W przyszłym roku czas letni będzie obowiązywał od 28 marca do 31 października, a na przykład w 2030 r. od 31 marca do 27 października. Tak wynika z projektu rozporządzenia, nad którym pracuje rząd. Zawiera on harmonogram „wprowadzenia i odwołania czasu letniego środkowoeuropejskiego” aż na pięć lat do przodu, czyli do 2031 r., choć sam rząd w uzasadnieniu przyznaje, że przestawianie zegarków dwa razy do roku nie ma większego sensu.
Czytaj więcej
Dyskusja o rezygnacji ze zmiany czasu regularnie powraca, zwłaszcza w weekend, w którym przestawiamy zegarki. Unia Europejska wciąż rozważa odejści...
Takie wnioski płyną z obszernego uzasadnienia do projektu. „Prawie wszystkie prowadzone dotychczas badania i analizy oraz powstające na ich podstawie opinie, sprawozdania i raporty na temat potencjalnych korzyści i skutków dwukrotnego w ciągu roku kalendarzowego przesunięcia zegara o jedną godzinę nie dostarczyły ostatecznie wyników o charakterze rozstrzygającym, jednoznacznie o istnieniu negatywnych skutków lub też wyjątkowych korzyści wynikających z tych zmian” – wskazuje dokument przygotowany w Ministerstwie Rozwoju i Technologii.
Jak piszą szczegółowo urzędnicy, „nie jest możliwe wyciągnięcie wiarygodnych wniosków dotyczących wpływu czasu letniego na środowisko naturalne”, „nie ma potwierdzenia stwierdzenie, że czas letni przyczynia się do oszczędności energii”, a „w kontekście bezpieczeństwa drogowego (...) nie można jednoznacznie ustalić związku przyczynowo-skutkowego między czasem letnim a liczbą wypadków”. „Można twierdzić, że poza korzyścią w postaci możliwości uprawiania w dłuższym czasie zajęć relaksacyjnych i rekreacyjnych skutki wprowadzania czasu letniego i obecnie obowiązującego systemu są znikome” – podsumowują autorzy projektu.
Przypominają oni, że w Polsce zmiana czasu obowiązuje od 1977 r., co wynikało najpierw z krajowych, a potem unijnych regulacji. Dlaczego więc wciąż musimy dwa razy do roku przestawiać zegarki, skoro nawet rząd twierdzi, że nie ma to większego sensu? Autorzy projektu składają to na barki decyzji Unii Europejskiej.
Prace nad odejściem od zmiany czasu trwają na forum polskim i unijnym od ponad dekady. Ważną rolę odegrało w nich PSL
Pierwsze przymiarki do odejścia od zmiany czasu w Polsce zaczęły się w 2017 r., czyli za rządów PiS, a mocno naciskało na to Polskie Stronnictwo Ludowe. Ludowcy przedstawili wówczas projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym RP, nazywany przez nich „czasowstrzymywaczem”. Celem było ustanowienie czasu letniego przez cały rok.
Czytaj więcej
PSL twierdzi, że doprowadziło do decyzji o nieprzesuwaniu zegarków. Co innego piszą europejskie media.
I „czasowstrzymywacz” był o krok od uchwalenia. W 2017 r. jednogłośnie poparła go sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, jednak na samym finiszu prace przerwało stanowisko rządu dowodzące, że jest on niezgodny z prawem UE. Wcześniej sejmowi prawnicy twierdzili, że projekt nie narusza unijnego prawa, ale zdaniem rządu dyrektywa UE została źle przetłumaczona na język polski, a czytając ją po angielsku, francusku czy niemiecku, można wywnioskować, że Polska nie może jednak samodzielnie odstąpić od zmiany czasu.
Ostatecznie Sejm nie uchwalił „czasowstrzymywacza”, a PSL zaczęło zabiegać o odstąpienie od zmiany czasu w Parlamencie Europejskim. Zbiegło się to z podobnymi wysiłkami innych członków UE, np. Finlandii. Około jedna czwarta tego kraju leży za kołem podbiegunowym, co oznacza, że latem słońce w ogóle nie zachodzi, a zimą nie wschodzi, w związku z czym Finowie nie odczuwają żadnych korzyści ze zmiany czasu.
Koalicja państw opowiadających się za odstąpieniem od tej praktyki odniosła spory sukces. W rekordowo popularnej ankiecie, do której nadesłano 4,6 mln głosów, 84 proc. mieszkańców UE opowiedziało się za zaprzestaniem przestawiania zegarków. Większość uczestników ankiet uznała, że powinno się pozostawić obecny czas letni przez cały rok. Podobny wniosek płynie ze wszystkich badań ankietowych przeprowadzanych w Polsce.
Polaków nie chce już zmieniać czasu.
wynika z sondażu IBRiS dla „Rzeczpospolitej” w 2023 r.
W lutym 2018 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję o końcu zmiany czasu, a kilka miesięcy później przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker ogłosił, że „likwidacja jest przesądzona”. Do tamtych decyzji, podjętych w Brukseli, nawiązuje rząd w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia. „Biorąc pod uwagę wyniki konsultacji, Komisja Europejska przygotowała i rozesłała do wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej w dniu 12 września 2018 r. wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zniesienia sezonowych zmian czasu i uchylenia dyrektywy” – piszą urzędnicy, jednak przyznają, że mimo upływu lat i deklaracji Jean-Claude'a Junckera, prace na poziomie unijnym wciąż się nie zakończyły. I dlatego wciąż musimy przestawiać zegarki.
Czytaj więcej
Podczas gdy w Europie wciąż trwa dyskusja nad sensem zmiany czasu, władze Kazachstanu w 2024 r. zdecydowały się na ujednolicenie czasu na terytoriu...
Prace nad odstąpieniem od zmiany czasu przyspieszyła polska prezydencja. Jednak porozumienia wciąż nie ma
Dlaczego nie udało się znaleźć porozumienia? – Europejczycy są zgodni, że powinniśmy odejść od zmiany czasu. Różnica techniczna dotyczy tego, którego czasu powinniśmy się trzymać: zimowego czy letniego. Mówiąc w skrócie, linia podziału przebiega między północą a południem Europy – mówi Krzysztof Paszyk, przewodniczący Klubu Parlamentarnego PSL, były minister rozwoju i technologii.
Dodaje, że próbował przywrócić ten temat na forum Unii Europejskiej w czasie polskiej prezydencji w pierwszym półroczu 2025 r. – Jako minister przedstawiłem rozwiązanie kompromisowe: wprowadzenie czasu letniego na dwa lata. Wiadomo, pilotaże czasami są najlepszym sposobem na przekonanie niedowiarków – wspomina Paszyk.
Tamtą propozycję wsparł nawet komisarz Unii Europejskiej ds. transportu Apostolos Dzidzikostas, jednak kompromisu na poziomie unijnym ponownie nie udało się osiągnąć. W 2025 r. PSL znów wniosło w polskim Sejmie projekt o wprowadzeniu czasu letniego przez cały rok, jednak Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu ponownie uznało go za niezgodny z dyrektywą unijną. Prace nad projektem w Sejmie w zasadzie jeszcze nie ruszyły.
Komisja Europejska zleciła analizę dotyczącą zmiany czasu. 10 różnych scenariuszy
Czy oznacza to, że odejście od zmiany czasu nie nastąpi w dającej się przewidzieć przyszłości? Z Komisji Europejskiej płyną sygnały, że niekoniecznie. – Państwa członkowskie nie osiągnęły jeszcze porozumienia, ale jesteśmy gotowi konstruktywnie z nimi współpracować, by to się udało – oświadczyła w październiku rzeczniczka KE Anna-Kaisa Itkonen.
Czytaj więcej
Zmiana czasu jest szkodliwym reliktem przeszłości, który obecnie nie znajduje ekonomicznego uzasadnienia – oceniła psycholożka zdrowia prof. Marta...
Wyjaśniła, że Komisja Europejska zleciła analizę dotyczącą zmiany czasu. Obejmuje ona dziesięć różnych scenariuszy, które przewidują nie tylko całkowite odejście od zmiany czasu, lecz także warianty, w których różne czasy obowiązywałyby w różnych krajach członkowskich. Komisja Europejska chce oszacować skutki dla m.in. wspólnego rynku, transportu i zdrowia publicznego. Analiza ruszyła w lutym, a wyniki mają być znane jeszcze w tym roku.
Zdaniem Krzysztofa Paszyka zlecenie analizy to ważny krok w pracach nad odejściem od zmiany czasu i dowód na to, że wysiłki polskiej prezydencji przyniosły pozytywne skutki. – To, że projektowane rozporządzenie rządowe przewiduje zmianę czasu do 2031 r., niczego nie przesądza. Jeśli wcześniej uda się osiągnąć porozumienie na poziomie unijnym, rozporządzenie zawsze można zmienić – zaznacza.