Dlaczego premier Morawiecki mija się z prawdą ws. Adelajd?

- W sprawie zakupu australijskich fregat nie było ani decyzji MON, ani mojej decyzji blokującej – powiedział premier Mateusz Morawiecki w wywiadzie dla PAP. Tymczasem rozmówcy Onetu zgodnie potwierdzają, że decyzja o wycofaniu się z podpisania dokumentów intencyjnych podczas wizyty prezydenta w Australii zapadły jeszcze przed 15 sierpnia. Została ona podjęta na najwyższych szczeblach rządu i PiS-u. 

Wojna o australijskie fregaty

Pierwsze informacje płynące z MON o możliwym zablokowaniu przez premiera Morawieckiego podpisania listu intencyjnego otrzymali między 12 a 13 sierpnia szef Kancelarii Prezydenta Krzysztof Szczerski i szef BBN Paweł Soloch.

Argumentacja, jaka towarzyszyła tej decyzji związana była przede wszystkim z wyborami samorządowi i przekonaniem kierownictwa PiS, że zakup używanych fregat może odbić się negatywnie na poparciu ich elektoratu na Pomorzu. - Przemysł stoczniowy czeka na oferty od rządu, by ruszyć z budową statków i okrętów dla Marynarki Wojennej. To są olbrzymie pieniądze i miejsca pracy – zauważa jeden z wpływowych polityków PiS, znający kulisy sprawy. Przyznaje, że lobby stoczniowe, które ma olbrzymie wsparcie w ministrze gospodarki morskiej Marku Gróbarczyku (bliski znajomy i współpracownik Jarosława Kaczyńskiego) czuło się zagrożone potencjalnym zakupem australijskich fregat. 

Kilka dni przed wizytą prezydenta w Australii, dał temu wyraz minister Gróbarczyk. - Nie zgadzamy się z tym, aby pozyskiwać stare jednostki australijskie i w ten sposób hamować proces budowy w polskich stoczniach nowych okrętów obronnych typu korweta w ramach programów Czapla i Miecznik – powiedział w rozmowie z "Portalem Stoczniowym". 

Odpowiedział mu minister obrony Mariusz Błaszczak w telewizji Trwam. Podkreślił, że wojsko będzie zamawiało okręty w polskich stoczniach lecz te mogą je wyprodukować dopiero za kilka lat, a Marynarka Wojenna potrzebuje ich już teraz. - Zakup fregat typu Adelajda to rozwiązanie pomostowe – podkreślał szef MON.

Święto wojska w cieniu Adelajd

15 sierpnia. Święto Wojska Polskiego. Ze specjalnej trybuny wielką defiladę wojskową obserwują najważniejsi politycy obozu rządzącego: prezydent Andrzej Duda, szef MON Mariusz Błaszczak, dalej stoją marszałkowie Sejmu i Senatu. Jest też premier Mateusz Morawiecki.  

Defilada, która w tym roku przeszła Wisłostradą okazała się sukcesem. Tysiące osób przyszło obejrzeć maszerujących żołnierzy i ich sprzęt. Wśród tłumów panowała świąteczna atmosfera. Zgoła inna niż ta na trybunie. Politycy, którzy się tam zgromadzili wiedzieli, że za kilka godzin zostanie odpalona bomba. Chodzi o wizytę prezydenta i ministra obrony w Australii. Jej najważniejszym punktem miało być podpisanie listu intencyjnego na zakup prawie 30 –letnich fregat Adelajda. W ostatniej chwili sprzeciwił się temu premier Morawiecki. Otocznie prezydenta próbowało jeszcze ratować sytuację. Jednak wieczorem, gdy w ogrodach pałacu prezydenckiego odbywał się piknik, kończący obchody święta Wojska Polskiego, nikt już nie miał złudzeń. Premier się nie ugnie, tym bardziej że miał poparcie szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego. 

Z wylotu do Australii rezygnuje wówczas szef BBN Paweł Soloch. – W tej sytuacji nie było sensu, by tam leciał – mówi nasz informator z pałacu prezydenckiego i dodaje: - prezydent, był wściekły. Wiedział, że sprawa skończy się kompromitacją, ale nie mógł przecież odwołać planowanej od wielu miesięcy wizyty – mówi nasz informator.

Szef MON Mariusz Błaszczak również nie wie, czy nie powinien odwołać swojej wizyty w Australii. Wylot delegacji MON-u został zaplanowany dzień później niż prezydenta. Minister Błaszczak był więc w kraju, gdy dziennikarz "Polska The Times" Piotr Zaremba ujawnił informacje o zablokowaniu zakupu australijskich fregat.

Minister Błaszczak nie chciał fregat?

Minister obrony nie zabrał głosu w tej sprawie. 16 sierpnia rano, Onet nieoficjalnie potwierdził informacje Piotr Zaremby u urzędnika z najbliższego otocznia premiera. Usłyszeliśmy wówczas: "rzeczywiście, zdaniem pana premiera Mateusza Morawieckiego australijskie fregaty są przestarzałe, nie spełniają wymagań i są nieprzystosowane do potrzeb polskich sił zbrojnych". Urzędnik, pytany dlaczego w sprawę tak mocno zaangażował się więc minister obrony, odparł: "minister Błaszczak nigdy nie był entuzjastą zakupu fregat".

Wydaje się jednak, że akurat szef MON dość sporo zrobił dla pozytywnego sfinalizowania tego kontraktu i do końca go bronił. Portal wp.pl. powołując się na polityka PiS, twierdzi, że minister obrony dowiedział się o wycofaniu rządowego poparcia dla projektu zakupu australijskich fregat, 13 sierpnia podczas wywiadu w telewizji Trwam. Błaszczak próbował nawet przekonywać ojca Rydzyka, że zakup ten wzmocni Marynarkę Wojenną. W przerwie programu do szefa MON miał zadzwonić premier Mateusz Morawiecki i powiedział, że wycofujemy się z podpisania memorandum.