasie tzw. kryzysu praworządności były bardzo wątpliwe. Więc to niestety w tej sprawie, moim zdaniem, może kłaść się cieniem na decyzji procesowej sądu – mówił prokurator generalny.
