Patryk Skalski: Naprawa Krajowej Rady Sądownictwa bez szkód

Bezstronne i niezawisłe sądownictwo trzeba przywrócić poprzez ustabilizowanie sytuacji.

Publikacja: 07.03.2024 07:40

Krajowa Rada Sądownictwa

Krajowa Rada Sądownictwa

Foto: rp.pl / Paweł Rochowicz

Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia opublikowało projekt ustawy o uregulowaniu skutków uchwał tzw. neo-KRS w latach 2018–2024. Założeniem było przyjęcie rozwiązań, które – zapewniając przywrócenie stanu zgodnego z Konstytucją RP – zagwarantują sprawne i możliwie niezakłócone funkcjonowanie sądownictwa.

Projekt wychodzi naprzeciw oczekiwaniom uspokojenia sytuacji, w jakiej znalazł się polski wymiar sprawiedliwości wobec upolitycznienia Krajowej Rady Sądownictwa. Niedopuszczalne w warunkach demokratycznego państwa prawnego jest obecne w społeczeństwie poczucie niestabilności orzecznictwa. Wielokrotnie spotykam się z pytaniami klientów, czy korzystne dla nich rozstrzygnięcie, orzeczenie nie zostanie zakwestionowane na dalszym etapie postępowania z uwagi na powołanie sędziego przy udziale tzw. neo-KRS.

Jestem przekonany, że proponowane rozwiązania legislacyjne pozwolą przywrócić gwarancje bezstronnego i niezawisłego sądownictwa. W uzasadnieniu projektu ustawy czytamy bowiem, że osoby, które bezpośrednio przed powołaniem przy udziale tzw. neo-KRS zajmowały stanowisko sędziego sądu niższej instancji, zostaną przywrócone do pełnienia urzędu sędziego na tym stanowisku. Jeśli zatem sędzia przed awansem do sądu okręgowego orzekał w sądzie rejonowym, jego stosunek służbowy na poziomie sądu rejonowego uznaje się za nieprzerwany. Rozwiązanie to ma być odpowiednio stosowane do osób, które w chwili powołania do pełnienia urzędu sędziego zajmowały stanowisko prokuratora. Inne zasady mają dotyczyć osób, które dopiero zostały powołane, wcześniej nie pełniąc urzędu sędziego lub prokuratora. Ich nominacje zostaną utrzymane w mocy.

Wobec młodych sędziów, którzy zostali powołani przy udziale neo-KRS, zastosowany zostanie wyłącznie mechanizm okresowej kontroli.

Zgodnie z założeniami Stowarzyszenia Iustitia strony postępowań sądowych mają uzyskać instrumenty prawne umożliwiające wzruszenie orzeczeń wydanych z udziałem sędziów powołanych do pełnienia urzędu przez neoKRS. Środek ten będzie jednak przysługiwał tylko tym osobom, które przed 31 grudnia 2023 r. żądały stwierdzenia niezgodności z prawem powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego uczestniczącej w składzie sądu osoby lub podnosiły wynikające z tego zarzuty co do niezawisłości sędziego lub bezstronności sądu. Projektodawcy wyszli zatem z właściwego założenia, iż zupełnie nieograniczone umożliwienie wzruszania orzeczeń prowadziłoby do poważnej dezorganizacji wymiaru sprawiedliwości, pociągając za sobą olbrzymie konsekwencje finansowe.

Miejmy na względzie, że ten projekt ustawy jest pierwszą kompleksową propozycją rozwiązań legislacyjnych zmierzających do rozwiązania problemów polskiego systemu sądownictwa powstałych w związku z powołaną przez poprzednie rządy Krajową Radą Sądownictwa.

Autor jest adwokatem

Czytaj więcej

Rewolucja w KRS. Tak sędziowie mają wybierać 15 sędziów
Opinie Prawne
Tomasz Pietryga: Rząd Tuska w sprawie KRS goni króliczka i nie chce go złapać
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Opinie Prawne
Tomasz Pietryga: Czy tylko PO ucywilizuje lewicę? Aborcyjny happening Katarzyny Kotuli
Opinie Prawne
Marek Dobrowolski: Trybunał i ochrona życia. Kluczowy punkt odniesienia
Opinie Prawne
Łukasz Guza: Ministra, premier i kakofonia w sprawach pracy
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Opinie Prawne
Bychawska-Siniarska, Gliszczyńska-Grabias: Polska niechlubnym liderem SLAPP-ów