Jeśli powodem wystawienia weksla jest zdarzenie objęte podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to zwolnienie samego wystawienia nie uwalnia od obowiązków dotyczących pierwotnej czynności. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny (sygnatura akt II FSK 380/10).
Spółka, której dotyczyła sprawa, w działalności gospodarczej wystawia weksle własne. Podmioty obejmujące te papiery wartościowe, oczekując wyższych wpłat z wykupu weksli w przyszłości, przekazywały spółce określone środki pieniężne. Papiery wartościowe nie były zabezpieczeniem innych zobowiązań. Jedynym powodem ich wystawiania była chęć uzyskania finansowania. W chwili kreacji nowych papierów spółka zawierała z odbiorcą porozumienia określające m.in. warunki zapłaty i wykupu.
Spółka zwróciła się do ministra finansów o interpretację, czy opisane czynności są obciążone podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Ustawa o PCC (tekst jedn. DzU z 2010 r. nr 101, poz. 649) zawiera zamknięty katalog czynności objętych daniną. Nie ma wśród nich wystawienia weksla ani zawarcia porozumienia wekslowego, na co powoływała się spółka.
Minister stwierdził, że skoro z porozumień wekslowych wynika, że papiery wartościowe są nabywane za określoną cenę, to trzeba przyjąć, że oprócz wystawienia weksli mamy do czynienia z inną czynnością i właśnie ona, a nie samo wystawienie, może być opodatkowana.
Sąd pierwszej instancji przyznał rację ministrowi, tłumacząc, że porozumienie wekslowe reguluje zasady wypełnienia weksla in blanco między wystawcą a remitentem. Porozumienie, o którym mowa w przedstawionym stanie faktycznym, nie pełni tych funkcji i może zostać uznane za umowę w rozumieniu kodeksu cywilnego, jeśli zawiera zgodne oświadczenia woli stron. Sąd stwierdził, że najprawdopodobniej mamy do czynienia z pożyczką albo z odpłatnym zbyciem papierów wartościowych. Obie te umowy są opodatkowane.
