Wywłaszczenie nieruchomości: Brak rozprawy a unieważnienie decyzji

Brak rozprawy administracyjnej podczas wywłaszczania nieruchomości nie musi prowadzić do unieważnienia całej decyzji wywłaszczeniowo- odszkodowawczej.

Aktualizacja: 16.12.2014 09:09 Publikacja: 16.12.2014 08:24

Wywłaszczenie nieruchomości: Brak rozprawy a unieważnienie decyzji

Foto: Fotorzepa, Radek Pasterski

Jest to rażące naruszenie prawa, ale tylko w zakresie odszkodowania – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się w dwóch wyrokach do tej kwestii.

Pierwsza ze spraw została zapoczątkowana wnioskiem Stefana R. o stwierdzenie nieważności decyzji z 1974 r. o ustaleniu odszkodowania za działkę na warszawskim Targówku. Działkę zabrano na podstawie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wysokość odszkodowania ustalili biegli. Z art. 22 ustawy wynikał jednak obowiązek przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Powinni się na nią stawić biegli sporządzający elaboraty szacunkowe. W aktach nie ma śladu, że się odbyła.

Minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej uznał mimo to, że brak protokółu z rozprawy nie wystarczy do stwierdzenia, iż nie została ona przeprowadzona. Wobec tego decyzja odszkodowawcza z 1974 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i należy odmówić stwierdzenia jej nieważności – zdecydował.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę Stefana R. za uzasadnioną i uchylił kwestionowane decyzje. Ponieważ nie ma jakichkolwiek dowodów wskazujących na przeprowadzenie rozprawy, decyzja odszkodowawcza z 1974 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 22 ustawy wywłaszczeniowej, a to jest przesłanka do stwierdzenia jej nieważności – uznał WSA.

Skarga kasacyjna ministra do Naczelnego Sądu Administracyjnego okazała się nieskuteczna. Brak protokółu rozprawy i jakichkolwiek dowodów na jej przeprowadzenie nie uzasadnia wniosku, że doszło do rażącego naruszenia prawa – orzekł NSA, oddalając skargę kasacyjną.

– Nieprzeprowadzenie obligatoryjnej rozprawy z udziałem biegłych mogło bowiem mieć wpływ na wysokość ustalonego odszkodowania – mówi radca prawny Marek Nałęcz z Kancelarii Forystek i Partnerzy. – Biorąc pod uwagę, że ustawa wywłaszczeniowa z 1958 r. w wysoce niewystarczającym zakresie chroniła prawo własności, każde naruszenie procedury wywłaszczeniowej trzeba badać wyjątkowo wnikliwie – wskazuje.

Rozprawy administracyjnej zabrakło również w sprawie o unieważnienie wywłaszczenia działki pod strefę ochronną lotniska im. F. Chopina w Warszawie. W 2009 r. na wniosek Jolanty Z. minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej stwierdził nieważność decyzji wywłaszczeniowoodszkodowawczej z 1983 r. wydanej na podstawie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Powodem był fakt, że chociaż wyznaczono termin rozprawy, już wcześniej wydano decyzję.

WSA w Warszawie podzielił stanowisko ministra i oddalił skargę Przedsiębiorstwa Państwowego Porty Lotnicze. Przedsiębiorstwo zaskarżyło ten wyrok do NSA.

– Brak rozprawy nie miał wpływu na zasadność wywłaszczenia, a co najwyżej na ustalenie odszkodowania. Nie ma podstaw, aby uchylać całą decyzję – przekonywał radca prawny Radosław Rybak, pełnomocnik Portów Lotniczych.

Podzielając ten zarzut, NSA uchylił wyrok WSA i poprzedzające go decyzje administracyjne. Orzekł, że wywłaszczenie, w tym wypadku na cel publiczny, było zgodne z ustawą, więc tu brak rozprawy nie spowodował rażącego naruszenia prawa. Prawo naruszał natomiast rażąco brak rozprawy odszkodowawczej. Nie należało więc stwierdzać nieważności całej decyzji, ale wyłącznie jej części dotyczącej odszkodowania.

– W zakresie wywłaszczenia rozprawa administracyjna nie odgrywała decydującej roli – powiedziała sędzia Dorota Jadwiszczok. – Odgrywała ją natomiast w postępowaniu odszkodowawczym. Ta kwestia nie była dotychczas rozpatrywana, tak więc tu postępowanie musi się zacząć od początku.

Sądy i trybunały
Sędzia Piebiak może stracić immunitet. Oskarża go były lider KOD
Materiał Promocyjny
Tajniki oszczędnościowych obligacji skarbowych. Możliwości na różne potrzeby
Konsumenci
Frankowicze mają nowy sposób na banki. Donoszą do prokuratury
Podatki
Ryczałtowcy chcą dzielić biznes, by obniżyć składkę zdrowotną
Praca, Emerytury i renty
Będzie dodatkowa waloryzacja emerytur i rent. Rząd odsłania karty
Materiał Promocyjny
Naukowa Fundacja Polpharmy ogłasza start XXIII edycji Konkursu o Grant Fundacji
Nieruchomości
Mieszkania społeczne. Koniec wyodrębniania na własność