Zbiorowy kapiszon - pozwy grupowe komentuje Tomasz Pietryga

Pozwy grupowe okazują się papierowym straszakiem, który zamiast ułatwić dochodzenie roszczeń, może je zamrozić na wiele lat.

Aktualizacja: 04.09.2019 18:36 Publikacja: 04.09.2019 18:22

Zbiorowy kapiszon - pozwy grupowe komentuje Tomasz Pietryga

Foto: Fotolia

A miało być tak pięknie. Kiedy w 2010 r. przyjmowano ustawę o pozwach zbiorowych, ogłoszono, że wreszcie poszkodowani dostali oręż do walki z wielkimi międzynarodowymi korporacjami, wspartymi armią prawników, z którymi w pojedynkę nie mieli żadnych szans na wygraną. Miało być jak w Ameryce. Tam przecież tysiące podobnie pokrzywdzonych przez bank, firmę ubezpieczeniową czy fabrykę mogą się domagać wspólnie milionowych odszkodowań, a sam fakt złożenia takiego pozwu skutecznie dopinguje do zawarcia korzystnej ugody.

Czytaj także: Grupowym pozwem w płot

Nie jest tajemnicą, że inspiracją dla wprowadzenia pozwów zbiorowych była katastrofa budowlana hali Międzynarodowych Targów Katowickich w 2006 r., w której ucierpiały setki osób. Pierwszy taki pozew został złożony w 2011 r., ale sprawa miała swój finał dopiero w tym roku. Owszem, sąd przyznał poszkodowanym i ich rodzinom rację, nie przyznał natomiast odszkodowania, a w dodatku państwo wniosło kasacje od wyroku.

Inne sprawy, których łącznie było kilkaset, m.in. przeciwko instytucjom finansowym, nawet nie doszły do tego etapu. Zatrzymały się na wstępnej fazie rozpoznawania pozwu. Są dławione nadmiernym formalizmem, procedurami, trudnościami z ujednoliceniem wszystkich roszczeń i zwykłą niechęcią sędziów przyzwyczajonych do pozwów jednej osoby czy podmiotu przeciw drugiemu.

Amerykański sen prysnął. Mimo kolejnej nowelizacji ustawy rozszerzającej możliwość składania pozwów zbiorowych nic się do dziś nie zmieniło. Szybko sparzyły się też na tym rozwiązaniu kancelarie prawne, które deklarowały chęć sporządzania takich pozwów i prowadzenia spraw przeciwko bankom, instytucjom ubezpieczeniowym, a nawet koncernom samochodowym, pobierając za to stosowne opłaty wpisowe. Zapowiedzi procesów przeciwko koncernom gigantom były doskonałą promocją dla prawników, którzy uzyskiwali chwilowy rozgłos w mediach. Realne efekty takich działań były jednak mizerne.

Nadzieje i entuzjazm ich klientów przeradzały się w tym czasie we frustrację, kiedy zainwestowanie w prawników pieniędzy nie dawało żadnych efektów, bo pozwy na lata utknęły w sądowych formalizmach. I tak jest do dziś.

Coraz dokładniej zdają sobie z tego sprawę prawnicy, ich klienci, a nawet banki, przeciwko którym wytacza się pozwy. Te mogą raczej odetchnąć z ulgą, że właśnie masowe roszczenia wobec nich zostały unieszkodliwione w jednym bezproduktywnym pozwie. Na ten straszak nie reagują także rynki finansowe. Wielomilionowy papierowy pozew przeciwko bankowi rzadko kiedy jest w stanie choć na chwilę zachwiać jego giełdowym kursem.

W ten oto sposób próba przeniesienia amerykańskiej instytucji prawnej na polski grunt sięgnęła bruku.

A miało być tak pięknie. Kiedy w 2010 r. przyjmowano ustawę o pozwach zbiorowych, ogłoszono, że wreszcie poszkodowani dostali oręż do walki z wielkimi międzynarodowymi korporacjami, wspartymi armią prawników, z którymi w pojedynkę nie mieli żadnych szans na wygraną. Miało być jak w Ameryce. Tam przecież tysiące podobnie pokrzywdzonych przez bank, firmę ubezpieczeniową czy fabrykę mogą się domagać wspólnie milionowych odszkodowań, a sam fakt złożenia takiego pozwu skutecznie dopinguje do zawarcia korzystnej ugody.

Pozostało 81% artykułu
Opinie Prawne
Marek Isański: NSA wreszcie napisał w wyroku prawdę o sobie
Opinie Prawne
Kutarba: Dlaczego rząd, podnosząc płacę minimalną, dba przede wszystkim o siebie?
Opinie Prawne
Tomasz Pietryga: Kancelarie czeka kilka rewolucji. Wnioski z rankingu "Rzeczpospolitej"
Opinie Prawne
Robert Gwiazdowski: Apteka jednak dla aptekarza, a nie pacjenta. Czyli niech żyje praworządność
Akcje Specjalne
Firmy chcą działać w sposób zrównoważony
Opinie Prawne
Tomasz Pietryga: Szybki rozwód, znak naszych czasów. Tylko czy to dobrze?
Materiał Promocyjny
Sztuczna inteligencja może być wykorzystywana w każdej branży