Rusłan Szoszyn: Od potęgi wywiadu do tuby propagandy? Putin zmienił SWR w narzędzie dezinformacji

Niegdyś w znanej rosyjskiej stacji radiowej Echo Moskwy (zlikwidowanej po wybuchu wielkiej wojny Rosji z Ukrainą) ukazywał się cotygodniowy program „Agenci”, który prowadził były jeszcze radziecki szpieg w Wielkiej Brytanii, a następnie rzecznik Służby Wywiadu Zagranicznego (SWR) za rządów Borysa Jelcyna, emerytowany generał Jurij Kobaładze. Omawiano w nim liczne operacje rosyjskiego wywiadu na Zachodzie w czasach Związku Radzieckiego oraz opowiadano o głośnych historiach działalności radzieckich szpiegów i „nielegałów” w Europie, USA czy Azji.

Autorzy programu opowiadali m.in. o tym, jak Ethel i Julius Rosenbergowie wykradali i przekazywali do Moskwy tajemnice związane z amerykańską bronią atomową, ale też o sowieckim szpiegu Klausie Fuchsie w Projekcie Manhattan. Ze szczególną dumą omawiali historię pięciu znanych Brytyjczyków (zwerbowanych przez radziecki wywiad w Cambridge). To wśród nich był Kim Philby, który znajdował się w samym sercu MI6, stał m.in. na czele pionu ... walczącego z radzieckimi szpiegami. Był nawet uważany za potencjalnego kandydata na szefa brytyjskiej agencji wywiadu.

Czytaj więcej

Film

Najtańsi agenci Moskwy w Anglii

Brytyjczycy w reakcji na brexit i wojnę w Ukrainie odrabiają spóźnioną lekcję o ingerencjach Rosj...

Gdyby autorzy tego programu chcieli do niego powrócić i pójść dalej, omawiając np. sukcesy wywiadu Rosji Putina, mieliby jednak poważny problem. Musieliby najpierw przebrnąć przez mnożone w ostatnim czasie publikacje SWR, które wywołują śmiech i niedowierzanie nawet wśród rosyjskich komentatorów.

Władimir Putin i jego wywiad. Od legendy zimnej wojny do fabryki fake newsów

W czwartą rocznicę rosyjskiej pełnoskalowej napaści na Ukrainę SWR wydał komunikat, w którym poinformował, że Francja i Wielka Brytania zamierzają wyposażyć arsenał Ukrainy w bombę atomową. Sugerowano nawet, że Berlin „odmówił udziału w tej niebezpiecznej awanturze”. Propaganda rosyjska wrze, reaguje MSZ, Dmitrij Miedwiediew znów straszy Ukrainę taktyczną bronią nuklearną, głos zabiera Władimir Putin, ostrzegając świat przed „konsekwencjami”, a jego doradca Jurij Uszakow już zapowiedział, że przekaże opublikowane przez SWR informacje do Waszyngtonu.

Moskwa próbuje wmówić światu, że liderzy najważniejszych państw Europy, którzy dotychczas nie odważyli się na wysłanie swoich żołnierzy przynajmniej do zachodnich regionów Ukrainy czy przekazanie swojej dalekosiężnej broni z możliwością atakowania obiektów wojskowych w Moskwie czy Petersburgu, odważą się na przekazanie broni atomowej władzom w Kijowie i to bez wiedzy USA.

Czytaj więcej

Dyplomacja

Co oznacza nasilająca się w Rosji antypolska histeria? Putin widzi w Polsce zagrożenie

Kreml nasila wymierzoną w Polskę ofensywę propagandową. Najwyraźniej polityka Warszawy wobec Ukra...

Nie, to nie teatr absurdu. To już codzienność państwa rosyjskiego, które mnoży fake newsy na potrzeby własnej polityki krajowej i zagranicznej. Dzisiaj najwyraźniej za wszelką cenę próbuje pogłębić podziały w relacjach euroatlantyckich i maksymalnie wydłużyć rokowania pokojowe. Zwłaszcza że to nie pierwsza tego typu sensacyjna informacja zrodzona w ostatnim czasie przez SWR.

Kilka tygodni temu na stronie rosyjskiego wywiadu pojawił się inny komunikat, w którym ostrzegano reżim w Mińsku, że „organizacje pozarządowe państw zachodnich, wśród których znajdują się „demokratyzujące” struktury, agencje i fundusze USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Polski i innych państw europejskich, gromadzą siły i środki, aby ponownie spróbować zdestabilizować sytuację i doprowadzić do zmiany ustroju konstytucyjnego na Białorusi”. Łukaszenka prawdopodobnie tak mocno się tym przejął, że nie pojechał na inaugurację Rady Pokoju do Waszyngtonu. I Moskwie najwyraźniej o to chodziło. Z kolei na początku lutego portal SWR opublikował komunikat, w którym stwierdzono, że „Francja przygotowuje neokolonialne przewroty w Afryce” i że prezydent Emmanuel Macron jakoby polecił swoim służbom „likwidację niewygodnych przywódców Afryki”.

Wcześniej, jeszcze na początku wojny z Ukrainą, szef SWR Siergiej Naryszkin przekonywał, że Polska jakoby przygotowuje się do aneksji zachodnich ukraińskich terytoriów.

Chapman, Gonzalez i inne „gwiazdy” rosyjskiego wywiadu

Wiele wskazuje na to, że Putin przekształca SWR w tubę rozsiewającą dezinformację i propagandę na wzór agencji prasowej TASS, telewizji Rossija 1 czy holdingu medialnego RT. Wywiad w Rosji pod jego rządami nie może pochwalić się sukcesami porównywalnymi do swego radzieckiego poprzednika. Wręcz przeciwnie. Zaliczył serię porażek i wpadek swoich agentów na Zachodzie, takich jak m.in. Anna Chapman, Maria Butina, Michaił Wasenkow, Jelena Wawiłowa, Władimir i Lidia Gurjewowie czy w Polsce Paweł Rubcow (znany szerzej jako Pablo Gonzalez).