Piotr Pałka: Polska 2050 już wybrała przewodniczącą. Tylko o tym nie wie

Zgodnie z art. 22 statutu Partii Polska 2050 Szymona Hołowni wyboru przewodniczącego partii dokonuje się w wyborach powszechnych przeprowadzanych przez członków tej partii, którzy nie są organem tej partii. Z kolei z art. 8 ustawy o partiach wprost wynika, że partie polityczne kształtują swoje struktury oraz zasady działania zgodnie z zasadami demokracji, w szczególności przez zapewnienie jawności tych struktur, powoływania organów partii w drodze wyborów i podejmowania uchwał większością głosów. Jest to więc większość zwykła, a nie większość bezwzględna. Gdyby bowiem ustawodawca chciał wskazać na większość bezwzględną, to by na to wskazał, czego jednak nie uczynił. Zgodnie z art. 1 statutu Polski 2050 partia ta działa na podstawie ustawy o partiach politycznych. W żadnym miejscu statutu nie zmodyfikowano tej zasady liczenia głosów w odniesieniu do wyboru jej przewodniczącego. Taka modyfikacja mogłaby nastąpić, ale nie nastąpiła.

Uprawnień przekazanych nie można dalej przekazywać

Nie budzi więc wątpliwości to, że minister Katarzyna Pełczyńska–Nałęcz, z uwagi na uzyskanie największej liczby głosów przy zarządzonych wyborach na przewodniczącego partii Polska 2050 Szymona Hołowni została z dniem 10 stycznia 2026 r., zgodnie z art. 8 ustawy o partiach politycznych wybrana na jej przewodniczącą. W statucie partii nie zastrzeżono większości bezwzględnej głosów (50 proc. plus 1) przy podejmowaniu uchwał dot. wyboru przewodniczącego Polski 2050 i nie można było tego zrobić w regulaminie wewnętrznym, nawet jeżeli był on wydany na podstawie ogólnych zapisów statutowych.

Ustawa o partiach politycznych w art. 9 ust. 1 pkt 5 wymaga bowiem, aby tryb wyboru organów partii oraz zasady działania partii określał statut. Taką zasadą jest również określenie większości, jaką się głosuje w danej partii. Jeżeli statut tej większości nie reguluje, to zastosowanie ma art. 8 ustawy o partiach, który wskazuje na zwykłą większość.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 5 i 8 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych „statut partii politycznej określa jej cele, strukturę i zasady działania, a w szczególności tryb dokonywania wyboru organów partii oraz zasady dokonywania zmian statutu”. Oznacza to, że zasady dotyczące dokonywania wyborów organów partii powinny być uregulowane w statucie, a nie w regulaminach wydanych na podstawie statutu, jak to miało miejsce w przypadku ostatnich wyborów na przewodniczącego Polski 2050, w którym to regulaminie ustalono inne zasady liczenia głosów niż te obowiązujące w ustawie. Modyfikować reguły ustawowe w zakresie zamiany większości zwykłej na bezwzględną mógł tylko statut, a takiej modyfikacji w statucie nie ma.

Jak bowiem wykazano, zasady te zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy określać ma uchwalony statut partii politycznej, a nie regulaminy wydawane na ich podstawie czy uchwały organów partii innych niż te, które są uprawnione do zmiany statutu partii.

W tym zakresie obowiązuje formuła wykładni, w świetle której delegata potestas non potest delegari – uprawnień przekazanych nie można dalej przekazywać.

Czytaj więcej

Polityka

Wybory w Polsce 2050. Szymon Hołownia: ta kampania strasznie nas podzieliła

- Rada krajowa, która przejęła dzisiaj stery, twierdzi, że potrzebuje zmiany przywództwa i generu...

Regulamin nie może zastępować statutu

Statut partii politycznej ma podstawę ustawową, a jego postanowienia stanowią źródło prawa, natomiast regulamin może regulować kwestie techniczne i nie może zawierać kwestii uregulowanych odmiennie niż statut, jako że nie stanowi źródła prawa oraz nie może zastępować norm statutowych (tak uznał m.in. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 września 2017 r. sygn. akt. I ACa 876/16).

W przypadku statutu Partii Polska 2050 Szymona Hołowni jedynie w jego art. 26 ust. 1 zd. 1 wskazano, że uchwały jej organów podejmowane są zwykłą większością głosów, przy udziale co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, o ile statut nie stanowi inaczej. Statut Partii Polska 2050 Szymona Hołowni w żadnym innym swoim postanowieniu statutowym nie modyfikuje ww. reguły w zakresie liczenia głosów przy wyborze przewodniczącego partii i w dodatku nie modyfikuje reguły ustawowej z art. 8 w odniesieniu do wyboru przewodniczącego przez jej członków. Za taką modyfikację z pewnością nie można uznać art. 14 ust. 3 pkt 2 statutu, zgodnie z którym „Rada Krajowa na wniosek Zarządu Krajowego określa zasady oraz tryb przeprowadzania wyborów, w tym zgłaszania kandydatów i Regulamin Wyborczy”, gdyż jest to wtedy regulamin, a nie reguła statutowa w zakresie liczenia głosów.

Gdyby bowiem racjonalny ustawodawca chciał to inaczej uregulować, to zapisałby, że zasady te ma określać „statut lub regulaminy wydane na jego podstawie”, czego jednak nie uczynił. W innych ustawach można znaleźć takie przykłady, ale nie w ww. ustawie. Przykładowo ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze w jej art. 35 § 5 wskazuje, że „szczegółowy tryb zwoływania posiedzeń organów, o których mowa w § 1 pkt 2–4 i § 3, oraz sposób i warunki podejmowania uchwał przez te organy określa statut lub przewidziane w nim regulaminy tych organów”. Uchwalanie więc zasad wyborów, w tym większości, jaką organy partii dokonują wyboru członków organów partii, w innym trybie niż zmiana statutu stanowiłoby czynność prawną sprzeczną z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zasady te z mocy prawa ma bowiem określać statut i ustawa.

Do zasad działania partii politycznej oraz trybu dokonywania wyborów organów partii, które powinny być uregulowane w statucie, należy zaliczyć więc ustalenie zasad przeprowadzania wyborów do organów partii, w tym zasad liczenia większości głosów. Zgodnie z art. 8 ustawy partie polityczne kształtują swoje struktury oraz zasady działania zgodnie z zasadami demokracji, w szczególności przez zapewnienie jawności tych struktur, powoływania organów partii w drodze wyborów i podejmowania uchwał większością głosów. Ponadto, jak stanowi art. 9 ust. 2 ustawy, ,,statut partii politycznej uchwala zgromadzenie ogólne członków partii lub zgromadzenie ich demokratycznie wybranych przedstawicieli’’ i jest to norma ius cogens, tj. norma bezwzględnie obowiązująca, której nie można modyfikować.

Czytaj więcej

Polityka

Konflikt we władzach klubu parlamentarnego Polski 2050. Jest reakcja Szymona Hołowni

Przewodniczący klubu parlamentarnego Polski 2050 Paweł Śliz usunął posłankę Aleksandrę Leo, w prz...

Przykładowe rozwiązania statutowe polskich partii politycznych

W przypadku większości partii politycznych obecnej kadencji Sejmu i Senatu szczegółowe zasady dotyczące wymaganej większości głosów przy wyborze organów partii politycznej zostały określone właśnie prawidłowo w statutach tychże partii zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 5 ustawy:

Statut Koalicji Obywatelskiej. § 16 1. Wybór władz Koalicji wszystkich szczebli, poza sytuacjami opisanymi w innych postanowieniach statutu, odbywa się zwykłą większością głosów. 2. Wybór jest ważny, jeżeli w głosowaniu weźmie udział co najmniej połowa uprawnionych do głosowania członków Koalicji, chyba że inne postanowienia statutu stanowią inaczej. 3. Głosowania w sprawach wyboru władz Koalicji są tajne i nie mogą być przeprowadzone w trybie obiegowym. Wybory mogą odbyć się w drodze głosowania korespondencyjnego lub elektronicznego w przypadkach wskazanych przez Zarząd Krajowy, a w odniesieniu do wyborów Przewodniczącego Koalicji, gdy tak zdecyduje Rada Krajowa. Szczegółowe warunki techniczne głosowania korespondencyjnego i elektronicznego określa Zarząd Krajowy, a w przypadku wyborów Przewodniczącego Koalicji Krajowa Komisja Wyborcza.

Statut PSL.  Art. 11 1. Władze i organy PSL pochodzą z wyboru w głosowaniu tajnym względną większością głosów przy obecności co najmniej połowy uprawnionych do głosowania, chyba że Statut stanowi inaczej. 2. Za względną większość głosów uważa się uzyskanie największej liczby głosów przy udziale co najmniej połowy uprawnionych do głosowania. 3. Za bezwzględną większość głosów uważa się uzyskanie 50 proc. + 1 liczby głosów przy udziale, co najmniej połowy uprawnionych do głosowania. 4. Prezesa PSL, Przewodniczącego Rady Naczelnej, prezesów zarządów wojewódzkich, powiatowych, gminnych i równorzędnych oraz kół PSL wybiera się w głosowaniu tajnym bezwzględną większością głosów.

Statut Nowej Lewicy. Art. 29. 1. Kongres Krajowy wybiera spośród delegatów (delegatek) Przewodniczącego Kongresu Krajowego, do którego obowiązków należy wyłącznie organizowanie i prowadzenie jego obrad. 2. Kongres Krajowy uchwala Regulamin obrad, który określa zasady i tryb wykonywania kompetencji Kongresu Krajowego. 3. Kongres Krajowy: 1) wybiera Przewodniczącego (Przewodnicząca) partii; 2) wybiera Sekretarza Generalnego (Sekretarz Generalną) na wniosek Przewodniczącego (Przewodniczącej) partii; 3) wybiera Przewodniczącego (Przewodniczącą) Sądu Partyjnego; 4) wybiera Przewodniczącego (Przewodniczącą) Komisji Rewizyjnej; 5) przyjmuje stanowiska w sprawach istotnych dla partii; 6) przyjmuje priorytety programowe partii; 7) ustala liczbę wiceprzewodniczących partii; 8) wybiera wiceprzewodniczących (wiceprzewodniczące) partii; 9) przyjmuje statut partii i dokonuje w nim zmian; 10) może podjąć uchwałę o rozwiązaniu partii większością 2/3 głosów, ustanawiając jednocześnie likwidatora oraz określając przeznaczenie majątku i środków finansowych partii. 4. Wybory, o których mowa w ust. 3 pkt 1–4, następują bezwzględną większością głosów (statut Nowej Lewicy).