Samuel Zborowski” Jarosława Marka Rymkiewicza to przejmująca, oryginalna, z niezwykłą mocą napisana próba zgłębienia polskości, jej istoty, znaczenia. O politycznym sensie pisarstwa Rymkiewicza można było już sporo przeczytać. Znacznie mniej uwagi poświęcono jego duchowemu przesłaniu.

„Cywilizacja – pisze Rymkiewicz – to jest rzecz językowa, zakorzeniona w języku, nieodłącznie związana z językiem (...)”. I dalej: „Miarą cywilizacji tamtej Rzeczypospolitej, miarą jej wielkości i jej chwały jest więc jej język. (...) Tren X – to jest właśnie to, co cywilizację polską umieściło na takich wyżynach, na których nigdy wcześniej się nie znajdowała i na których może nigdy już się nie znajdzie”.