Ustawa dezubekizacyjna miała przynieść sprawiedliwość. Założenie było dla wielu obywateli zrozumiałe: osoby, które służyły aparatowi bezpieczeństwa PRL, nie powinny do końca życia czerpać szczególnych przywilejów emerytalnych z tamtej działalności.
Problem zaczyna się wtedy, gdy słuszny cel próbuje się osiągnąć za pomocą zbyt prostego mechanizmu.
Czytaj więcej
MSWiA przegrało ponad 90 proc. spraw sądowych z funkcjonariuszami, których objęła ustawa dezubekizacyjna PiS. W tym roku państwo zwróci im nawet 3...
Mamy więc ciekawy konflikt: racjonalny ustawodawca kontra ślepa Temida. Pierwszy tworzy regułę dla tysięcy ludzi, druga musi sprawdzić, czy da się ją zastosować. Po latach okazuje się, że odpowiedź nie zawsze jest oczywista. I nie chodzi tu o stawanie po jednej ze stron sporu o ustawę dezubekizacyjną, ale o ocenę, jak te przepisy zadziałały.
Miliardy złotych wyrównania do świadczeń
Skala korekt jest ogromna. Obecnie kwota wyrównań wypłaconych na podstawie prawomocnych wyroków sądowych przywracających świadczenia oscyluje wokół 3 mld zł. Do tego dochodzi blisko 436 mln zł wypłaconych w następstwie decyzji administracyjnych MSWiA. Łączny rachunek jest więc słony.
Ustawa zostawiła furtkę: możliwość indywidualnego odstąpienia od jej skutków w drodze decyzji ministra w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Stworzono więc rozwiązanie generalne, ale dano mechanizm indywidualnej korekty.
Czytaj więcej
Gdzie poszły miliony na etaty sędziów od procesów dezubekizacyjnych? Stowarzyszenie policjantów wnosi do ministra sprawiedliwości o pilną kontrolę.
Państwo potrafi naprawiać błędy
Dla obywatela patrzącego na to z boku może być to zaskakujące. Zwłaszcza gdy sam miesiącami czeka na decyzję urzędu, świadczenie, pozwolenie czy rozstrzygnięcie swojej sprawy. Widzi wtedy państwo, które akurat tutaj potrafi znaleźć procedurę i środki, by naprawiać skutki niedoskonałości przepisów.
I pojawia się pytanie: skoro państwo potrafi naprawić skutek własnego błędu lub niedoskonałości w jednym obszarze, to czy obywatel nie ma prawa oczekiwać, że podobne rozwiązania zobaczy również w innych dziedzinach życia.
Jedno to PRL, emerytury i polityczne spory trwające od wielu lat, drugie to lekcja z dezubekizacji o jakości stanowionego prawa.
Czytaj więcej
Sąd prawomocnie przywrócił emeryturę pułkownikowi Andrzejowi Maronde. Był jednym z dwóch oficerów, którzy kierowali słynną operacją Samum i których...
Państwo prawa poznaje się nie po tym, jak szybko potrafi uchwalić ustawę. Poznaje się je po tym, czy potrafi przewidzieć skutki własnych decyzji — a gdy rzeczywistość pokaże, że się pomyliło, czy potrafi równie sprawnie tę pomyłkę naprawić.
Ustawodawca chciał postawić kropkę. Życie dopisało znak zapytania. A ślepa Temida przypomniała, że między ustawą a człowiekiem zawsze jest jeszcze rzeczywistość.
Czytaj więcej
Po zmianie władzy MSWiA wydało już ponad 2,7 tys. pozytywnych decyzji przywracających emerytury i renty zmniejszone ustawą dezubekizacyjną. Wyrówna...
