Znamy już ostateczny kształt reformy podatkowej, która wejdzie w życie 1 lipca 2022 r. Prezydent podpisał we wtorek nowelizację ustawy o PIT. Oznacza to kolejną w ciągu kilku miesięcy modyfikację w rozliczaniu wynagrodzeń. Bez zmian kwoty brutto zmieni się kwota netto.

Z wyliczeń firmy doradczej EY, przygotowanych dla „Rzeczpospolitej”, wynika, że dla większości pracowników nowe zasady będą korzystne lub neutralne. Osoby otrzymujące wynagrodzenie poniżej 10 tys. zł brutto zarobią z reguły nieco więcej niż w 2021 r. Ci z wynagrodzeniem od 10 do 18 tys. zł brutto otrzymają na rękę niższe kwoty niż w 2021 r. Ta grupa zdecydowanie zyska jednak w porównaniu z tym, co otrzymuje obecnie, w wyniku wprowadzenia pierwszej wersji Polskiego Ładu.

Czytaj więcej

Zeznanie za 2022 rok trudniejsze niż zwykle

Niższa stawka

Z czego wynikają różnice? Przypomnijmy, że od 1 stycznia 2022 r. pracownicy płacą PIT według stawek 17 i 32 proc., mogą też skorzystać z ulgi dla klasy średniej, ale nie odliczają już od podatku składki zdrowotnej. Od 1 lipca 2022 r. zapłacą 12 i 32 proc. PIT, ale nie będzie już ulgi dla klasy średniej. Bez zmian pozostaje zakaz odliczenia składki zdrowotnej.

Eksperci EY porównali sytuację kilku grup pracowników – zarabiających odpowiednio 3010 zł, 5000 zł, 8500 zł, 9900 zł, 12 tys. zł i 18 tys. zł brutto miesięcznie. Każdy ze scenariuszy zakłada zastosowanie 250 zł kosztów uzyskania przychodu oraz kwoty zmniejszającej podatek (pracownik złożył pracodawcy oświadczenie PIT-2).

Przykład 1: Pracownik zarabia 3010 zł brutto miesięcznie. Do końca 2021 r. jego wynagrodzenie netto wynosiło 2209,56 zł. Od 1 stycznia 2022 r. otrzymuje 2363,56 zł na rękę, czyli o 154 zł więcej niż w roku poprzednim. Od 1 lipca 2022 r. jego sytuacja się nie zmieni. Nadal będzie zarabiać miesięcznie 2363,56 zł.

To oznacza, że osoby otrzymujące minimalne wynagrodzenie otrzymają za lipiec taką samą kwotę jak obecnie. Zyskają natomiast w porównaniu z 2021 r.

Przykład 2: Pracownik zarabia 5000 zł brutto. Do końca 2021 r. jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosiło 3613,19 zł. Od 1 stycznia otrzymuje 3660,19 zł netto, czyli o 47 zł więcej niż w roku poprzednim. Od 1 lipca otrzyma netto 3738,19 zł, czyli dodatkowe 78 zł.

Osoba zarabiająca 5000 zł brutto zyska więc zarówno w porównaniu z pierwszym półroczem, jak i poprzednim rokiem. Od lipca jej wynagrodzenie netto będzie o 125 zł wyższe niż w 2021 r.

Przykład 3: Pensja pracownika wynosi 8500 zł brutto. Od 1 stycznia 2022 r. otrzymuje na rękę tyle samo co w roku poprzednim – 6082,53 zł. Od 1 lipca 2022 r. zarobi 6124,53 zł netto. W stosunku do poprzedniego roku zyska 42 zł.

Przykład 4: Pracownik zarabia miesięcznie 9900 zł brutto. Do końca 2021 r. jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosiło 7069,87 zł. Po 1 stycznia 2022 r. spadło do 6880,87 zł, czyli o 189 zł. Od 1 lipca 2022 r. otrzyma netto 7078,87 zł.

Ta grupa nie tylko nic nie straci w porównaniu z poprzednim rokiem, ale zyska dodatkowe 9 zł.

Przykład 5: Pracownik zarabia 12 tys. zł brutto. Do końca 2021 r. jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosiło 8550,87 zł. Od 1 stycznia spadło do 8129,87 zł, czyli o 421 zł. Od 1 lipca otrzyma 8509,87 zł. To oznacza, że jego sytuacja się poprawi. W porównaniu z poprzednim rokiem straci „tylko” 41 zł, a nie 421 zł.

Przykład 6: Pracownik otrzymuje 18 tys. zł brutto. Do końca 2021 r. jego miesięczne wynagrodzenie netto wynosiło 12 784,30 zł. Od 1 stycznia jego netto spadło do 11 961,30 zł, czyli o 823 zł. Od 1 lipca otrzyma 12 600,30 zł. W porównaniu z poprzednim rokiem straci 184 zł. Gdyby jednak nie doszło do zmian, jego strata byłaby wyższa o 639 zł.

Jakie wynagrodzenia z nową stawką PIT - wyliczenia specjalistów z EY

Możliwość zmiany

1 lipca wejdzie też w życie kilka innych przepisów, m.in. możliwość zmiany formy opodatkowania za 2022 r. przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Z kolei samotni rodzice rozliczą się z dzieckiem za 2022 r., stosując współczynnik 1,5.

– Dobra jest likwidacja ulgi dla klasy średniej oraz podwójnego liczenia zaliczek pracowników. Oba te obowiązujące od początku 2022 r. rozwiązania były niezwykle skomplikowane i utrudniały prowadzenie działalności – mówi doradca biznesowy Paweł Lewandowski.

Opinia dla "Rzeczpospolitej"
Dagmara Leonik doradca podatkowy, menedżerka w zespole People Advisory Services, EY Polska

W związku z wejściem w życie Polskiego Ładu 2.0. większość podatników zyska, a ich miesięczne wynagrodzenia netto będą wyższe w porównaniu z rokiem 2021 czy pierwszym półroczem 2022. Zawdzięczamy to przede wszystkim obniżeniu stawki podatkowej z 17 do 12 proc. Brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej od podatku nie będzie już tak dotkliwy jak po wejściu w życie Polskiego Ładu 1.0. Co ważne, od 1 lipca płatnicy nie będą już zobowiązani podwójnie liczyć i porównywać zaliczek na PIT, tj. według zasad z 2021 i z 2022 r. W ten sposób wyeliminowane ma zostać ryzyko dużych dopłat w rocznym rozliczeniu podatkowym. Niemniej prawidłowe naliczenie wynagrodzeń pracowników w trakcie 2022 r. będzie dla płatników dużym wyzwaniem. Trzykrotna zmiana przepisów w trakcie roku spowoduje też, że rozliczenie za 2022 rok może sprawiać wiele trudności.