Jak doniosła Izba ze względu na brak procedur tylko 189 spośród 792 rzeczoznawców do kształcenia ogólnego wpisanych na listę MEiN w ogóle mogło dokonać opinii zgłoszonych im podręczników. Mimo tego zdarzyli się rzeczoznawcy, którzy dokonali nawet do 21 opinii.
Kontrola Najwyższej Izby dotyczyła dopuszczenia podręcznikówdo użytku szkolnego, zgodnie z nią samo dopuszczanie podręczników przez Ministerstwo odbywało się zgodnie z przepisami, ale sytuacja komplikowała się w przypadku wyboru rzeczoznawców do opiniowania książek. Kontrola wykazała również, że podczas wyboru rzeczoznawców nie brano pod uwagę ich doświadczenia w prowadzeniu zajęć na danym etapie edukacyjnym.
Ministerstwo Edukacji, że kryteriami wyboru były:
- dyspozycyjność czasową rzeczoznawców,
- brak przesłanek wykluczających możliwość sporządzenia opinii o podręczniku,
- możliwość wskazania rzeczoznawców specjalizujących się w danym obszarze,
- możliwość wskazania osoby z tytułem naukowym.
Czytaj więcej
Czy nabycie samochodu może być tak proste, jak zamówienie sprzętu online? O tym, jak wygląda transformacja tego sektora oraz jak należy odpowiedzie...
Brak wypracowanych procedur miał doprowadzić do faktu iż wybór miał być dokonywany subiektywnie oraz "na podstawie ich indywidualnej wiedzy i doświadczenia oraz w drodze uzgodnień (ustnych, telefonicznych) z rzeczoznawcami. Skutkowało to brakiem przejrzystości procesu i ryzykiem konfliktu interesów". Co więcej, kontrola wykazała iż jeden z podręczników został zaopiniowany przez osobę pozostającą w konflikcie interesów, co doprowadziło do obarczenia procesu wadą prawną.
Rzecznik Praw Obywatelskich, który skierował pismo do Ministerstwa Edukacji i Nauki zwrócił również uwagę na zastrzeżenia zgłoszone do podręczników przez zespół utworzony w Ministerstwie w 2021 roku, czyli zbyt wiele treści szczegółowych i dodatkowych w formie ciekawostek, nieścisłości, różnice w stopniu rozwinięcia poszczególnych punktów podstawy programowej, zbyt małe rozmiary czcionek, mało atrakcyjny dla ucznia sposób podania wiedzy (zbyt trudny język, naukowe definicje i formułki, odwoływanie się do zbyt wielu teorii), pomijanie kwestii odbieranych jako kontrowersyjne.