Wyłączenie albo ograniczenie do przypadków winy umyślnej lub poważnego uchybienia odpowiedzialności państwa jest sprzeczne z ogólną zasadą odpowiedzialności państw członkowskich z tytułu naruszenia prawa Unii przez sąd orzekający w ostatniej instancji - tak orzekł dzisiaj Europejski Trybunał Sprawiedliwości (sygnatura akt C-379/10).
Sprawę wniosła Komisja przeciwko Włochom twierdząc, że włoska ustawa o sposobach naprawienia szkód wyrządzonych w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz o odpowiedzialności cywilnej sędziów jest niezgodna z orzecznictwem Trybunału.
Zarzuciła ona Włochom całkowite wyłączenie odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone obywatelom, gdy naruszenie wynika z wykładni przepisów prawa lub z oceny dowodów i okoliczności faktycznych dokonanych przez sąd włoski, a także ograniczenie możliwości dochodzenia tej odpowiedzialności tylko do przypadków winy umyślnej lub poważnego uchybienia.
ETS przypomniał, że państwa członkowskie są zobowiązane do naprawienia takiej szkody, jeżeli:
- naruszony przepis prawa stanowi źródło uprawnień dla jednostek,
- naruszenie jest wystarczająco poważne,
- istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem zobowiązaniom ciążącym na państwie a szkodą poniesioną przez jednostkę.
Z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału wynika, iż państwo członkowskie ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone jednostkom wskutek oczywistego naruszenia prawa wspólnotowego przez sąd najwyższej instancji. Ponadto odpowiedzialności tej nie można ograniczyć wyłącznie do przypadków naruszenia zasady bezstronności lub poważnego uchybienia sędziego, jeśli ograniczenie to prowadzi do wykluczenia tej odpowiedzialności w innych przypadkach oczywistego naruszenia prawa wspólnotowego. Państwo może zostać pociągnięte do odpowiedzialności również wtedy, gdy oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego wynika z interpretacji przepisów prawa lub oceny okoliczności faktycznych i dowodów (wyrok z 13 czerwca 2006 r. sygnatura C-173/03 Traghetti del Mediterraneo).
Ponieważ Włochy nie były w stanie udowodnić, iż uregulowania włoskie są interpretowane przez sądy krajowe jedynie jako ograniczenie, a nie wyłączenie, odpowiedzialności państwa, Trybunał stwierdził, że uregulowania włoskie są sprzeczne z ogólną zasadą odpowiedzialności państw członkowskich z tytułu naruszenia prawa Unii.
Zobacz także:
