Absurd w polskiej służbie zdrowia. Szpitale muszą płacić podatek od biedy

Czy podatek dochodowy należy się w sytuacji, w której podatnik dochodu nie ma? Co do zasady nie. Ale fiskus domaga się zapłaty. I to od placówek medycznych, które co do zasady są zwolnione z podatku. Takie praktyki – jak ustaliła „Rzeczpospolita”, mają miejsce od lat. Tylko nieliczne placówki decydują się na podjęcie sporu z władzami skarbowymi i w ogóle ujawnienie problemu. Jednej z nich udało się doprowadzić spór do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dlaczego skarbówka kwestionuje wydatki szpitali

Problem dotyczy interpretacji przepisu, którego brzmienie w ogóle nie jest kontrowersyjne. Chodzi o art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Przewiduje on zwolnienie z podatku dochodów uzyskiwanych przez podmioty inne niż spółki, prowadzące szlachetną działalność. Wymieniono tam kilka jej rodzajów, m.in. oświatę, krzewienie kultury czy dobroczynność. Wyraźnie wskazano też ochronę zdrowia. Zwolnienie z podatku dotyczy dochodu przeznaczanego na statutowe cele tych podmiotów.

W zasadzie nie byłoby powodu do sporów nawet w sytuacjach, gdyby stosujące to zwolnienie szpitale czy instytuty medyczne przeznaczały swoje dochody na cele zupełnie niezwiązane ze swoja działalnością, np. na pikniki dla pracowników. Ale władze skarbowe w swoich decyzjach kwestionują coś innego. W decyzjach, do których dotarła „Rzeczpospolita”, zakwestionowano dwie pozycje: składki na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz zadośćuczynienia za błędy lekarskie. Organy skarbowe uznały, że takie wydatki nie są związane ze statutową działalnością w zakresie ochrony zdrowia.

W takich sytuacjach fiskus niejako z automatu uznaje, że kwota takiego wydatku odpowiada dochodowi wykorzystanemu nieprawidłowo w świetle art. 17 ust. 1 pkt ustawy o CIT. Tym samym uznają taką kwotę dochodu za niepodlegającą zwolnieniu i nakładają na nią 19-procentowy CIT. Nie ma przy tym znaczenia, że taka placówka medyczna z reguły ogólnie wykazuje stratę podatkową, a nie dochód.

Czytaj więcej

Ochrona zdrowia

Szpitale toną w długach. Czy będą ograniczać liczbę pacjentów?

Do tej pory Narodowy Fundusz Zdrowia rozliczył się ze szpitalami dopiero za dwa kwartały tego rok...

Dyrektor szpitala o paradoksie: podatek dochodowy od wydatków, a nie od dochodu

W uzasadnieniu jednej z takich decyzji warszawski urząd celno-skarbowy zauważa nawet, że „środki wydatkowane na PFRON niewątpliwie wiążą się z prowadzoną przez instytut działalnością, jednakże nie mieszczą się w kategorii wydatków statutowych z zakresu ochrony zdrowia”. A dlaczego? Bo cele statutowe tegoż (dość znanego) instytutu „nie obejmują prowadzenia działalności w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej”.

A przecież prowadzenie ośrodka rehabilitacji nie ma z tym wiele wspólnego. Składki na PFRON obciążają każdego pracodawcę, który zatrudnia co najmniej 25 pracowników, jeżeli nie osiąga sześcioprocentowego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Zastrzegająca anonimowość dyrektor finansowa jednego z takich instytutów zdrowotnych w rozmowie z „Rzeczpospolitą” nie kryje rozczarowania polityką władz skarbowych i niezrozumieniem specyfiki działalności medycznej. – Nie zatrudniamy wielu osób niepełnosprawnych, bo przecież praca lekarza wymaga nie tylko wysokich kwalifikacji umysłowych, ale też pełnej sprawności fizycznej, by właściwie spełniać swoje zawodowe zadania – zauważa nasza rozmówczyni. A za prawdziwe kuriozum uważa ona kwestionowanie wypłacanych byłym pacjentom zadośćuczynienia za błędy w sztuce medycznej.

– Jest to również nierozerwalnie związane z naszą działalnością. Często płacimy za takie błędy z lat, gdy na rynku nie były jeszcze dostępne ubezpieczenia od ryzyka takich błędów. Paradoksalnie płacimy zatem podatek dochodowy od wydatków, a nie od dochodu – zżyma się pani dyrektor.

Czytaj więcej

Opinie Prawne

Joanna Ćwiek: Fiskus nie tylko dobija szpitale, zabiera też czas potrzebny na leczenie

Ostatnią rzeczą, której dziś potrzeba szpitalom, są kłopoty z fiskusem. Ten zaś oczekuje zapłacen...

Finał dodatkowego podatku dla szpitali będzie w sądzie

Jak udało nam się ustalić, kwoty podatku nakładane na placówki medyczne, z tych właśnie powodów, sięgają nawet kilkuset tysięcy złotych rocznie. Nie poprawia to sytuacji finansowej szpitali i innych placówek medycznych, i tak na ogół zadłużonych.