Donosy do urzędu skarbowego: W PRL anonimy były rzadsze niż dziś

A jak to wygląda w biznesie?

W ciągu ostatnich lat wiele wątpliwości budzi kwestia tak zwanych informacji anonimowych, zwłaszcza w dużych zakładach pracy czy w środowiskach politycznych. Tam, gdzie w grę wchodzą mechanizmy negatywnie działające na część gospodarki czy na życie polityczne, donosy mogą mieć pewne uzasadnienia. Na przykład, kiedy ktoś nie jest pewny, czy księgowość w firmie jest prowadzona prawidłowo, podejrzewa, że dochodzi do nadużyć. Przekazuje swoje wątpliwości w formie informacji do skrzynki tak zwanego oficera etycznego. To jest proces, który jest w pewien sposób zalegalizowany.  Tu chodzi o dobro wspólne, a w prywatnych donosach – o satysfakcję z tego, że ktoś będzie miał kłopoty.

W naszym kraju donos budzi negatywne skojarzenia.

W czasach PRL donosy były rzadsze niż dzisiaj. Teraz mamy przekonanie, że ludzie posiadający więcej są po prostu nieuczciwi. To zaś w oczach składających donosy usprawiedliwia je.

Z czego wynika przekonanie o nieuczciwości?

Polacy nie mają jeszcze społecznego doświadczenia związanego z awansem zawodowym i społecznym ani świadomości, że za określonymi zawodami kryją się konkretne pieniądze. Poza tym wmawiamy sobie, że demokracja to jest równość nie tylko na poziomie szans, ale także na poziomie korzyści. Jeśli widzimy, że inni osiągają więcej, nie sądzimy, że to efekt talentu, pracy i kompetencji. Do tego dochodzi zwyczajna ludzka zazdrość. To nie jest cecha narodowa, tylko po prostu nie jesteśmy dojrzali społecznie, bo nie mieliśmy czasu dojrzeć.