Cypr szantażowany przez Rosję przewodniczy Unii Europejskiej

– Moskwa szantażuje prezydenta Nikosa Christodulidisa, by zmienił kurs polityczny – powiedział portalowi The Insider miejscowy dziennikarz śledczy Makarios Drousitis.

– W czasie, gdy Christodulidis był ministrem spraw zagranicznych w poprzednim rządzie, uważano, że jest zaangażowany we współpracę z Moskwą. Ale po wybraniu na prezydenta w 2023 r. zmienił politykę w stronę zbliżenia z Zachodem, przyczyną była izolacja Rosji w Unii Europejskiej – wyjaśnia.

Skandal polityczny jako środek nacisku na Nikozję

Kryzys polityczny na Cyprze wywołało jedno z tajemniczych zdarzeń, do jakich doszło tydzień temu. 8 stycznia w internecie pojawiło się nagranie, na którym szwagier prezydenta i jednocześnie szef jego kancelarii rozmawia z byłym ministrem budownictwa oraz jednym z miejscowych biznesmenów o nielegalnym finansowaniu kampanii prezydenckiej Christodulidisa. Ale też o pomaganiu Rosjanom w omijaniu unijnych sankcji.

Czytaj więcej

Polityka

Cypr. Zaginiony oligarcha, nieżyjący oficer GRU, oskarżenia o korupcję

Całą serię dziwnych zdarzeń, zapoczątkowanych tuż po Nowym Roku, władze wyspy wiążą z właśnie roz...

Władze w Nikozji ogłosiły, że nagranie jest „nieuczciwym montażem” i poprosiły o pomoc służby kilku zachodnich państw. Od razu też powiązały je z rozpoczęciem 1 stycznia przez Cypr przewodnictwa w Unii Europejskiej. Podejrzenia o autorstwo nagrania od razu padły na Moskwę.

Miejscowy rosyjski ambasador niczemu nie zaprzeczył, za to udzielił wywiadu agencji TASS. A w nim wyraził nadzieję, że cypryjskie władze będą „zachęcać innych członków Unii do przyjęcia nowego, bardziej pragmatycznego i odpowiedzialnego podejścia do Moskwy”.

Ambasador – generał i nieboszczyk w ambasadzie

Ambasador Murat Ziazikow (generał w stanie spoczynku i były prezydent autonomicznej Inguszetii w latach 2002-2008) znalazł czas na takie wypowiedzi, mimo że miał ogromny kłopot w swojej własnej placówce. Znaleziono tam martwego dyplomatę Aleksieja Panowa. Według nieoficjalnych informacji był on szyfrantem pracującym dla rosyjskiej Służby Wywiadu Zagranicznego (SWR) o bardzo rozległych – jak na dyplomatę tak niskiej rangi – i zaskakujących kontaktach.

Czytaj więcej

Polityka

Szef rosyjskiego wywiadu: Europa płodzi zboczeńców i biomechanoidy

Siergiej Naryszkin odradza Rosjanom wyjazdy do Europy. "Taka ilość różnych zboczeń tam się rozmno...

Rosyjscy dziennikarze śledczy uzyskali dostęp do bilingów jego rozmów komórkowych w Moskwie latem ubiegłego roku, przed samym wyjazdem na placówkę. Okazało się, że przyszły szyfrant dzwonił do ministra spraw zagranicznych Siergieja Ławrowa, dwóch jego zastępców oraz rosyjskich ambasadorów w Mołdawii i Węgrzech. Nawet jego praca w służbie wywiadu nie wyjaśnia tak rozległych znajomości.

Według nieoficjalnych informacji Panow popełnił samobójstwo w swoim gabinecie w ambasadzie trzy dni przed opublikowaniem nagrania z cypryjskimi politykami. Policja w Nikozji twierdzi, że nie ma dowodów świadczących o tym, by obie te sprawy się łączyły.

Ursula von der Leyen osobiście chciała się przekonać, jak silnie Cypr jest uzależniony od Moskwy

Podobnie zaprzecza możliwości łączenia tych dwóch z jeszcze jedną – zaginięciem na cypryjskim wybrzeżu rosyjskiego miliardera, byłego prezesa koncernu Uralkali, jednego z największych na świecie producentów nawozów potasowych. Władisław Baumgertner zniknął dzień przed samobójstwem Panowa, ale miejscowa policja zaczęła go szukać dopiero po trzech dniach.

Obecnie znaleziono prawdopodobnie jego ciało (nie ma jeszcze ostatecznych wyników badań) pływające w morzu w pobliżu skalistego wybrzeża brytyjskiej bazy wojskowej na wyspie. Pobliski rejon wybrał Baumgartner na swą wędrówkę po skałach.

Wszystkie trzy dziwne wydarzenia świadczą o silnych wpływach rosyjskich na wyspie, czemu sami Cypryjczycy nie zaprzeczają. Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen przyjechała w czwartek na Cypr – formalnie, by inaugurować cypryjskie przewodnictwo w Unii, faktycznie, by zorientować się, jak wygląda sytuacja. Gospodarze przekonywali ją, że obecnie zerwali z Kremlem, choć rosyjskie wpływy kulturalne i ekonomiczne są nadal odczuwalne.

– Nie zależymy od dostaw rosyjskiej energii, jak inni członkowie UE. Dołączyliśmy do sankcji przeciw Rosji – mówił minister spraw zagranicznych Konstantinos Kombos. Od rozpoczęcia rosyjskiego najazdu na Ukrainę Nikozja miała zamknąć ponad 40 tys. rosyjskich firm (głównie tzw. firm wydmuszek) i ponad 120 tys. rachunków bankowych należących do Rosjan.

Dziesiątki miliardów rosyjskich dol. zapewniają Moskwie silną pozycję na wyspie

Jednak jeszcze w grudniu ubiegłego roku Cypr sprzeciwiał się wprowadzeniu całkowitego zakazu morskich transportów rosyjskiej ropy.

Jednocześnie według danych Centralnego Banku Cypru Rosja pozostaje głównym zagranicznym inwestorem na wyspie. W 2024 r. na Cyprze pojawiło się ponad 83 mld dol. należących do rosyjskich firm i Rosjan – 23 proc. wszystkich zagranicznych inwestycji (więcej niż z wszystkich krajów Unii razem wziętych). Rosyjskie kapitały, jakie osiadły na wyspie w 2024 r. były większe niż wydatki rosyjskiego budżetu na ochronę zdrowia w tym samym czasie.